Kho báu sách Việt trong lòng Thư viện Quốc gia Pháp

Góc lưu giữ tác phẩm của nhà thơ Xuân Diệu tại BNF

Bộ sưu tập sách Việt đồ sộ tại Thư viện Quốc gia Pháp

Tính riêng về ấn phẩm sách (chưa kể tài liệu nghe nhìn, hình ảnh hay bản đồ), Thư viện Quốc gia Pháp (BNF) đang lưu giữ khoảng 90.000 đầu sách, được phân chia thành hai khu vực riêng biệt: khu dành cho bạn đọc đại chúng và khu phục vụ các nhà nghiên cứu chuyên sâu.

Tại khu dành cho đại chúng, 70% tác phẩm thuộc mảng văn học và ngôn ngữ là những bản dịch từ văn học Việt Nam sang tiếng Pháp hoặc tiếng Anh, cùng nhiều bản gốc để đối chiếu. Ngoài ra, một tủ sách riêng dành cho người mới bắt đầu học tiếng Việt cũng được bổ sung từ khoảng 2 năm trở lại đây, trong khuôn khổ bộ tủ sách ngoại ngữ của BNF.

Khu vực sách nghiên cứu và tư liệu cổ quý giá

Khu sách nghiên cứu chủ yếu tập trung sách tiếng Việt phục vụ các học giả và những độc giả Việt am tường văn hóa – văn học từ cổ điển đến hiện đại. Dù vậy, số đầu sách trưng trên giá chỉ chiếm khoảng 1% tổng lượng sách về Việt Nam tại BNF, phần còn lại được bảo quản trong các kho lạnh chuyên dụng.

Tại khu tư liệu cổ, BNF sở hữu các văn bản Hán – Nôm từ đầu thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, những tài liệu viết tay bằng chữ Quốc ngữ thời kỳ sơ khai. Đặc biệt, bản gốc từ điển Việt – Bồ – La của Alexandre de Rhodes – tác phẩm đặt nền móng cho chữ Quốc ngữ hiện đại – cũng được trân trọng lưu giữ tại đây. Bên cạnh đó, BNF còn có bộ sưu tập tiền cổ gồm 2.500 đồng tiền trải dài từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 20.

Kho sách Đông Dương – Di sản tư liệu độc nhất trên địa cầu

Nổi bật nhất là kho sách Đông Dương – kho tư liệu không nơi nào trên thế giới có được. Kho này lưu giữ toàn bộ ấn phẩm được in tại Đông Dương, chủ yếu ở Việt Nam, trong giai đoạn từ 1922 đến 1954, với tổng cộng 12.486 đầu sách, chưa kể báo chí các loại. Đây là kho tư liệu ghi lại buổi bình minh của nhiều lĩnh vực tại Việt Nam trong thời kỳ giao lưu với văn minh phương Tây: báo chí, văn học chữ Quốc ngữ, khoa học kỹ thuật, kiến trúc, y học... Chính vì tầm quan trọng đặc biệt đó, kho sách này thu hút các nhà nghiên cứu từ khắp nơi trên thế giới tìm đến.

Bản đồ và kho tư liệu nghe nhìn

BNF cũng đang bảo quản nhiều tấm bản đồ có giá trị lịch sử cao về vùng Đông Dương. Gần đây, nhu cầu tra cứu bản đồ liên quan đến tranh chấp tại Biển Đông tăng lên đáng kể. Ngoài ra, kho tư liệu nghe nhìn về Việt Nam gồm nhiều thể loại âm nhạc truyền thống như hát ru, cải lương, đàn tranh, đàn bầu và nhiều bộ phim tài liệu về lịch sử cùng đời sống xã hội Việt Nam đương đại.

Không dừng lại ở việc lưu trữ, BNF còn tổ chức nhiều sự kiện liên quan đến Việt Nam. Năm 2014, thư viện chủ trì một hội thảo quy mô lớn giúp các nhà nghiên cứu tại Pháp và châu Âu thấu hiểu hơn về giá trị lịch sử của bộ sưu tập sách tiếng Việt nơi đây.

Hải Minh - Sggp.org.vn