Nhân vật thám tử yêu thích của các tác giả trinh thám nổi tiếng

Ảnh: Martin O'Neill/The Guardian

Tôi tìm đến thể loại trinh thám từ thuở còn là thiếu niên, khi người anh dúi vào tay tôi cuốn The Big Sleep của Raymond Chandler. Trước đó, tôi chỉ biết đến những vụ án của Agatha Christie hay những trang viết của Dorothy L. Sayers. Qua Chandler, tôi nhận ra rằng văn học trinh thám cũng có thể mang một phong cách văn chương độc đáo và đầy mê hoặc.

Philip Marlowe – Nguyên mẫu thám tử có phong cách riêng

Nhân vật Philip Marlowe rõ ràng là hình chiếu lý tưởng của chính tác giả: cứng cỏi mà vẫn có chút nhân từ, sắc sảo nhưng không hoàn toàn hoài nghi, là người ghiền đọc sách và chỉ mong một đêm mưa ở California để ngồi hút tẩu và ngắm ván cờ.

Nhân vật này cũng có vài điểm trừ đáng kể như lối ví von đôi khi lạ lẫm – dù đôi chỗ những ẩn dụ ấy lại sắc bén, tinh tế và thông minh đến bất ngờ. Các nhân vật nữ vừa dịu dàng vừa mạnh mẽ. Nhưng trong hầu hết các tập, kẻ chủ mưu đều là phái đẹp.

Ngày nay mạch truyện đó đã thành công thức quen thuộc. Song nhìn lại lịch sử thể loại, Marlowe chính là bản gốc không ai có thể phủ nhận.

Matt Scudder – Thám tử hít thở cùng nhịp New York

Tôi đến với trinh thám khá muộn. Một trong những nhân vật đầu tiên để lại ấn tượng sâu sắc với tôi là Matt Scudder của Lawrence Block. Scudder là cựu cảnh sát làm thám tử tư – một con người đầy mâu thuẫn: nóng tính và nghiện rượu, nhưng gắn bó máu thịt với nhịp sống thành phố New York, quen biết những kẻ hung bạo đầy sức hút như Mick Ballou.

Nhân vật Cafferty trong tiểu thuyết của tôi vay mượn nhiều từ Ballou, và John Rebus của tôi cũng chia sẻ cùng ADN với Scudder.

Tất cả các tập trong series đều xuất sắc, nhưng tôi đặc biệt ưa thích When the Sacred Ginmill Closes và A Walk Among the Tombstones – sự giao thoa tuyệt vời giữa bản lĩnh và chất thơ, như tiếng nhạc jazz réo rắt pha lẫn tiếng kim đĩa than.

Jessica Fletcher – Tấm gương của nhà văn thành đạt

Nếu bắt buộc phải chọn một nhân vật yêu thích, tôi sẽ không ngần ngại chọn Jessica Fletcher trong series truyền hình dài kỳ Murder, She Wrote. Từ vụ án đầu tiên, đây đã là một nhân vật trọn vẹn và khó quên.

JB Fletcher chính là hình mẫu tôi ao ước hướng đến: tiểu thuyết gia kiêm giáo viên tiếng Anh kiêm chuyên gia tâm lý tội phạm, luật sư kiêm thám tử nghiệp dư. Cô đủ nổi tiếng để được mời dự mọi sự kiện, cảnh sát đọc sách của cô, và cô cứ thoắt ẩn thoắt hiện tại các hiện trường từ Cabot Cove đến New York, thỉnh thoảng vươn tới London và Ireland. Tôi vô cùng yêu mến nữ thám tử ấy.

Sam Spade – Cha đẻ dòng thám tử phản anh hùng

Tom Cruise thủ vai Jack Reacher trong phim chuyển thể cùng tên năm 2012. Ảnh: Paramount Pictures/Sportsphoto/Allstar

The Maltese Falcon của Dashiell Hammett được nhiều người xem là tiểu thuyết khai sinh trào lưu hardboiled tại Mỹ. Và Sam Spade chắc chắn là nguyên mẫu của kiểu thám tử tư phản anh hùng.

Khác với người hiệp sĩ trong trang viết của Chandler, bản thân Sam Spade mới chính là bí ẩn lớn nhất tác phẩm: thực dụng hay cơ hội? Cô đơn và kiệm lời hay lạnh lùng và tính toán? Động cơ của anh ta có chính đáng hay không?

Spade chỉ xuất hiện trong một cuốn tiểu thuyết duy nhất. Tôi muốn tin rằng Hammett đã cưỡng lại được cám dỗ viết thêm về nhân vật này. Đó là điều đáng trân trọng.

Jack Reacher – Biểu tượng đứng về phía công lý

Trong rừng thám tử của dòng tiểu thuyết tội phạm, hiếm có nhân vật nào thành công toàn diện như Jack Reacher của Lee Child. Lý giải đơn giản nhất: trong một thế giới mờ nhạt về đạo đức, Jack không do dự đứng về phía chính nghĩa chống lại cái ác, bất kể tỷ lệ thắng bại thế nào. Độc giả yêu anh ta chính vì lẽ đó.

Lew Archer – Trái tim nhân hậu trong bóng tối tội ác

Nhân vật Lew Archer được đổi tên thành Lew Harper trong bộ phim chuyển thể năm 1966. Ảnh: Warner Bros. Pictures.

Lew Archer là nhân vật do Ross Macdonald (bút danh của Kenneth Millar) sáng tạo. Thám tử tư hoạt động tại Los Angeles qua nhiều thập kỷ này rõ ràng thừa hưởng từ Sam Spade và Philip Marlowe, nhưng sở hữu thêm thứ mà hai người kia thiếu: một trái tim nhân hậu và thế giới quan kết nối sâu sắc với lòng người.

Miller không bao giờ viết bằng giọng giáo điều hay rao giảng. Ông để nhân vật quan sát, tương tác, giúp đỡ, chiến đấu và đôi khi cũng chịu thua trước những nhu cầu rất con người trong thế giới tàn nhẫn.

Người đọc đồng cảm khi anh vấp ngã, cười cùng anh khi có chuyện buồn cười, đau cùng anh trước thế giới khắc nghiệt và theo bước anh trên hành trình gỡ rối những tình tiết được tác giả dệt khéo léo.

Trước Archer không có ai như anh, và sau anh cũng không ai sánh kịp.

Nguồn: zingnews.vn