Ngôn tình – tiểu thuyết tình cảm bị gán nhãn oan hay đúng người đúng tội?
Ngôn tình bị xem là tiểu thuyết rẻ tiền nhưng có hàng triệu độc giả trung thành. Hãy cùng nhìn nhận lại giá trị thật sự của dòng truyện tình cảm Trung Quốc đang gây tranh cãi.
"Văn hóa đọc của giới trẻ đang chết đuối trong biển ngôn tình 3 xu" – một bài phân tích mới nhưng chủ đề thì chẳng mới chút nào và vẫn đủ sức khuấy đảo cộng đồng mạng. Nếu bài viết chỉ phản ánh xu hướng đọc sách hiện tại thì cũng chẳng ai phản bác, nhưng khi tác giả dùng khái niệm "Ngôn tình" – cái tên nghe thật mỹ miều, thực chất bị gán là "tiểu thuyết tình cảm rẻ tiền" của các cây bút trẻ Trung Quốc thì khó mà gật đầu đồng ý, nhất là với những ai đã từng đắm chìm trong dòng truyện này.
Ký ức tuổi học trò gắn với những trang ngôn tình
Tôi làm quen với ngôn tình từ hồi còn ngồi trên ghế cấp 3. Ngoài những tác phẩm như Rừng Na-uy, Tiếng chim hót trong bụi mận gai, Thằng gù nhà thờ Đức Bà… chúng tôi còn truyền tay nhau như báu vật những cuốn Bong bóng mùa hè, Bên nhau trọn đời, Sẽ có thiên thần thay anh yêu em, Anh có thích nước Mỹ không? và vô số cuốn khác. Lúc thì sách giấy, lúc lại chuyền nhau file e-book qua bluetooth – giờ chơi, buổi học thêm, trước giờ đi ngủ, con gái trong lớp dành thời gian để đọc và rôm rả bàn luận về sách.
Lạ một điều là quyển nào cũng dày cộm, chữ kín từ đầu đến cuối nhưng đã lỡ mở ra là không thể gấp lại được. Chúng tôi đã từng rưng rưng nước mắt vì một nhân vật nam chính nào đó. Cảm giác buồn vui cùng nhân vật trong câu chuyện thực ra là hoàn toàn có thật, không giả tạo chút nào.
Rồi chúng tôi trưởng thành, thời gian dành cho sách ngày càng eo hẹp. Nhưng chưa lần nào chúng tôi quên được cái thuở từng mộng về một tình yêu đẹp như Hà Dĩ Thâm, Âu Thần hay Trần Hiếu Chính. Dù thực tế cuộc đời chua chát và phức tạp hơn nhiều, đó vẫn mãi là những giấc mơ tình yêu đầu đời thuần khiết nhất.
Vậy nên nếu ai đó cứ khăng khăng gọi ngôn tình là "tiểu thuyết 3 xu", thì thực sự chưa công bằng chút nào!
Ngôn tình không hề rỗng tuếch hay viển vông
Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ phải đứng ra bảo vệ ngôn tình. Vì với tôi, một ai đó còn ham đọc sách – dù thể loại nào – đã là điều đáng được trân trọng. Chẳng phải chúng ta vẫn hay tiếc nuối những ngày còn cầm cuốn sách lên, lật từng trang mà ngụp lặn trong từng dòng chữ, thay vì cứ dán mắt vào màn hình cuộn mãi một dòng feed vô tận hay sao? Ít ra fan ngôn tình vẫn đang giữ thói quen tìm niềm vui trong những trang giấy thật.
Những người chỉ trích ngôn tình thường chưa từng đọc xong ngay cả một cuốn. Nếu chịu khó đọc đến nơi đến chốn, họ sẽ thấy ngôn tình cũng chứa đựng những vấn đề rất gần gũi với đời thực – về tình yêu, sự nghiệp, tuổi trẻ, bước trưởng thành. Bài học nhân sinh và những chiêm nghiệm sâu sắc không thiếu trong đó. Đúng là ngôn ngữ được đẩy lên mức lãng mạn cao hơn thực tế, khiến người chưa quen dễ nghĩ là hư cấu không đáng đọc. Nhưng mọi tác phẩm văn học đều bắt nguồn từ chính cuộc sống mà thôi.
Đọc ngôn tình cũng như xem một bộ phim giải trí lành mạnh
Ngày xưa, Doraemon hay Dragon Ball từng bị liệt vào loại văn hóa phẩm không phù hợp. Phụ huynh nào cũng tin chỉ có sách giáo khoa mới đáng đọc. Vậy mà chúng ta vẫn lớn lên với những trang truyện tranh đó, và cuối cùng chúng ta cũng đã giành được quyền được yêu thích chúng. Thế mà giờ đây ta lại trở thành thế hệ cau mày khinh thường niềm vui của người khác chỉ vì nó khác với sở thích của mình.
Nhìn lại những Hóa ra anh vẫn ở đây, Bong bóng mùa hè, Bên nhau trọn đời, Yêu anh từ cái nhìn đầu tiên, Anh có thích nước Mỹ không?… tất cả đều là những câu chuyện tình lãng mạn với đủ cung bậc cảm xúc: khóc, cười, nhớ thương, chia ly và hy vọng.
Bạn không thích một cuốn sách không có nghĩa là nó kém cỏi. Bạn không nhìn nhận giá trị của cả một dòng văn học không có nghĩa là nó không có chỗ đứng. Hãy tránh xa thói quen đánh giá tất thảy qua lăng kính chủ quan cá nhân.
Ngôn tình tồn tại vì nó có ý nghĩa với người yêu mến nó
Ngôn tình giống như một bộ phim tình cảm Hàn Quốc: sinh ra để phục vụ giải trí, dễ tiếp nhận, dễ quên, nhưng đáp ứng hoàn hảo nhu cầu thư giãn nhanh và xả stress. Và nhu cầu đó không bao giờ nên bị ai phán xét.
Dù không còn ở thời kỳ đỉnh cao rực rỡ, dù đã xuất hiện những tác phẩm "đội lốt" với nội dung nhạy cảm, cộng đồng fan ngôn tình vẫn đông đúc và bền vững theo năm tháng. Họ vẫn mua, vẫn đọc, vẫn háo hức thảo luận – bất chấp mọi lời chỉ trích không ngừng nghỉ. Ngôn tình sống tốt vì nó có giá trị thật sự với những người trân trọng nó, đơn giản chỉ vậy thôi.