Tái bản tuyển tập Ma Văn Kháng: Trân trọng những giá trị xưa cũ

Ấn hành lại tuyển tập tiêu biểu của Ma Văn Kháng

Những ai yêu mến văn chương của nhà văn Ma Văn Kháng sẽ được nhận tin vui đặc biệt trong tháng 10 này: bộ tác phẩm đáng chú ý nhất của ông được ấn hành lại với diện mạo hoàn toàn được làm mới.

Những đầu sách mà Đinh Tị lựa chọn đưa vào lần tái bản này đều thuộc hàng tinh tuý trong sự nghiệp sáng tác của Ma Văn Kháng, phản ánh rõ nét phong cách riêng của ông, gồm có: Đồng bạc trắng hoa xòe, Mùa lá rụng trong vườn, Đám cưới không có giấy giá thú, Gặp gỡ ở La Pan Tẩn và Một mình một ngựa; cùng với đó là ba tập tuyển tập 100 truyện ngắn của ông.

Vị thế của Ma Văn Kháng trong dòng chảy văn học Việt

Ma Văn Kháng thuộc về giai đoạn hậu kỳ của dòng văn học Việt Nam kinh điển thời hậu chiến và trước đổi mới, đồng hành với Nguyễn Minh Châu và Nguyễn Khải – những ngòi bút mở đường trong quá trình canh tân văn học.

Đồng hành cùng những biến chuyển của thời cuộc, Ma Văn Kháng tìm nguồn cảm hứng trong những chuyển động phức tạp về kinh tế lẫn xã hội. Những nhân vật trong trang viết của ông, lần đầu tiên trong lịch sử văn học nước nhà, trở thành những cá thể con người hoàn chỉnh, phong phú và đa diện. Nằm trong mạng lưới đan xen của lịch sử, gia đình và xã hội, con người trong văn ông pha trộn giữa sáng và tối, sang và hèn, thật và giả, buồn và vui.

Điển hình là tiểu thuyết Mùa lá rụng trong vườn – bức tranh tiêu biểu về một gia đình Hà Nội truyền thống trước những rung lắc của các giá trị xã hội.

Đề tài vùng cao – nét độc đáo riêng biệt

Bên cạnh bức tranh đời sống đô thị phức tạp, điểm khác biệt của Ma Văn Kháng so với nhiều cây bút cùng thế hệ là sự quan tâm đặc biệt dành cho đời sống đồng bào vùng Tây Bắc.

Là người con của Hà Nội nhưng trải qua nhiều năm công tác ở miền núi, ông mang một bút danh đậm chất rừng núi và chủ đề này thấm đẫm trong vô số trang viết. Văn học bén rễ từ đời thực – sự gắn bó sâu nặng với vùng đất đồi núi đã trao cho ông nguồn chất liệu dồi dào và chân thực để tạo dựng nhiều tác phẩm bền vững, trở thành thành tựu đặc sắc trong mảng văn học dân tộc thiểu số và miền núi thuở đó như Gặp gỡ ở La Pan Tẩn, Một mình một ngựa hay Đồng bạc trắng hoa xòe.

Triết lý nhân văn nhất quán xuyên suốt

Dù lựa chọn chủ đề nào, Ma Văn Kháng vẫn luôn biểu đạt một hệ thống tư tưởng nhất quán, với cốt lõi là tình người. Mọi âu lo, tiêu cực được phơi bày, những thảm kịch được khai thác tận cùng đều hướng tới những thông điệp mang giá trị nhân văn thẳm sâu.

Đọc văn Ma Văn Kháng, ta nhận ra mình không còn loay hoay trong nỗi buồn riêng tư; thay vào đó, ta thấy mình giữa một lát cắt của thời đại với những nỗi niềm rộng lớn hơn nhưng không hề xa lạ. Con người và xã hội trong văn ông luôn gắn liền với nhau – là sự nối dài và lan rộng của nhau.

Qua những nhân vật điển hình ta nhận hiểu rõ hơn về thời kỳ điển hình ấy, và qua bức tranh xã hội ta thấu cảm sự phức tạp của những con người bên trong, để biết trân trọng và thương yêu nhau hơn.

Với những giá trị không thể phủ nhận đó, việc ấn hành lại các tác phẩm của Ma Văn Kháng thực sự là tin mừng với những độc giả muốn tìm về các giá trị truyền thống. Sách được in ngay ngắn, chắc chắn trên giấy ngà dai mịn, bìa minh họa màu sắc giản dị nhưng không kém phần thu hút.