Khi ấy Tôn Hành Giả lấy đặng hồ lô, liền ra cửa động kêu lớn rằng:
- Bây vào báo cho mau, ta là Tôn Hành Giả tới khiêu chiến.
Kim Giác đương uống rượu, nghe báo kinh hãi nói rằng:
- Hiền đệ, không xong rồi, chắc là chọc ổ giộc nên nó tới cả bầy!
Ngân Giác nói:
- Xin anh đừng sợ, bầu nầy đựng cả ngàn người, dầu thâu hết cả bầy cũng còn lõng lẻo, để tôi ra bắt nó cho anh coi.
Nói rồi xách bầu ra cửa động, hăm hở hỏi rằng:
- Mi là ai? Dám đến đây ó ré. Ta chẳng cần đánh với mầy làm chi, nếu ta kêu một tiếng, mi dám ơi thì ta chịu phục.
Tôn Hành Giả cười rằng:
- Ngươi kêu thì ta lên tiếng, rồi ta kêu ngươi, ngươi dám ơi chăng?
Ngân Giác nói:
- Ta có hồ lô, nên kêu ngươi mà bắt, chớ ngươi kêu ta làm chi?
Tôn Hành Giả nói:
- Ta cũng có hồ lô như vậy.
Ngân Giác nói:
- Nếu quả có hồ lô thì giơ lên ta xem thử?
Tôn Hành Giả lấy bầu trong tay áo, đưa lên nói rằng:
- Ngươi xem thử coi thể nào?
Ngân Giác xem rõ, kinh hãi nghĩ rằng:
- Bầu ấy giống tạc như mình.
Nghĩ rồi nói rằng:
- Hành Giả Tôn, bầu ấy gốc ở đâu mà ra đó?
Tôn Hành Giả không hiểu căn cước, liền hỏi trí rằng:
- Ngươi nói sự tích hồ lô của ngươi ra thể nào, rồi ta sẽ cắt nghĩa.
Ngân Giác nghĩ không kịp, liền nói thiệt rằng:
- Trong đời hổn độn mới qua, trời đất vừa phân biệt, sanh ra nước non cây cỏ, tại chân núi Côn lôn mọc một dây bầu tiên, đến khi Nữ Oa rèn núi vá trời, thì ông Thái Thượng lão quân dạo đến chân núi ấy, thấy trái bầu đỏ liền hái mà đựng thuốc Huờn đơn, nay về tay ta, thiệt là bửu bối.
Tôn Hành Giả nói:
- Ngươi nói còn thiếu một chút. Bởi Thái Thượng lão quân thấy dưới chân núi Côn lôn có một dây bầu hai trái đỏ, một trái đực, một trái cái, đều hái hết cả hai. Mà của ta là hùng hồ lô, bầu đực, còn của ngươi chắc là thư hồ lô.
Ngân Giác nói:
- Không chắc của ai đực cái, hễ bầu nào thâu người đặng là báu mà thôi.
Tôn Hành Giả nói:
- Phải, vậy thì ta nhường ngươi thâu trước.
Ngân Giác mừng quá, cầm bầu trút xuống, nhảy lên cao kêu lớn rằng:
Hành Giả Tôn!
Tôn Hành Giả chẳng sợ chút nào, ơi luôn tám, chín tiếng.
Ngân Giác thâu không đặng, tức mình nhảy xuống đấm ngực than rằng:
- Ai dè đâu lạ lùng như vậy, cái thấy đực mà kỵ, không dám thâu vào!
Tôn Hành Giả cười rằng:
- Bây giớ tới phiên chồng kêu vợ, thì phải dạ cho mau!
Nói rồi cầm hồ lơ nhảy lên mây, trút miệng xuống kêu lớn rằng:
Ngân Giác đại vương!
Ngân Giác không dám nuốt lời, liền ơi một tiếng, bị hồ lô thâu vào, Tôn Hành Giả lấy bùa bịt lại.
Khi ấy Tôn Hành Giả xách bầu và đi và lúc lắc, vì đường xá gập ghềnh, nghe sục sạc như thầy bói bỏ tiền vào ống lúc lắc mà coi quẻ.
Tôn Hành Giả nói chơi rằng:
- Ta cầm Phát khóa đồng là ống bói trong tay. Vậy coi thử một quẻ, chừng nào thầy ra khỏi động.
Nói rồi tay thì lắc, miệng thì vái:
- Ưng ai: Văn Vương, Khổng Tử, Ðào Hoa thánh mẫu, Quỷ Cốc tiên sanh.
Và vái và đi vào cửa động.
Khi ấy tiểu yêu xem thấy, kinh hãi vào báo rằng:
- Không xong rồi! Ðại vương thứ nhì đã bị Hành Giả Tôn thâu vào bầu, lúc lắc giả đò coi quẻ.
Kim Giác nghe báo thất sắc, nhào xuống đất khóc rằng:
- Hiền đệ ôi! Từ khi anh em ta trốn xuống đầu thai, ngỡ là chắc làm chúa động, không dè bị mấy sãi ấy chặt đứt tay chân ta!
Nói rồi khóc vang. Các tiểu yêu cũng động lòng rơi lụy.
Nói về Bát Giới bị treo trên trính, nín không đặng, liền kêu lớn nói rằng:
- Chúa động ôi! Lịnh đệ thác rồi, khóc cũng không sống lại, chi bằng dọn cơm chay mà đãi thầy trò ta, sẽ tụng văn sanh cho siêu độ.
Kim Giác nổi giận, muốn ăn thịt Bát Giới.
Kế tiểu yêu báo rằng:
- Hành Giả Tôn đi gần tới cửa.
Kim Giác bảo tiểu yêu coi còn mấy bửu bối.
Tiểu yêu thưa rằng:
- Còn gươm Thất tinh, quạt Ba tiêu và Tịnh bình.
Kim Giác nói:
- Tịnh bình cũng như hồ lô, thiệt là đồ phản chủ, còn dùng nó làm chi. Chúng bây hãy đưa quạt Ba tiêu và Thất tinh kiếm cho ta.
Tiểu yêu y lời, đưa hai bửu bối.
Kim Giác giắt quạt sau bâu áo, cầm gươm ra cửa động mắng rằng:
- Mi là loài giộc, giết mẹ ta rồi hại em ta, quyết phân thây mi mà báo oán.
Tôn Hành Giả nói:
- Mi trả thầy ta và các sư đệ, thì đặng còn hồn, bằng cự với ta chắc là tuyệt tộc. Kim Giác nổi giận chém một gươm.
Tôn Hành Giả đỡ rồi đánh lại, đánh hai mươi hiệp cầm đồng.
Kim Giác kêu tiểu yêu đồng trợ chiến.
Tôn Hành Giả bị vây chính giữa, liền nhổ lông nhai nhỏ phun ra, hóa ra hơn mấy trăm hình, đánh tiểu yêu chạy vở, và la lớn rằng:
- Ðại vương ôi! Hành Giả đông cả ngàn, chúng tôi đánh sao cho lại.
Kim Giác thấy tiểu yêu và la và chạy. Nổi giận lấy ba tiêu phiến quạt liền, lửa dậy rần rần bốn phía.
Tôn Hành Giả dùng mình thâu lại lông biến mất, hóa ra một hình giả chạy riết như tên, còn mình hiện vào động, đánh tiểu yêu chết hết, chưa kịp cứu thầy, ngó thấy trên bàn chiếu hào quang, liền men vào đó, coi lại là ngọc tịnh bình.
Tôn Hành Giả mừng lấy cất đi, ra cửa động coi thử.
Thấy Kim Giác vừa tới, chém một gươm thất tinh.
Tôn Hành Giả thất kinh nhảy mất.
Khi ấy Kim Giác vào động, thấy tiểu yêu bị giết hết, động lòng cất tiếng khóc than rồi ngồi kê mặt trên bàn mà nghỉ mệt.
Còn Tôn Hành Giả men vào thám thính, thấy Kim Giác cúi mặt ngáy pho pho, còn cầm cây gươm trong tay, giắt cây quạt trên cổ.
Tôn Hành Giả lén rút cây quạt.
Kim Giác giựt mình thức dậy, xách gươm báu rượt theo.
Tôn Hành Giả giắt quạt sau lưng, lấy thiết bảng cự chiến.
Kim Giác đánh đặng bốn mươi hiệp, rồi bại tẩu, chạy qua động Yểm Long.
Tôn Hành Giả vào động Liên Hoa, mở Tam Tạng, Sa Tăng, Bát Giới, thầy trò mừng rỡ, lục gạo nấu cơm ăn.
Nói về Kim Giác qua động Yểm Long, gom các tiểu yêu nữ quái, kéo qua nói với người cậu ruột là Hồ Ấ Thất đại vương, hiệp binh qua đánh báo oán.
Rạng ngày Tôn Hành Giả chờ dậy, ra cửa động ngó chừng thấy lũ yêu gần tới, Tôn Hành Giả vào kêu Bát Giới nói rằng:
- Yêu tinh viện binh tới đánh nữa, vậy ngươi ra trợ chiến cùng ta, để Sa Tăng bảo hộ thầy và coi chừng con ngựa.
Tôn Hành Giả và Bát Giới ra cửa động, thấy người mặt trắng râu dài, tay cầm cây kích lớn, hét rằng:
- Ta quyết đâm chết con khỉ khốn nầy, mà báo cừu cho chị ruột.
Tôn Hành Giả mắng rằng:
- Mi là loài ngu si, chưa biết tài ông ngoại. Ðố mi chạy đâu cho khỏi, ta quyết đập một hèo.
Nói rồi hổn chiến, Hồ Ấ Thất chạy tuốt.
Tôn Hành Giả đuổi theo, bị Kim Giác cản lại đánh nhầu, Hồ Ấ Thất cũng day lại đánh nữa.
Bát Giới vác đinh ba đập liền.
Bốn người hổn chiến với nhau, chưa biết ai thắng bại.
Khi ấy Kim Giác kêu tiểu yêu, nữ quái phủ vây.
Còn Sa Tăng ở trong động ngó thấy ngứa nghề, xách gậy ra giải vây loạn đã.
Hồ Ấ Thất coi mới cự không lại, day lưng chạy nhào.
Bị Bát Giới đuổi theo đập chết, hiện nguyên hình là xác hồ ly.
Kim Giác thấy cậu chết thì nóng ruột, liền bỏ Tôn Hành Giả theo đánh Bát Giới báo cừu, có Sa Tăng trợ chiến với Bát Giới.
Kim Giác cả thua vụt chạy. Sa Tăng, Bát Giới rượt theo.
Còn Tôn Hành Giả cầm Tịnh bình trút miệng xuống, nhảy lên cao kêu lớn rằng:
- Kim Giác đại vương ôi!
Kim Giác ngỡ yêu tinh kêu mình, liền ơi một tiếng, chẳng ngờ bị hút vào bình.
Tôn Hành Giả lấy bùa niêm lại, thấy gươm Thất tinh sa xuống đất, liền lấy cầm tay.
Ba anh em về động thuật chuyện cho thầy nghe, Tam Tạng mừng rỡ mười phần cởi ngựa ra khỏi động.
Thầy trò đi một đổi, thấy một người mù ngồi bên lộ nắm cương ngựa Tam Tạng mà nói rằng:
- Hòa Thượng trả bửu bối cho ta, thì mới đi đặng.
Tôn Hành Giả biết là Thái Thượng lão quân biến hóa, liền bái mà nói rằng:
- Chẳng hay Lão Tổ đến đây có chuyện chi?
Thái Thượng hiện lên mây nói rằng:
- Tôn Hành Giả, trả bửu bối cho ta.
Tôn Hành Giả nhảy lên mây hỏi rằng:
- Ông đòi bửu bối chi?
Thái Thượng lão quân nói:
- Hồng hồ lô là bầu ta đựng thuốc, Tịnh bình là bầu ta đựng nước, gươm Thất tinh là đồ ta trộn thuốc, Ba tiêu phiến là đồ quạt lửa, Hoảng kim thằng là dây đai ta; còn Kim Giác là đồng tử coi lò vàng, Ngân Giác là đồng tử coi lò bạc. Bởi chúng nó ăn cắp năm báu ấy, xuống trung giới làm yêu, ta kiếm tìm không đặng. Nay ngươi bắt đặng thì thành công phải trả lại cho ta hết thảy.
Tôn Hành Giả nói:
- Ông không nghiêm cấm, thả gia tướng làm yêu, e không khỏi phạm luật.
Thái Thượng lão quân nói:
- Ta chẳng can chi hết. Ấy là tại hoạn nạn của thầy trò các ngươi, nếu không vậy sao thành chánh quả.
- Bây vào báo cho mau, ta là Tôn Hành Giả tới khiêu chiến.
Kim Giác đương uống rượu, nghe báo kinh hãi nói rằng:
- Hiền đệ, không xong rồi, chắc là chọc ổ giộc nên nó tới cả bầy!
Ngân Giác nói:
- Xin anh đừng sợ, bầu nầy đựng cả ngàn người, dầu thâu hết cả bầy cũng còn lõng lẻo, để tôi ra bắt nó cho anh coi.
Nói rồi xách bầu ra cửa động, hăm hở hỏi rằng:
- Mi là ai? Dám đến đây ó ré. Ta chẳng cần đánh với mầy làm chi, nếu ta kêu một tiếng, mi dám ơi thì ta chịu phục.
Tôn Hành Giả cười rằng:
- Ngươi kêu thì ta lên tiếng, rồi ta kêu ngươi, ngươi dám ơi chăng?
Ngân Giác nói:
- Ta có hồ lô, nên kêu ngươi mà bắt, chớ ngươi kêu ta làm chi?
Tôn Hành Giả nói:
- Ta cũng có hồ lô như vậy.
Ngân Giác nói:
- Nếu quả có hồ lô thì giơ lên ta xem thử?
Tôn Hành Giả lấy bầu trong tay áo, đưa lên nói rằng:
- Ngươi xem thử coi thể nào?
Ngân Giác xem rõ, kinh hãi nghĩ rằng:
- Bầu ấy giống tạc như mình.
Nghĩ rồi nói rằng:
- Hành Giả Tôn, bầu ấy gốc ở đâu mà ra đó?
Tôn Hành Giả không hiểu căn cước, liền hỏi trí rằng:
- Ngươi nói sự tích hồ lô của ngươi ra thể nào, rồi ta sẽ cắt nghĩa.
Ngân Giác nghĩ không kịp, liền nói thiệt rằng:
- Trong đời hổn độn mới qua, trời đất vừa phân biệt, sanh ra nước non cây cỏ, tại chân núi Côn lôn mọc một dây bầu tiên, đến khi Nữ Oa rèn núi vá trời, thì ông Thái Thượng lão quân dạo đến chân núi ấy, thấy trái bầu đỏ liền hái mà đựng thuốc Huờn đơn, nay về tay ta, thiệt là bửu bối.
Tôn Hành Giả nói:
- Ngươi nói còn thiếu một chút. Bởi Thái Thượng lão quân thấy dưới chân núi Côn lôn có một dây bầu hai trái đỏ, một trái đực, một trái cái, đều hái hết cả hai. Mà của ta là hùng hồ lô, bầu đực, còn của ngươi chắc là thư hồ lô.
Ngân Giác nói:
- Không chắc của ai đực cái, hễ bầu nào thâu người đặng là báu mà thôi.
Tôn Hành Giả nói:
- Phải, vậy thì ta nhường ngươi thâu trước.
Ngân Giác mừng quá, cầm bầu trút xuống, nhảy lên cao kêu lớn rằng:
Hành Giả Tôn!
Tôn Hành Giả chẳng sợ chút nào, ơi luôn tám, chín tiếng.
Ngân Giác thâu không đặng, tức mình nhảy xuống đấm ngực than rằng:
- Ai dè đâu lạ lùng như vậy, cái thấy đực mà kỵ, không dám thâu vào!
Tôn Hành Giả cười rằng:
- Bây giớ tới phiên chồng kêu vợ, thì phải dạ cho mau!
Nói rồi cầm hồ lơ nhảy lên mây, trút miệng xuống kêu lớn rằng:
Ngân Giác đại vương!
Ngân Giác không dám nuốt lời, liền ơi một tiếng, bị hồ lô thâu vào, Tôn Hành Giả lấy bùa bịt lại.
Khi ấy Tôn Hành Giả xách bầu và đi và lúc lắc, vì đường xá gập ghềnh, nghe sục sạc như thầy bói bỏ tiền vào ống lúc lắc mà coi quẻ.
Tôn Hành Giả nói chơi rằng:
- Ta cầm Phát khóa đồng là ống bói trong tay. Vậy coi thử một quẻ, chừng nào thầy ra khỏi động.
Nói rồi tay thì lắc, miệng thì vái:
- Ưng ai: Văn Vương, Khổng Tử, Ðào Hoa thánh mẫu, Quỷ Cốc tiên sanh.
Và vái và đi vào cửa động.
Khi ấy tiểu yêu xem thấy, kinh hãi vào báo rằng:
- Không xong rồi! Ðại vương thứ nhì đã bị Hành Giả Tôn thâu vào bầu, lúc lắc giả đò coi quẻ.
Kim Giác nghe báo thất sắc, nhào xuống đất khóc rằng:
- Hiền đệ ôi! Từ khi anh em ta trốn xuống đầu thai, ngỡ là chắc làm chúa động, không dè bị mấy sãi ấy chặt đứt tay chân ta!
Nói rồi khóc vang. Các tiểu yêu cũng động lòng rơi lụy.
Nói về Bát Giới bị treo trên trính, nín không đặng, liền kêu lớn nói rằng:
- Chúa động ôi! Lịnh đệ thác rồi, khóc cũng không sống lại, chi bằng dọn cơm chay mà đãi thầy trò ta, sẽ tụng văn sanh cho siêu độ.
Kim Giác nổi giận, muốn ăn thịt Bát Giới.
Kế tiểu yêu báo rằng:
- Hành Giả Tôn đi gần tới cửa.
Kim Giác bảo tiểu yêu coi còn mấy bửu bối.
Tiểu yêu thưa rằng:
- Còn gươm Thất tinh, quạt Ba tiêu và Tịnh bình.
Kim Giác nói:
- Tịnh bình cũng như hồ lô, thiệt là đồ phản chủ, còn dùng nó làm chi. Chúng bây hãy đưa quạt Ba tiêu và Thất tinh kiếm cho ta.
Tiểu yêu y lời, đưa hai bửu bối.
Kim Giác giắt quạt sau bâu áo, cầm gươm ra cửa động mắng rằng:
- Mi là loài giộc, giết mẹ ta rồi hại em ta, quyết phân thây mi mà báo oán.
Tôn Hành Giả nói:
- Mi trả thầy ta và các sư đệ, thì đặng còn hồn, bằng cự với ta chắc là tuyệt tộc. Kim Giác nổi giận chém một gươm.
Tôn Hành Giả đỡ rồi đánh lại, đánh hai mươi hiệp cầm đồng.
Kim Giác kêu tiểu yêu đồng trợ chiến.
Tôn Hành Giả bị vây chính giữa, liền nhổ lông nhai nhỏ phun ra, hóa ra hơn mấy trăm hình, đánh tiểu yêu chạy vở, và la lớn rằng:
- Ðại vương ôi! Hành Giả đông cả ngàn, chúng tôi đánh sao cho lại.
Kim Giác thấy tiểu yêu và la và chạy. Nổi giận lấy ba tiêu phiến quạt liền, lửa dậy rần rần bốn phía.
Tôn Hành Giả dùng mình thâu lại lông biến mất, hóa ra một hình giả chạy riết như tên, còn mình hiện vào động, đánh tiểu yêu chết hết, chưa kịp cứu thầy, ngó thấy trên bàn chiếu hào quang, liền men vào đó, coi lại là ngọc tịnh bình.
Tôn Hành Giả mừng lấy cất đi, ra cửa động coi thử.
Thấy Kim Giác vừa tới, chém một gươm thất tinh.
Tôn Hành Giả thất kinh nhảy mất.
Khi ấy Kim Giác vào động, thấy tiểu yêu bị giết hết, động lòng cất tiếng khóc than rồi ngồi kê mặt trên bàn mà nghỉ mệt.
Còn Tôn Hành Giả men vào thám thính, thấy Kim Giác cúi mặt ngáy pho pho, còn cầm cây gươm trong tay, giắt cây quạt trên cổ.
Tôn Hành Giả lén rút cây quạt.
Kim Giác giựt mình thức dậy, xách gươm báu rượt theo.
Tôn Hành Giả giắt quạt sau lưng, lấy thiết bảng cự chiến.
Kim Giác đánh đặng bốn mươi hiệp, rồi bại tẩu, chạy qua động Yểm Long.
Tôn Hành Giả vào động Liên Hoa, mở Tam Tạng, Sa Tăng, Bát Giới, thầy trò mừng rỡ, lục gạo nấu cơm ăn.
Nói về Kim Giác qua động Yểm Long, gom các tiểu yêu nữ quái, kéo qua nói với người cậu ruột là Hồ Ấ Thất đại vương, hiệp binh qua đánh báo oán.
Rạng ngày Tôn Hành Giả chờ dậy, ra cửa động ngó chừng thấy lũ yêu gần tới, Tôn Hành Giả vào kêu Bát Giới nói rằng:
- Yêu tinh viện binh tới đánh nữa, vậy ngươi ra trợ chiến cùng ta, để Sa Tăng bảo hộ thầy và coi chừng con ngựa.
Tôn Hành Giả và Bát Giới ra cửa động, thấy người mặt trắng râu dài, tay cầm cây kích lớn, hét rằng:
- Ta quyết đâm chết con khỉ khốn nầy, mà báo cừu cho chị ruột.
Tôn Hành Giả mắng rằng:
- Mi là loài ngu si, chưa biết tài ông ngoại. Ðố mi chạy đâu cho khỏi, ta quyết đập một hèo.
Nói rồi hổn chiến, Hồ Ấ Thất chạy tuốt.
Tôn Hành Giả đuổi theo, bị Kim Giác cản lại đánh nhầu, Hồ Ấ Thất cũng day lại đánh nữa.
Bát Giới vác đinh ba đập liền.
Bốn người hổn chiến với nhau, chưa biết ai thắng bại.
Khi ấy Kim Giác kêu tiểu yêu, nữ quái phủ vây.
Còn Sa Tăng ở trong động ngó thấy ngứa nghề, xách gậy ra giải vây loạn đã.
Hồ Ấ Thất coi mới cự không lại, day lưng chạy nhào.
Bị Bát Giới đuổi theo đập chết, hiện nguyên hình là xác hồ ly.
Kim Giác thấy cậu chết thì nóng ruột, liền bỏ Tôn Hành Giả theo đánh Bát Giới báo cừu, có Sa Tăng trợ chiến với Bát Giới.
Kim Giác cả thua vụt chạy. Sa Tăng, Bát Giới rượt theo.
Còn Tôn Hành Giả cầm Tịnh bình trút miệng xuống, nhảy lên cao kêu lớn rằng:
- Kim Giác đại vương ôi!
Kim Giác ngỡ yêu tinh kêu mình, liền ơi một tiếng, chẳng ngờ bị hút vào bình.
Tôn Hành Giả lấy bùa niêm lại, thấy gươm Thất tinh sa xuống đất, liền lấy cầm tay.
Ba anh em về động thuật chuyện cho thầy nghe, Tam Tạng mừng rỡ mười phần cởi ngựa ra khỏi động.
Thầy trò đi một đổi, thấy một người mù ngồi bên lộ nắm cương ngựa Tam Tạng mà nói rằng:
- Hòa Thượng trả bửu bối cho ta, thì mới đi đặng.
Tôn Hành Giả biết là Thái Thượng lão quân biến hóa, liền bái mà nói rằng:
- Chẳng hay Lão Tổ đến đây có chuyện chi?
Thái Thượng hiện lên mây nói rằng:
- Tôn Hành Giả, trả bửu bối cho ta.
Tôn Hành Giả nhảy lên mây hỏi rằng:
- Ông đòi bửu bối chi?
Thái Thượng lão quân nói:
- Hồng hồ lô là bầu ta đựng thuốc, Tịnh bình là bầu ta đựng nước, gươm Thất tinh là đồ ta trộn thuốc, Ba tiêu phiến là đồ quạt lửa, Hoảng kim thằng là dây đai ta; còn Kim Giác là đồng tử coi lò vàng, Ngân Giác là đồng tử coi lò bạc. Bởi chúng nó ăn cắp năm báu ấy, xuống trung giới làm yêu, ta kiếm tìm không đặng. Nay ngươi bắt đặng thì thành công phải trả lại cho ta hết thảy.
Tôn Hành Giả nói:
- Ông không nghiêm cấm, thả gia tướng làm yêu, e không khỏi phạm luật.
Thái Thượng lão quân nói:
- Ta chẳng can chi hết. Ấy là tại hoạn nạn của thầy trò các ngươi, nếu không vậy sao thành chánh quả.