10 Cuốn Sách Hay Về Chiến Tranh: Máu, Đau Thương Và Lịch Sử

Máu, Nước Mắt Và Cái Giá Đắt Của Chiến Tranh Qua 10 Tác Phẩm Kinh Điển

Cây bút Maaza Mengiste của tờ The Guardian đã giới thiệu đến bạn đọc 10 tác phẩm văn học xuất sắc viết về những cuộc chiến trong lịch sử và nỗi đau khôn nguôi của những người còn sống sót.

Iliad — Homer

Thiên sử thi bất hủ này là câu chuyện hào hùng về hậu quả của sự kiêu căng và hiếu chiến, về những cơn thịnh nộ, sự báo thù và những trớ trêu nghiệt ngã của số phận. Một trong những cảnh tượng để lại ấn tượng sâu nhất là khi vua già Priam của thành Troy, liều mình vượt qua chiến tuyến để cầu xin Achilles trả lại thi thể người con trai Hector — chính người mà Achilles đã hạ sát.

Khoảnh khắc Priam quỳ xuống hôn đôi tay kẻ thù, thể hiện sự bất lực, đau đớn và tình yêu thương vô bờ của người cha, đã chạm đến tâm can bao thế hệ độc giả. Ngay cả Achilles cũng không kìm được nước mắt khi trong Priam anh nhận ra bóng hình của cha già mình. Đó là vòng xoáy tàn nhẫn của chiến tranh: đau thương, oán thù và tình yêu quấn lấy nhau, đưa một câu chuyện chiến trận đơn giản lên thành thiên anh hùng ca trường tồn.

Iliad của Simone Weil

Chỉ 24 trang ngắn ngủi nhưng chứa đựng những suy ngẫm thâm sâu về cách Homer nhìn nhận bạo lực và xung đột trong bối cảnh hiện đại. Được viết vào năm 1939-1940, giữa thời chủ nghĩa phát xít đang trỗi dậy mạnh mẽ, cuốn sách giúp người đọc thấm thía một sự thật từ Iliad: sức mạnh, khi bị đẩy đến cực điểm, sẽ biến con người thành những cỗ máy giết chóc mất hết nhân tính.

Tác Phẩm Ảnh Của Matar

Những sinh mạng đã mất đi liệu còn để lại dấu vết nơi từng xảy ra bạo lực và xung đột? Để trả lời câu hỏi đó, tác giả Matar đã đến Libya năm 2012, sau khi chế độ Gaddafi sụp đổ, ghi lại hình ảnh và câu chuyện từ những địa điểm con người từng bị đối xử tàn bạo nhất. Sau sáu năm thực hiện, cuốn sách ảnh này nhắc nhở người đọc về những giá trị tưởng vô hình nhưng vẫn bất diệt với thời gian.

Trieste — Daša Drndić

Nhân vật Haya Tedeschi trong Trieste suốt đời chờ đợi được gặp lại đứa con trai bị bắt cóc hơn 60 năm trước, trong thời kỳ Đức quốc xã chiếm đóng. Tiểu thuyết đồ sộ và dữ dội của Drndić dùng tiền đề giản dị này để dẫn người đọc vào những góc tối tăm nhất của Thế chiến thứ hai. Xen lẫn câu chuyện hư cấu là các tài liệu lịch sử thực, hình ảnh và dữ liệu từ phiên tòa Nuremberg. Giáo sư Drndić viết: "Có một danh sách gồm 9.000 tên người Do Thái ở Italy bị Đức quốc xã sát hại. Đằng sau mỗi cái tên là một câu chuyện."

Lịch Sử Cuộc Xâm Lăng Ethiopia Của Del Boca

Tác giả Del Boca sử dụng các cuộc phỏng vấn trực tiếp, lời khai nhân chứng và những chuyến thực địa đến các điểm nóng xung đột, để mở ra cánh cửa vào một cuộc chiến tàn khốc mà thế giới đã quá sớm lãng quên. Cuốn sách nhằm thẳng vào tham vọng thực dân của Italy, đồng thời không ngần ngại phơi bày những thông tin nhạy cảm về tội ác chiến tranh và những tổn thất hai phía phải gánh chịu.

The Conscript — Gebreyesus Hailu

Được viết năm 1927 bởi nhà văn Eritrea Gebreyesus Hailu và xuất bản năm 1950, The Conscript là một trong những tiểu thuyết đầu tiên được sáng tác bằng ngôn ngữ châu Phi. Đây cũng là một trong những tác phẩm mạnh mẽ nhất phê phán sự tàn bạo của chiến tranh thế kỷ 20 tại Libya. Câu chuyện theo chân Tuquabo — một chiến binh bản địa — người sớm nhận ra bẫy éo le của mình khi sống dưới ách thực dân. Theo Maaza Mengiste, đây là tác phẩm kinh điển không thể thiếu về lịch sử châu Phi thời chiến.

Chiến Tranh Không Có Khuôn Mặt Phụ Nữ — Svetlana Alexievich

Từ hơn 200 cuộc trò chuyện với những người phụ nữ Liên Xô từng chiến đấu trong Thế chiến thứ hai, tác giả Alexievich dệt nên một biên niên sử từ những câu chuyện chưa bao giờ được kể. Bà nói: "Thế giới là bản hợp xướng của nhiều giọng nói" — và tác phẩm của bà chính là bằng chứng sống động cho điều đó, qua những hy sinh và đau khổ của phụ nữ trong chiến tranh.

Visitation — Jenny Erpenbeck

Tiểu thuyết thanh thoát và đẹp đẽ của Erpenbeck xoay quanh một ngôi nhà trong rừng Brandenburg, nơi người làm vườn trung thành gắn bó qua biết bao thế hệ cư dân đến rồi đi. Xoay quanh sự nổi lên của chủ nghĩa phát xít và sức lớn mạnh của Liên Xô, các nhân vật lần lượt đi qua ngôi nhà ấy đã trải qua những thảm kịch khủng khiếp nhất của thế kỷ. Susan Bernofsky đã chuyển tải thành công thông điệp của Erpenbeck, gợi lên những câu hỏi lớn về ký ức, bạo lực và sự chuộc lỗi.

The Corpse Washer — Sinan Antoon

Người sống có nghĩa vụ gì với kẻ đã khuất? Ai là người thực sự quan trọng? Những câu hỏi này nằm ở trung tâm tiểu thuyết ám ảnh của Antoon, lấy bối cảnh cuộc chiến Iraq. Nhân vật chính Jawad từ bỏ giấc mơ trở thành nghệ sĩ để làm nghề rửa thi thể. Qua anh, tác giả khắc họa cái giá mà chiến tranh buộc những người còn sống phải trả và hành trình đứng dậy tiếp tục cuộc đời của họ.

The Memory of Love — Aminatta Forna

Lấy bối cảnh gần cuối nội chiến Sierra Leone năm 2001, tiểu thuyết hấp dẫn của Forna nhìn lại tác động lâu dài của cuộc chiến lên số phận từng con người. Mở đầu bằng hình ảnh người hấp hối kể lại chuyện tình yêu xa xưa, cuốn sách dần dần hé lộ những vết thương sâu mà bạo lực đã gây ra cho cuộc sống con người.