9 hành tinh kỳ ảo và ấn tượng nhất trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng
Từ sa mạc huyền bí Arrakis trong Dune đến đại dương bí ẩn của Solaris, điểm qua 9 hành tinh tưởng tượng độc đáo nhất trong lịch sử văn học khoa học viễn tưởng. Đọc tại Truyện Ngược.
Những hành tinh hư cấu ấn tượng nhất trong văn học viễn tưởng
Arrakis – Dune (Frank Herbert)
Nhìn sơ qua, Dune dễ gây cảm giác buồn tẻ – toàn cảnh chỉ là sa mạc trải dài vô tận không một bóng cây. Thế nhưng bên dưới lớp cát mênh mông đó ẩn chứa một hệ sinh thái phức tạp đáng kinh ngạc cùng vô số bí ẩn lịch sử cuốn hút người đọc đến mức không thể dứt. Với những con sâu cát khổng lồ, loài chuột túi lừng danh và hàng trăm sinh vật lạ lẫm khác, Frank Herbert đã tạo ra hành tinh Arrakis vừa huyền bí vừa quyến rũ đến khó cưỡng.
Dù cách Trái Đất vô vàn năm ánh sáng, Dune lại chứa đựng những suy tư sâu sắc về tôn giáo, tự do, tình yêu và cái chết – khiến độc giả cảm thấy gần gũi một cách kỳ diệu. Đó là lý do tác phẩm này được tôn vinh là đỉnh cao của khoa học viễn tưởng, thậm chí được sánh ngang với Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn.
Solaris – Stanisław Lem
Solaris trái ngược hoàn toàn với Dune – thay vì sa mạc là một đại dương vĩ đại phủ kín toàn bộ bề mặt. Hành tinh này quay quanh hai ngôi sao nhưng bất tuân các quy tắc hấp dẫn thông thường. Điều khiến giới khoa học bối rối nhất là Solaris được công nhận có sự sống, song toàn bộ sinh vật sống ở đây chỉ gồm một thực thể duy nhất – dù đường kính của nó lớn hơn Trái Đất tới hai mươi phần trăm.
Điều đó buộc các nhà khoa học phải đích thân tới nơi để tìm hiểu. Hành tinh này được mô tả có khả năng thâm nhập tâm trí con người và tạo ra bản sao của họ với những năng lực vượt xa nguyên mẫu. Như một vũ trụ bí ẩn ẩn mình dưới lớp sóng nước, Solaris mở ra một chiều không gian viễn tưởng hoàn toàn ngoài sức tưởng tượng.
Anarres và Urras – The Dispossessed (Ursula K. Le Guin)
Cặp hành tinh song sinh trong The Dispossessed của Le Guin đều sở hữu sức hút riêng đặc sắc. Cả hai được bao quanh bởi những đại dương rộng bát ngát và giàu tài nguyên. Trong khi mỗi hành tinh đang chạy đua xây dựng xã hội lý tưởng của mình, cuộc cạnh tranh giữa chúng cũng ngày một gay gắt hơn.
Tác phẩm đầy mâu thuẫn nội tại hấp dẫn: viết về lý tưởng nhưng phơi bày những khiếm khuyết của chính xã hội kiểu mẫu đó; câu chuyện mang tinh thần nữ quyền nhưng nhân vật trung tâm lại là đàn ông; bình luận xã hội đề cao nhân phẩm nhưng lại tập trung vào sự cô đơn và rã rời của từng cá nhân. Qua hai hành tinh hư cấu, Le Guin mổ xẻ nghiêm túc mâu thuẫn giữa khát vọng và bản chất con người.
Sao Hỏa – Bộ ba tiểu thuyết Mars (Kim Stanley Robinson)
Mỗi cuốn trong bộ ba về Sao Hỏa của Kim Stanley Robinson ghi lại sự chuyển biến của hành tinh qua từng giai đoạn và ảnh hưởng của nó lên những con người sinh sống tại đó. Tuy Sao Hỏa không hoàn toàn là hành tinh hư cấu, nhưng qua quá trình địa khai hóa và tái thiết để phù hợp với con người, nó đã biến đổi đến mức trở thành một thế giới hoàn toàn xa lạ. Như trong Blue Mars, hành tinh có thể tự xoay để tạo ra lực hấp dẫn, được bao vây bởi các thành phố tiểu hành tinh, với cả hệ mặt trời phục vụ việc cung cấp nhiệt độ và ánh sáng.
Uriel và Camazotz – A Wrinkle in Time (Madeleine L'Engle)
Đây là hai hành tinh mà anh em Meg và Charles Wallace ghé qua trong hành trình đi tìm người cha bặt vô âm tín. Uriel là điểm đến đầu tiên – nơi những sinh vật có hình hài tựa nhân mã cư ngụ. Tiếp theo là Camazotz – bị cai trị bởi một bộ não tà ác với khả năng kiểm soát tinh thần đáng rùng mình.
Dù chẳng phải chốn thiên đường, cả Uriel lẫn Camazotz vẫn được xếp vào hàng những hành tinh sáng tạo nhất trong văn học viễn tưởng. Cuộc sống đồng nhất đến rợn người tại Camazotz còn gợi lên nhiều lo ngại về tương lai nhân loại trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo chi phối tất cả.