Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng được dịch sang tiếng Italy - Tín hiệu vui

Chiều ngày 3/10, trong khuôn khổ Hội sách Hà Nội, bà Maria Benimeo — Tùy viên Văn hóa tại Đại sứ quán Italy ở Việt Nam — đã có cuộc gặp gỡ thân tình với các bạn đọc, cùng trao đổi về hoạt động dịch thuật và giao lưu văn học giữa hai quốc gia Italy và Việt Nam.

Theo bà Maria Benimeo, O barra O hiện là nhà xuất bản chuyên giới thiệu văn học Việt tại thị trường Italy. Đơn vị này đã chuyển ngữ 10 đầu sách tiếng Việt sang tiếng Italy, trong đó nổi bật có tiểu thuyết kinh điển Số đỏ của nhà văn Vũ Trọng Phụng, tập truyện Mong manh như tia nắng của Lê Minh Khuê cùng một số tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp.

Ở hướng ngược lại, suốt 40 năm qua, đã có tới 135 đầu sách Italy được chuyển ngữ sang tiếng Việt. Hầu hết các tác gia tên tuổi của Italy đều đã có mặt trên kệ sách Việt, từ các đại diện thời trung cổ và phục hưng như Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio, Niccolò Machiavelli, Alessandro Manzoni, Luigi Pirandello, Edmondo De Amicis, cho tới các tác giả thế kỷ XX như Alberto Moravia, Carlo Cassola, Italo Calvino, Eduardo De Filippo, Cesare Pavese, Gianni Rodari, Umberto Eco, Dacia Maraini.

Ngoài ra, nhiều tên tuổi trẻ hơn của làng văn Italy — trong đó có những người đã từng ghé thăm Việt Nam như Alba de Cespedes, Susana Tamaro, Federico Moccia, Donato Carrisi, Beppe Severgnini, Oriana Fallaci, Niccolò Ammaniti, Alessandro Baricco, Gianrico Carofiglio — cũng được dịch và đón nhận rộng rãi.

Bà Maria Benimeo cho biết thêm, phần lớn sách Italy trước đây vào Việt Nam qua cầu nối là bản tiếng Anh, Pháp hoặc Đức. Chỉ từ sau năm 2003 — thời điểm lớp học tiếng Italy đầu tiên được mở tại Việt Nam — nhiều tác phẩm mới được dịch thẳng từ nguyên bản, điển hình như Những câu chuyện thành Rome của Alberto Moravia, Tử tước chẻ đôi của Italo Calvino hay Aeneid — Những cuộc phiêu lưu của Aeneas.

Phân tích về thực trạng và triển vọng, bà Maria Benimeo chỉ ra cả những thuận lợi lẫn rào cản trong việc quảng bá sách Italy tại Việt Nam, nhìn từ góc độ dịch giả, nhà xuất bản, hệ thống phát hành và công tác tái bản.

Về mặt tích cực, đội ngũ dịch giả tiếng Italy đang ngày càng lớn mạnh, có các chương trình đào tạo bài bản, nhiều chuyên gia sẵn lòng truyền đạt kinh nghiệm, và cộng đồng bạn đọc Việt ngày càng đông. Tuy nhiên, những hạn chế hiện hữu vẫn bao gồm vấn đề bản quyền, thiếu hiệp hội nghề nghiệp, dịch giả làm việc bán chuyên, thiếu định hướng chiến lược dài hạn và thị phần sách Italy trong nước vẫn còn khiêm tốn.