Những tác phẩm văn học kinh điển từng bị cấm vì dám chạm đến những điều cấm kỵ

Những kiệt tác văn học từng bị cấm lưu hành vì đụng chạm điều cấm kỵ

Xuyên suốt lịch sử văn học thế giới, không thiếu những tác phẩm vấp phải làn sóng tranh cãi dữ dội — kẻ phẫn nộ lên án, người nhiệt tình bảo vệ, nhưng dù theo hướng nào, tác giả của chúng cũng đều ít nhiều mang tiếng xấu. Điểm chung của những cuốn sách này là sự táo bạo dám đụng chạm đến những gì xã hội đương thời xem là cấm kỵ tuyệt đối.

Ulysses — James Joyce

Tác phẩm của Joyce ra đời trong thời kỳ nghệ thuật bị kiểm duyệt hà khắc và các nghệ sĩ có thể bị truy tố chỉ vì "những lời lẽ dâm ô". Khi chưa được in thành sách, một số đoạn trích của Ulysses đã xuất hiện trên các tạp chí văn học và ngay lập tức bị cấm lưu hành tại Anh cho tới năm 1930. Bưu điện Mỹ còn tịch thu và thiêu hủy tất cả những bản Ulysses nào họ tìm thấy được.

Mãi đến năm 1933, tòa án Mỹ xem xét lại vụ án và ra phán quyết rằng cuốn sách không phải văn hóa phẩm khiêu dâm nên không bị cấm. Nhà thơ kiêm nhà viết kịch và phê bình văn học T.S. Eliot từng nhận xét Ulysses là "một cuốn sách mà tất cả chúng ta đều mang ơn".

Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn — Mark Twain

Tác phẩm của Mark Twain đã hứng chịu chỉ trích ngay từ khi phát hành năm 1885 và những cuộc tranh luận quanh nó vẫn chưa dứt cho đến tận ngày nay. Twain bị quy kết sử dụng những khuôn mẫu phân biệt chủng tộc để khắc họa Jim — người nô lệ của gia đình Huck — cùng nhiều từ ngữ xúc phạm người da đen. Tuy nhiên, nhiều độc giả lại bênh vực rằng tác phẩm chỉ đang tái hiện trung thực bầu không khí xã hội của thời đại ấy.

Những Kẻ Thiện Tâm — Jonathan Littell

Những Kẻ Thiện Tâm (tên gốc tiếng Pháp: Les Bienveillantes) của nhà văn Mỹ Jonathan Littell lấy bối cảnh Thế chiến II và chọn điểm nhìn trần thuật từ góc độ một sĩ quan SS của Đức Quốc xã. Tác phẩm đoạt giải Prix Goncourt — giải thưởng văn học danh giá bậc nhất nước Pháp — năm 2006.

Ở Đức, cuốn sách nhận gần như toàn bộ phản ứng tiêu cực và bị gọi là văn phẩm "quái dị, ghê tởm"; tác giả bị quy kết là "nhà văn khiêu dâm bạo lực". Tại Mỹ, nhà phê bình Ruth Franklin gọi đây là "một trong những cuốn sách đáng ghét nhất" bà từng đọc. Thế nhưng nhà sử học người Anh Antony Beevor lại xếp nó vào top 5 tiểu thuyết xuất sắc nhất về Thế chiến II.

Tropic of Cancer — Henry Miller

Tiểu thuyết bán tự truyện của Henry Miller ghi chép những cuộc phiêu lưu phóng túng của tác giả tại Paris bằng ngôn ngữ thô thiển, khiến nó bị cấm ngay sau khi xuất bản lần đầu tại Pháp năm 1934. Khi Grove Press phát hành bản Mỹ năm 1961, không dưới 60 vụ cáo buộc tại 21 tiểu bang bùng nổ cùng lúc. Một thẩm phán Pennsylvania gọi cuốn sách là "một mớ hỗn độn bẩn thỉu, đồi bại, ô nhục". Tranh cãi vẫn còn dai dẳng, đặc biệt từ những người không đồng tình với cách Miller miêu tả hình ảnh người phụ nữ.

Bắt Trẻ Đồng Xanh — J.D. Salinger

Theo Hiệp hội Ngôn ngữ Hiện đại, Bắt Trẻ Đồng Xanh là cuốn sách bị thách thức và khiếu nại nhiều nhất tại Mỹ trong khoảng thời gian 1963–1982. Tác phẩm bị chỉ trích vì ngôn ngữ thô tục và chân dung một sinh viên hời hợt, chán nản. Hơn nữa, cuốn sách từng được viện dẫn như nguồn cảm hứng của một số tội phạm và thủ phạm các vụ bạo lực trường học, khiến nó bị đưa vào danh sách đen của nhiều thư viện nhà trường suốt nhiều thập kỷ.

Lady Chatterley's Lover — D.H. Lawrence

Tương tự Ulysses và Tropic of Cancer, tiểu thuyết của D.H. Lawrence xoay quanh mối tình vụng trộm giữa một quý tộc và người thợ làm vườn. Cách mô tả tình dục trực tiếp vào đầu thế kỷ XX bị coi là cực kỳ khiêu khích. Một thượng nghị sĩ Mỹ từng tức giận: "Đó không phải sách. Đó là mớ dung tục đồi bại được viết ra bởi một kẻ tâm hồn u ám." Do những tranh chấp pháp lý, tác phẩm bị kiểm duyệt và cắt xén nặng nề trong nhiều năm liền. Gần đây, điện ảnh Anh đã chuyển thể tác phẩm lên màn ảnh với những cảnh nhạy cảm được tiết chế nhằm tránh gây tranh cãi. Tìm đọc các tác phẩm trên tại Truyện Ngược.