Những cuốn sách hay nhất về các hội kín khét tiếng thế giới
Tổng hợp những cuốn sách hay nhất về các hội kín và giáo phái nguy hiểm như Manson, Peoples Temple, NXIVM — giúp bạn hiểu tại sao con người dễ bị cuốn vào.
Những cuốn sách hay nhất về các hội kín khét tiếng thế giới
Nhìn lại lịch sử nhân loại, ta không khó nhận ra rằng nhiều tổ chức cực đoan đã để lại những vết thương không thể xóa nhòa trong ký ức cộng đồng. Những cái tên như Gia đình Manson, Peoples Temple, Children of God, NXIVM... vẫn còn ám ảnh xã hội cho đến tận ngày nay.
Nhưng nếu các hội kín thực sự nguy hiểm và đáng sợ như vậy, tại sao đến giờ vẫn tồn tại những tổ chức tương tự? Có lẽ, nhãn "hội kín" chỉ là cách người ngoài định danh — còn với những thành viên bên trong, chẳng có điều gì cực đoan trong niềm tin họ đang ôm giữ.
Trong một thế giới ngày càng thực dụng và đầy hoài nghi, chúng ta vẫn bị cuốn hút bởi những câu chuyện về con người sẵn sàng sống và chết vì lý tưởng của hội mình, rồi tự hỏi: tại sao họ có thể tin tưởng tuyệt đối đến mức đó?
Ta thường đinh ninh mình sẽ không bao giờ sa vào cái bẫy ấy. Nhưng những cuốn sách về hội kín sẽ khiến ta nhận ra: trở thành nạn nhân đôi khi dễ dàng hơn ta tưởng rất nhiều.
Dưới đây là một số tựa sách đáng đọc về chủ đề này.
The Girls — Emma Cline
Ảnh: Dream by day.
Ngay từ ngày phát hành, tiểu thuyết của Emma Cline đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ cả bạn đọc lẫn giới phê bình. Điểm đáng chú ý của tác phẩm là cách tác giả từng bước dẫn dắt nhân vật trượt dần vào cạm bẫy của hội kín, đồng thời giúp người đọc hiểu rõ cơ chế thu nạp thành viên của những tổ chức kiểu này. Lấy bối cảnh California thập niên 1970, lấy cảm hứng từ hội kín Gia đình Manson, tác phẩm hư cấu hóa một thời điểm lịch sử từng gây chấn động toàn nước Mỹ.
Thay vì tập trung vào những vụ thảm sát từng rúng động dư luận, Cline viết về nỗi đau âm thầm bên trong những cô gái tuyệt vọng, những người khao khát được thuộc về — một ai đó, một chốn nào đó. Và đó chính là mảnh đất màu mỡ mà thủ lĩnh Gia đình Manson đã triệt để khai thác cho mục đích riêng của mình.
Underground: The Tokyo Gas Attack and the Japanese Psyche — Haruki Murakami
Underground là tác phẩm phi hư cấu của Haruki Murakami ghi chép về vụ tấn công bằng khí độc sarin trên hệ thống tàu điện ngầm Tokyo năm 1995 — do giáo phái Aum Shinrikyo tiến hành. Nhóm này đã pha loãng sarin — loại độc chất cực mạnh từng được Đức Quốc xã bào chế — rồi đặt lên 5 toa tàu tại các điểm khác nhau. Vụ thảm sát khiến 14 người thiệt mạng (trong đó có một người nằm liệt suốt 25 năm trước khi qua đời vào năm 2020) và hơn 6.000 người bị thương.
Để tìm hiểu động cơ đằng sau vụ tấn công, Murakami đã trực tiếp phỏng vấn các nạn nhân sống sót lẫn thành viên giáo phái. Qua đó, ông vén màn những góc tối sâu thẳm trong tâm lý người Nhật.
The Road to Jonestown — Jeff Guinn
Jonestown là địa danh gắn liền với vụ giết người và tự sát tập thể thảm khốc nhất trong lịch sử nước Mỹ: hơn 900 thành viên hội kín Peoples Temple đã chết theo lệnh của thủ lĩnh Jim Jones. Peoples Temple là một giáo hội tách biệt, sinh sống biệt lập giữa khu rừng Guyana.
Khởi đầu với những tôn chỉ nhân quyền cao đẹp, giáo hội này nhanh chóng biến thành địa ngục trần gian: tín đồ bị tẩy não, bị giam cầm, trong khi Jim Jones ngày một hoang tưởng và không ngừng rao giảng về "ngày tận thế" đang đến gần.
Jim Jones, thủ lĩnh hội kín Peoples Temple. Ảnh: Stephanie Maze/San Francisco Chronicle.
Tháng 11/1978, nghị sĩ Leo Ryan đến kiểm tra hoạt động của nhóm. Lo sợ bị phơi bày, Jim Jones sai người tấn công đoàn tùy tùng của vị nghị sĩ, khiến Ryan và 4 người thiệt mạng. Sau đó, hắn triệu tập toàn bộ tín đồ và hạ lệnh tự sát tập thể bằng thức uống pha xyanua, thuốc an thần và thuốc giảm đau. Không ít người tình nguyện uống, nhưng nhiều người phản kháng và bị cưỡng ép — trẻ nhỏ cũng không thoát khỏi. Bản thân Jim Jones không uống thuốc mà tự kết liễu bằng súng sau khi chứng kiến toàn bộ tín đồ chết dần.
Tác giả Jeff Guinn đã nghiên cứu hàng nghìn trang hồ sơ FBI, trực tiếp đến quê hương Indiana của Jim Jones phỏng vấn người địa phương và tìm gặp những nạn nhân còn sống sót, từ đó dẫn độc giả vào những góc tối của hội kín Peoples Temple.
Scarred: The True Story of How I Escaped NXIVM — Sarah Edmondson
Cuốn hồi ký của Sarah Edmondson kể lại hành trình vượt thoát khỏi hội kín NXIVM, tiết lộ hàng loạt tình tiết gây sốc về lạm dụng tình dục, con đường tẩu thoát và nỗ lực hòa giải với chính bản thân.
Năm 2005, Sarah Edmondson là một nữ diễn viên trẻ đang gây dựng sự nghiệp tại Vancouver. Cô nghe nói về NXIVM — một công ty phát triển cá nhân và nghề nghiệp do Keith Raniere sáng lập. Bị cuốn hút bởi lời hứa về những công cụ, cộng đồng và tri thức giúp khai phá tiềm năng, Sarah trở thành một trong những tín đồ trung thành nhất, điều hành một trung tâm của tổ chức và lôi kéo hơn 2.000 người gia nhập.
Cuốn sách có kèm ảnh cá nhân, vạch trần bộ mặt thật của Keith Raniere — một kẻ tống tiền và tội phạm tình dục đê tiện. Nhiều năm trời, hắn lạm dụng tình dục nhiều phụ nữ và dùng ảnh khỏa thân của họ để ép buộc, giam giữ và tống tiền. Tác phẩm của Sarah cung cấp bằng chứng đầy đủ, phơi bày một góc tối đáng sợ tồn tại ngay trong lòng xã hội hiện đại.
Street Shadows: A Memoir of Race, Rebellion, and Redemption — Jerald Walker
Hồi ký của Jerald Walker là câu chuyện về một cậu bé da đen lớn lên giữa một hội kín của người da trắng. Walker trưởng thành trong Nhà thờ Đức Chúa Trời của Herbert W. Armstrong. Từ năm 6 tuổi, cậu đã nhận ra những ai trong giáo hội bị kỳ thị vì hôn nhân khác màu da. Cha mẹ cậu — những người mù bẩm sinh — bị nhồi nhét niềm tin rằng thị lực sẽ được hồi phục khi Ngày Phán xét đến, và họ không chịu chấp nhận sự thật tàn nhẫn về giáo hội mình đang theo. Bất lực, Walker phải tự tìm đường thoát, chấp nhận trở thành kẻ xa lạ với chính mảnh đất đã sinh ra mình.