Ký ức về những tiệm thuê sách truyện một thời đã qua

Ký ức về những tiệm thuê sách truyện một thời đã qua

Hình ảnh đã trở thành dĩ vãng tại các hiệu sách ngày nay.

Thời huy hoàng của nghề thuê truyện

Khoảng một thập kỷ trước, khi internet chưa len lỏi vào từng ngõ ngách cuộc sống, dịch vụ cho thuê truyện đã phát triển mạnh mẽ và thu hút lượng lớn bạn đọc trẻ tuổi. Bởi giá mua truyện cao trong khi phí thuê rất phải chăng, nên các tiệm này luôn tấp nập khách lui tới.

Ở Hà Nội, những tiệm cho thuê truyện mọc lên khắp các khu dân cư, song tập trung nhiều nhất quanh các tuyến phố Kim Liên, Khương Thượng, Tuệ Tĩnh... Kho truyện bày biện phong phú, chủ yếu là truyện tranh và tiểu thuyết, bao gồm hàng trăm bộ đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc – đủ mọi thể loại từ tình cảm, kiếm hiệp đến khoa học viễn tưởng.

Cảnh học sinh tan trường rủ nhau ào vào tiệm thuê truyện đã in sâu vào ký ức của bao người. Mỗi khi có tập mới của bộ truyện đang được yêu thích ra lò, lũ trẻ phải xếp hàng kiên nhẫn chờ đến lượt, rồi ôm cuốn truyện ngồi đọc say mê không dứt ra được.

Mức phí và những bộ truyện làm mưa làm gió

Mỗi lần thuê chỉ tốn trung bình 500 đồng một cuốn truyện tranh và 1.000 đồng cho sách báo, tạp chí. Người thuê phải đặt cọc bằng giá bìa và trả tiền thuê theo từng ngày. Những bộ đang làm mưa làm gió như Thám tử lừng danh Conan, Bảy viên ngọc rồng, Dấu ấn rồng thiêng... đương nhiên có giá cao hơn và còn phải xếp hàng dài mới thuê được.

Trong tâm trí của nhiều người thế hệ 7X - 8X, thứ Sáu là ngày đặc biệt được mong chờ nhất vì đó là ngày truyện mới về hàng. Còn với các nữ sinh thời ấy, những cuốn tiểu thuyết tình cảm để đầu giường là kỷ niệm khó phai của một thời con gái.

Chị Ngọc Anh – một 8X đời đầu – bồi hồi nhớ lại: "Hồi nhỏ, hễ rảnh là chạy ra tiệm thuê truyện ở dốc Hàng Than tìm tiểu thuyết tình cảm về đọc. Có lần mê đọc quên cả ngủ suốt một đêm. Giờ muốn tìm lại một cuốn tiểu thuyết xưa để thuê thì chẳng biết tìm đâu nữa."

Lụi tàn trước làn sóng số hóa

Ngày nay, hàng loạt trang web đọc truyện trực tuyến ra đời, cung cấp hàng nghìn đầu sách chỉ bằng một cú chạm màn hình. Tiện lợi là thế, song chính sự lên ngôi của internet đã dần rút sạch khách hàng khỏi các tiệm cho thuê truyện, đẩy chúng vào cảnh đìu hiu rồi đóng cửa.

Nhiều chủ tiệm xoay sang kinh doanh dịch vụ internet và game điện tử, còn sách truyện cũ chưa thanh lý được thì chất đống trong góc phủ đầy bụi. Dù thủ tục thuê đã được đơn giản hóa – không cần chứng minh thư, chỉ đặt cọc và trả 1.000 đồng mỗi cuốn – nhưng khách hàng cũng không còn mặn mà ghé thăm.

Bà Thúy An (60 tuổi, chủ tiệm cho thuê truyện trên phố Khương Thượng) ngậm ngùi tâm sự: "Tôi gắn bó với nghề này suốt 15 năm, nhưng chẳng thể sống nổi bằng nó. Chỉ nhờ tiệm mở ngay trong nhà riêng, không phải trả tiền thuê mặt bằng, nên tôi mới cầm cự được đến giờ. Còn những nơi khác thì đã đóng cửa hết cả rồi."

Vì sao nghề tàn lụi

Truyện trực tuyến luôn đi trước nhà xuất bản, khiến khi sách in ra thị trường thì phần lớn độc giả đã biết trước nội dung. Trong khi giá mua truyện leo thang không ngừng thì phí thuê lại không thể tăng theo, khiến các chủ tiệm không bù nổi chi phí mặt bằng và buộc lòng bỏ nghề, bán sách cho các cơ sở thu mua sách cũ với giá bèo.

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, những giá trị xưa cũ cứ dần bị lãng quên. Nghề cho thuê truyện – mảnh ký ức tuổi thơ không thể xóa nhòa – cũng đang dần chìm vào quên lãng nếu không tìm được hướng thích nghi kịp thời.