Câu chuyện ít biết phía sau "Cô gái trên tàu" của Paula Hawkins

Không nhiều người có thể nói cuộc khủng hoảng ngân hàng năm 2008 đã thay đổi cuộc đời họ theo hướng tích cực, thế nhưng Paula Hawkins – cây bút người Anh đứng sau cuốn trinh thám phá đảo The Girl on the Train (Cô gái trên tàu) – lại là một ngoại lệ như vậy. Vào năm 2007, khi còn là phóng viên chuyên mảng tài chính cá nhân cho tờ Times, bà cho ra đời cuốn The Money Goddess (Nữ thần tiền bạc) dành cho những ai muốn tìm hiểu về đầu tư hưu trí. Một năm sau, cơn bão tài chính ập đến và người đại diện gợi ý bà viết về chủ đề này.

Từ tiểu thuyết nhẹ nhàng đến hiện tượng tội phạm

Sau khoảng thời gian ra mắt lần đầu, cuốn tiểu thuyết lãng mạn Confessions of a Reluctant Recessionista (Lời thú tội của một tín đồ mua sắm bất đắc dĩ) viết dưới bút danh Amy Silver đã thu được thành quả tốt đẹp. Sau khi hoàn thành cuốn tiểu thuyết lãng mạn thứ tư của Silver vào năm 2013, Hawkins quyết định đổi hướng hoàn toàn. Cuốn sách đầu tiên mang tên thật của bà – ra mắt năm 2015 – đã biến bà thành một hiện tượng của làng sách. The Girl on the Train xuất hiện trong danh sách bestseller của tờ New York Times suốt 13 tuần liên tục, và chiếm vị trí số 1 bìa cứng tại Anh trong vòng 30 tuần – kỷ lục chưa từng có tiền lệ. Phiên bản bìa mềm ra đời song song với trailer phim Hollywood có Emily Blunt thủ vai Rachel Watson – nhân vật có thói quen uống rượu và thích tò mò chuyện người khác.

Nguồn cảm hứng và quá trình viết lách

Hawkins, sinh năm 1972, lớn lên ở Zimbabwe trước khi sang Anh học và lấy bằng tại Oxford. Bà thừa nhận những tác phẩm nhẹ nhàng trước đây không phản ánh đúng con người thật của mình – bởi vì bên trong bà luôn bị hút về phía những câu chuyện sâu sắc và u tối hơn. Dù vậy, bà hoàn toàn không có chủ ý ban đầu xây dựng một "cô nàng nghiện rượu" theo hướng đó.

"Khi tôi viết được 30.000 từ và gửi cho người đại diện, cô ấy nói 'Ồ, trời ơi, hay quá', nhưng bản thân tôi khi ấy không thực sự cảm nhận được điều đó. Cô ấy liên tục khẳng định cuốn sách này sẽ rất tuyệt, nhưng khi mình không tự tin thì dễ nghĩ đó chỉ là lời xã giao", bà kể lại trong một buổi trò chuyện ở khu Clerkenwell, London.

Đối sánh với Gone Girl và cái nhìn về phụ nữ

Khi được so sánh với cuốn sách bán chạy năm 2012 Gone Girl (Cô gái mất tích) của Gillian Flynn, Hawkins cho rằng cách đặt hai tác phẩm cạnh nhau như vậy khá hời hợt: "Tôi nghĩ người ta ghép chúng lại vì đều có nhân vật nữ cứng đầu, hôn nhân sụp đổ, một người phụ nữ mất tích và người kể chuyện không đáng tin tưởng". Nhưng bà khẳng định: "Thực ra Rachel không đến nỗi đáng ghét như nhiều người nghĩ. Cô ấy để mọi thứ tuột khỏi tầm kiểm soát, nhưng hầu hết chúng ta đều từng trải qua những lúc tương tự, dù không đến mức như vậy. Hãy tưởng tượng nếu hôn nhân tan vỡ hay công việc mất đi – chúng ta cũng có thể dễ dàng lạc lối. Đó là cách tôi hiểu và đồng cảm với Rachel."

Điều gì làm nên thành công của The Girl on the Train?

Bất chấp những ý kiến trái chiều, The Girl on the Train đã nắm bắt đúng xu hướng đương đại. Tiểu thuyết hình sự đang lên ngôi mạnh mẽ, và thể loại này ngày càng chú trọng vào chiều sâu tâm lý nhân vật. Cuốn sách ít tính chính trị hơn và bớt kỳ dị hơn so với The Girl with the Dragon Tattoo của Stieg Larsson – nhà văn Thụy Điển đã khai mở xu hướng tiểu thuyết tội phạm với "cô gái" trong tựa đề.

Hawkins đã tạo ra kiểu nhân vật nữ chính hoàn toàn khác biệt – cứng rắn hơn, ở độ tuổi trung niên và đầy đam mê. Nhưng điều tạo nên thành công thương mại của cuốn sách chính là quyết định biến giấc mơ ngoại ô bình yên thành cơn ác mộng, gieo vào lòng người đọc cảm giác hoang mang lo lắng – nhất là những ai quen đi tàu từ vùng ngoại ô vào thành phố mỗi sáng.

Nhân vật Rachel và thông điệp tác giả muốn gửi gắm

Bà cũng đứng ra bảo vệ nhân vật Rachel trước những chỉ trích: "Tôi nghĩ Flynn cho rằng đây không phải trường hợp phổ biến – bà đang viết về một nhân vật đặc biệt, mất phương hướng. Tôi luôn ủng hộ Amy vì người chồng của cô ấy thật tệ hại." Bà cười nhẹ.

Rachel – 32 tuổi – thực ra không phải một "cô gái", và Hawkins đồng ý điều đó. "Tôi vẫn quen gọi phụ nữ là 'các cô gái'. Khi nói chuyện với người đại diện, chúng tôi vẫn gọi cô ấy là 'cô gái nghiện rượu' trước khi đặt tên nhân vật. Cái tên nghe hay và tự nhiên nên giữ lại. Nhưng tôi sẽ không dùng lại kiểu đó nữa vì cô ấy không phải cô gái."

Tác phẩm tiếp theo của Hawkins

Cuốn sách bà đang chắp bút – dự kiến xuất bản trong năm tiếp theo – cũng xoay quanh chủ đề ký ức không đáng tin, kể về hai chị em gái và những mâu thuẫn trong hồi ức thời thơ ấu của họ. Hawkins giải thích rằng hình ảnh nhân vật nghiện rượu với trí nhớ rời rạc và ý tưởng về chuyến tàu ngoại ô là hai cảm hứng hoàn toàn độc lập. The Girl on the Train nảy sinh khi bà tự đặt câu hỏi: "Nếu cô nàng nghiện rượu đó chính là cô gái đang ngồi trên con tàu kia thì sao?"

Với bà, nghề viết văn là "sự giải phóng lớn lao". Dù thành công đến đâu, Hawkins luôn khẳng định sẽ tiếp tục viết về "những điều đáng sợ trong một không gian an toàn" – đó là bản chất thiên hướng của bà.

Võ Thùy Linh (Theo The Guardian)