Nam Nhất là từng chút từng chút biết được hậu quả và kết cục của Uông Minh Nguyệt và Ngô Lan Anh. Sau ngày đó, Minh Nguyệt không còn đến trường nữa, hơn mười ngày liền không có bất kỳ một tin tức gì. Cuối cùng, Nam Nhất trông thấy cán sự chỉnh lý tài liệu của Minh Nguyệt ở chỗ giáo vụ, nhờ thế cô mới biết nàng đã được người “chú” họ Ái Tân Giác La kia đưa đi Nhật Bản. Mà Ngô Lan Anh thì hoàn toàn bặt vô âm tín. Đương khi Nam Nhất đang ngây thơ hi vọng xa vời rằng rồi sẽ đến một ngày nhận được tin tức của cô giống như những tin tức vụn nhỏ của Minh Nguyệt, rằng cô đã được đưa ra nước ngoài đi học, hoặc là bị đuổi về quê, hoặc tệ nhất là bị giam trong một nhà giam nào đó mà chí ít Nam Nhất cũng có thể đi thăm tù, thì lời đồn đáng sợ nhất đã lan truyền trong thành phố: Những thanh niên tổ chức và dẫn đầu cuộc vận động học sinh sinh viên đã nhanh chóng bị quân phiệt bắt giam và đã sớm bị bí mật sát hại. Không ai chứng minh được lời đồn này là đúng, bởi chưa từng có ai bắt gặp thấy xác họ; càng không ai chứng minh được lời đồn này là sai, bởi cô gái tên Ngô Lan Anh kia chưa từng quay lại lớp học hay quê nhà, hay trước mặt bạn bè mình.
Sau sự kiện đó, cha mẹ Nam Nhất cũng không trách phạt cô vì hành động bí quá hóa liều, suýt nữa bỏ mạng của con gái. Bà Lưu ngồi bên Nam Nhất kể cho cô nghe một câu chuyện, rằng trong những năm mùa màng thất bát, dưới quê đã xảy ra một tai họa khác, chồn bạc trong rừng sâu núi thẳm xuống núi bắt người. Nó hóa thân thành một thiếu niên tuấn tú xinh đẹp, thường nằm thẳng đơ trên tuyết, giả bộ sắp chết cóng. Có cô gái trông thấy nổi lòng trắc ẩn, muốn cứu hắn, vừa cõng lên lưng, chồn bạc đã bắt cô đi mất. Có điều chồn bạc không ăn thịt cũng chẳng hại cô, chỉ nuôi cô cho đẫy đà trắng trẻo rồi cưới về làm vợ. Những năm đói rét ấy, các gia đình bị mất con gái đều giải thích như vậy. Bà Lưu vỗ lưng con gái nói, Con nghĩ xem, cô bạn kia có khi nào cũng bị chồn bạc bắt mất, tha lên núi, lấy làm vợ rồi không? Bạn ấy rất xinh xắn, phải không? Chồn bạc chưa bao giờ gây khó dễ với những cô gái xinh đẹp.
Một cô gái mười tám tuổi học trường Tây đã bao năm trời sao chịu tin vào truyền thuyết vô căn cứ đó chứ? Đó không phải cái thứ truyền thuyết mà đám thôn dân đói rét bán con gái mình cho bọn buôn người thường đem ra tự lừa mình dối người hay sao? Nhưng tin hay không là do cô có bằng lòng tin tưởng hay không, có bằng lòng để một lời giải thích mạnh mẽ hơn làm cô không tự chủ được mà tin vào để lòng dạ nguôi ngoai đi phần nào hay không. Nam Nhất lặng lẽ chấp nhận lời giải thích này, cô co người lại gật đầu, đồng thời che đi khuôn mặt ướt nhòa nước mắt.
Nhưng câu chuyện mẹ cô kể đã chôn sâu vào lòng Nam Nhất, trở thành khởi đầu cho câu chuyện của cô với một người đàn ông trẻ tuổi. Cô bắt gặp người đó nằm thẳng đơ trong tuyết, tóc và mi mày đều dính đầy hoa tuyết trắng xóa, và thế là câu chuyện này hiện lên trong đầu cô. Hắn là con chồn bạc từ rừng sâu núi thẳm đi xuống nơi đây.
Đó là Tết âm lịch năm 1924. Nam Nhất đã tốt nghiệp trung học theo cha mẹ về nhà bà ngoại dưới quê Phủ Thuận ăn Tết. Bà ngoại nhờ đồ tể trong thôn làm thịt một con lợn một trăm hai mươi ba cân, mỡ đun chảy đựng đầy hai bình, đặt cùng ruột tiết trong phòng bếp. Thủ lợn được cúng lên bàn thờ, bên cạnh đó còn bày bánh nhân đậu, màn thầu hình cá và hoa quả phơi khô. Xương sườn bị dỡ ra chôn trong tuyết ngoài sân. Lê và táo chín ướp lạnh bỏ dưới giếng. Trong phòng, giường đất được nung nóng hừng hực, người lớn ngồi trên giường ăn lạc, cắn hạt dưa, đám nhỏ ở dưới giường chơi bắn bi, đoạt huy hiệu. Nam Nhất lỡ cỡ không lớn cũng chẳng nhỏ ngồi bên mép giường đất, nhét tay vào chỗ ủ trong tay áo nhìn em họ dùng một phương thức khá giảo hoạt đoạt lấy từng cái huy hiệu trong tay đứa em nhỏ tuổi hơn.
Cậu khát nước, mẹ bảo Nam Nhất ra ngoài lấy lê chín đông lạnh vào. Cô đúng đang cầu một cơ hội để ra ngoài, không đi lấy lê mà một mình ra cửa đi dạo, giẫm chân trong tuyết, bước thấp bước cao đi tới rìa cánh đồng. Cánh đồng tuyết trắng xóa, mênh mông không bờ, ánh mặt trời bị chiết xạ đâm cay mắt, từ từ có nước mắt chảy ra. Nam Nhất không đeo găng tay, lấy mu bàn tay bị cóng đỏ dụi mắt, sau đó khum hai tay đặt lên miệng, hét to một tiếng “Đáng ghét!” hướng về phía khoảng không xa xôi.
Tiếng “Đáng ghét!” kia vang ra rất xa, giữa chừng còn có vài tiếng vọng về, giống như có ai đang cãi trả. Nam Nhất lại tiếp tục hô to: “Đáng ghét! Đáng ghét! Đáng ghét! Thật đáng ghét! …” Cô hung hăng gào thét vài tiếng, nhận ra chẳng có gì vui, quyết định quay trở về. Vừa xoay người bước được một bước thì vấp chân, ngồi xổm xuống, từ trong đống tuyết đào ra được một người hai mắt nhắm nghiền. Cô sợ hết hồn, tưởng là một cái xác, tức thì hét “á” lên một tiếng, ngã ngồi ra sau. Qua một lát, thò tay thăm dò trước mũi người kia thì lại thấy có hơi thở, cô chuyển sang sờ sờ cổ hắn, da đã đông cứng nhưng bên trong vẫn mềm – người này chưa chết.
Nam Nhất đứng dậy, bổ nhào trên tuyết, rảo bước chạy về phía nhà bà ngoại, nghĩ bụng: Chồn bạc sắp tới hại người, nhất định là vậy, hệt như lời mẹ kể, hóa thành hình dáng thanh niên anh tuấn sắp chết, nằm một chỗ chờ cô gái ngốc nghếch tự chui đầu vào rọ, cô không nên quan tâm tới hắn. Vội vã đi được một quãng xa, Nam Nhất đứng lại, nửa ngây thơ thiện lương trong mình nói với nửa còn lại: Nếu là một người thật thì phải làm sao? Hiện giờ vẫn còn chút hơi thở, nếu để chịu cóng tiếp sẽ thật sự chết mất. Thấy chết không cứu không phải là giết người sao? Cô gái do đó đã quên đi lời dạy, lại vòng ngược về.
Những người lớn ngồi trên giường đất đốt sưởi đang bàn tán về một chuyện khá ồn ào xảy ra ở một thôn láng giềng cách đây hai mươi dặm. Một buổi tối năm ngoái, cái hôm mà đám thanh niên đi hết sang thôn khác xem hát nhị nhân chuyển (*), thôn này đã bị thổ phỉ đánh cướp. Họ cướp sạch của mấy hộ giàu có nhất không để lại chút gì, còn cắt đứt gân chân lão địa chủ già trong thôn – hành động đầy tính thù hận này đã hé lộ một chân tướng, đó là đợt rét đậm mấy năm trước trong thôn từng có người xin vay lão địa chủ nửa đấu lúa mạch, nhưng năm đó mùa màng thất bát, trước hạn sau úng, lúa mạch đem trồng không thu hoạch được hạt nào. Sau đó lúc đòi nợ, lão địa chủ nói với người nông dân vay lúa mạch hai tay trống không rằng, Hoặc là mày bán hai thửa ruộng cằn cho tao, hoặc là tao cắt đứt gân chân mày. Một câu nói đùa của kẻ giàu, người nghèo phải lấy mạng ra đền lại, đặc biệt là khi ông ta thà mất mạng cũng không chịu bỏ ruộng. Người nông dân vay lúa mạch nói, Nếu cắt đứt gân chân, ông sẽ xóa nợ cho tôi chứ? Lão địa chủ nói, Xóa. Thế là người vay lúa mạch bèn thực sự dùng xẻng cắt đứt gân chân của mình, từ đó trở thành kẻ tàn phế, giữ lấy ruộng nhà để lại cho hai đứa con trai thứ nhất và thứ hai.
(*) Nhị nhân chuyển (二人转) là một loại kịch dân gian vùng Đông Bắc Trung Quốc dưới hình thức một nam một nữ ăn mặc rực rỡ, cầm quạt, khăn tay, vừa đi vừa múa vừa hát, biểu diễn một câu chuyện ngắn, giọng hát cao vang, hào phóng, lời hát hài hước dí dỏm.
Y vốn có ba người con. Đứa con thứ ba năm mười ba tuổi bén duyên vào núi học mua bán thảo dược cùng người khác, đi buôn vài chuyến với sư phụ rồi bỗng không thấy về nữa. Mọi người nói, mười phần chắc chín là hắn đã gia nhập vào ổ thổ phỉ rồi, thằng nhóc đó từ nhỏ tướng mạo đã sáng sủa, gan lớn mà ác dạ. Đến lúc lão địa chủ bị cắt đứt gân chân y hệt cha thằng bé kia, mọi người cuối cùng cũng được khẳng định. Sai một ly đi một dặm, sự báo thù ngoan độc của hắn đã bán đứng chính hắn. Lão địa chủ không chịu để yên, trói người cha tàn phế hai chân lên một cái xe đẩy ròng rọc, chỉ huy cháu trai cháu gái ra treo người nông dân vay lúa mạch lên cây hòe cổ thụ xiêu vẹo ở đầu thôn, đồng thời tung tin: Muốn cứu cha hắn xuống thì thằng con thứ ba làm thổ phỉ phải mang bạc đã cướp về trả, nếu không cha hắn sẽ bị treo chết trên cây này.
Tin tức lan truyền đi rất nhanh, đêm hôm người cha bị treo lên ấy, đứa con thứ ba trở về, cũng mang theo túi bạc nén cướp của nhà địa chủ về. Con lớn lão địa chủ nói, Tiền thì trả lại rồi, không thiếu một đồng, nhưng gân chân cha tao thì phải tính thế nào đây? Đứa con thứ ba nói, Anh muốn tính thế nào? Con lớn lão địa chủ nói, Mày là tráng hán, khỏe mạnh hơn hai anh mày nhiều, tao chỉ hoàn lại một dao, mày nhận hay cha mày nhận, tự chúng mày quyết định. Đứa con thứ ba nói, Thả cha tôi xuống trước đã.
Cùng lúc khi ông già được thả xuống, đứa con thứ ba cười cởi áo khoác da của mình ra, để lộ lồng ngực rắn chắc bên trong. Con lớn lão địa chủ cầm dao giết lợn đâm vào bụng hắn, lưỡi dao sắc bén đâm vào rồi rút ra, hoàn toàn không thấy máu. Người thanh niên kia ung dung mặc lại áo, cúi đầu nhìn lão địa chủ đang nghẹn họng trân trối, nói: “Bác à, đắc tội rồi.” sau đó ung dung phóng khoáng rời đi. Người thôn bên nói, thằng nhóc đó không chỉ làm thổ phỉ mà còn học yêu thuật! Từ đó về sau không ai dám tìm đến nhà hắn sinh sự nữa.
Mợ kể đến đây, khát khô cả cổ, uống một hớp trà lớn, lại cảm thấy cần một thứ có vị hơn: Con bé Nam Nhất này đi đâu lấy lê đông lạnh rồi? Đang định bảo đứa con nhỏ đi tìm chị họ nó thì chợt nghe có tiếng mở cửa gian ngoài, Nam Nhất thở hổn hển nói: “Nặng chết mất.”
Bà Lưu nhảy xuống giường đất đầu tiên, lệt xệt lê giày đi ra, thấy Nam Nhất cõng một người trên lưng, mệt nhọc đến độ mặt mũi đỏ bừng, rịn mồ hôi trán, lập tức bị dọa cho giật mình: “Làm sao thế?”
“Nhặt được, trong tuyết.”
Ông Lưu và cậu Nam Nhất cũng đi ra, lúc này mới đỡ gã trai trẻ trên lưng Nam Nhất xuống. Bà Lưu ở phía sau hung tợn dí đầu Nam Nhất: “Cái đồ ăn đậu trăm lần không biết bã đậu trông thế nào.”
Nam Nhất không né, cũng không nói gì, nhìn cha và cậu đưa gã trai trẻ vào nhà, cởi áo hắn ra, lấy tuyết lau ngực cho hắn. Cậu là thầy lang trong trấn, bên người luôn mang theo hòm thuốc và hộp châm cứu, vê châm đâm vào phần ngực mềm, sau đó bảo mợ đi nấu nước.
Vê châm trên ngực được khoảng nửa nén hương, gã trai như đã chết kia mới thở hắt ra một hơi dài. Người này xem như được cứu rồi.
Gã trai trẻ cứu từ trong tuyết về trở thành một rắc rối Nam Nhất chọc phải: Trên bụng hắn có một vết thương mới dài nửa tấc, trên thắt lưng buộc một con dao găm, trên chuôi dao bằng ngà voi trắng quấn một sợi kim tuyến. Cậu giúp hắn băng bó kĩ vết thương trên người rồi nói, Người này chỉ sợ mời về dễ, tiễn đi khó, để ở nhà phải chăm sóc cẩn thận, lấy cơm ngon trà tốt ra mà hầu, cho đến khi nào chính hắn muốn đi thì mới được. Nam Nhất không hiểu ra sao, hỏi, Vì sao ạ? Cậu nói, Thổ phỉ chứ sao. Nam Nhất lập tức lại bị mẹ dí đầu.
Gã trai trẻ hôn mê ba ngày ba đêm mới tỉnh lại, lúc đó đã là mồng bốn Tết. Sắc trời rất tối, đám mây dày đùm một trận tuyết lớn, Nam Nhất cùng đám em trai đang cùng nhau chơi đá chuyền một khối băng cứng trên mặt tuyết trong sân, ngẩng đầu lên thấy gã trai kia đứng ở cửa chính, khoác trên người cái áo khoác da lộn hắn mặc tới. Tướng mạo người này rất đặc biệt, hai hàng lông mày xếch lên, đôi mắt lại hơi chéo xuống, nhưng mắt to mày rậm, mũi thẳng môi dày, nhắm mắt nằm yên một chỗ trông rất ưa nhìn, giờ tỉnh lại lại khiến người ta cảm thấy có phần dữ tợn.
Trong chuồng ngựa cậu có nuôi vài thớt la và hai thớt ngựa. Gã trai trẻ dắt một con ngựa béo tốt cường tráng ra, trèo lên, hai tay nắm bờm ngựa đi trong sân vài vòng. Hắn người cao chân dài, tư thái oai phong. Đi tới trước mặt Nam Nhất và bọn em trai, từ trên cao nhìn xuống cô: “Người lớn trong nhà đâu?”
“Đi chơi rồi.”
“Cảm ơn nhà cô đã cứu giúp.”
Gã trai trẻ kẹp lấy bụng ngựa, nói xong định đi, em họ tiến lên bắt lấy bờm ngựa: “Cảm ơn nhà tôi cứu giúp rồi lại lấy ngựa đi mất? Đây mà là tạ ơn à? Đây gọi là cướp…”
Nam Nhất đi tới kéo em họ lại, đè tay lên vai cậu không cho cậu nhúc nhích, nghĩ bụng, Thằng nhóc ngốc nhà bây cần tiền không cần mạng đó hả, nói lý với thổ phỉ thì có tích sự.
Người nọ ngồi trên lưng ngựa loanh quanh trước cổng nhà vài bước rồi quay lại nói: “Mượn nhờ sức đi, mấy ngày nữa sẽ trả lại.” Quả nhiên sáng sớm mồng bảy Tết, ngựa nhà mình được người ta trả về trước cửa, trên lưng còn khuân một bao gạo, hai vò rượu và hai con chim trĩ.
Sau đó Nam Nhất có gặp lại gã trai đó hai lần, đều ở trong mơ.
Một lần lại thấy hắn nằm trong tuyết, cô lật hắn lại, trên mặt dính đầy tuyết, nhìn không ra tướng mạo. Cô lau hết tuyết trên mặt hắn đi, người nọ vừa mở mắt ra đã sửng cồ, thò tay lấy dao găm dưới thắt lưng mình ra, ghì lên cổ Nam Nhất muốn lấy máu cô. Nam Nhất bị dọa toát hết mồ hôi hột, Đừng đừng đừng đừng, là tôi, lần trước là tôi cứu anh mà. Người ta đâu có biết, dao găm sắc bén lại ấn lên cổ cô. Nam Nhất nói, Tôi cõng anh đưa về nhà mình, mệt muốn tắt thở mà anh lại cảm tạ ơn cứu mạng của tôi thế này sao?
Lúc ăn sáng ông Lưu thường mở đĩa hát, tiếng nhạc vừa vang lên trong phòng ăn, Nam Nhất trong phòng ngủ liền mở mắt, trong lòng tiếc nuối: Nằm mơ quá ngắn, nói cho hắn biết mình cứu hắn còn chưa kịp xem hắn phản ứng thế nào.
Lần thứ hai mơ thấy hắn không có nhiều tình tiết và ngôn ngữ như lần trước, chỉ là một cảnh tượng, gã trai ấy cưỡi trên lưng ngựa phóng băng băng trên cánh đồng tuyết trắng phau. Hắn vừa cao lớn vừa vạm vỡ, giống như hình ảnh người già thường vẽ nên về anh hùng Đông Bắc, giỏi cưỡi ngựa, có tài thiện xạ, không sợ giá lạnh buốt xương, vừa hào phóng vừa hoang dã, biết điều khiển sai khiến chim muông trong núi rừng, thật sự khiến người ta phải sùng bái và ngưỡng vọng.
Rất nhiều cô gái trong độ tuổi mười tám, mười chín như Nam Nhất đều có chung một khuyết điểm: Nhờ số trời run rủi mà gặp được người không chút quan hệ nào trong một sự kiện phát sinh thình lình hay một dịp vừa khéo, thời gian gặp nhau vô cùng ngắn ngủi nhưng sự xuất hiện đột ngột và vẻ khác biệt rõ rệt của người đó đã để lại cho họ ấn tượng sâu sắc, về sau thường hay nhớ tới, dư vị về người này thấm thía một cách đầy cố chấp và nồng đậm, quện trong đó là đủ loại tưởng tượng về truyền thuyết và tương lai, khó bỏ khó rời, không thể kiềm chế. Nam Nhất phiền muộn hơn nửa năm, cuối cùng cũng gặp lại người kia.
Trước Trung thu, trên thị trường bắt đầu bày bán hạt phỉ mùa mới. Nam Nhất lĩnh được tiền lương rồi liền cùng hai cô bạn cùng phòng làm việc tới cửa hàng thổ sản vùng núi, ông chủ đã đồng ý để dành cho cô những hạt to hơn một chút, nhân nhiều nước mọng. Chỉ có điều khách khứa quá đông, ông chủ bảo cô chịu khó tự đến lấy, tránh để thổ sản vừa vận chuyển tới đã bị người khác mua mất.
Tuần trước cô vừa đi uốn tóc, trên người mặc áo khoác lông cừu màu quả hạnh, cổ quấn khăn quàng màu quýt chín, ăn vận hệt như một cô gái ngoại quốc, vừa đẩy cửa vào cửa hàng thổ sản đã thân thiết nói đùa với ông chủ, Hạt phỉ mới để chỗ nào nhỉ? Ông có trộn hàng cũ vào không thế?
Ông chủ đang bận kiểm kê hàng hóa, trong cửa hàng chất đầy nấm ma cô, mộc nhĩ, tầm gửi đầu khỉ, nhung hươu và cả hạt phỉ hạt thông, không rảnh tiếp chuyện, chỉ cười nói: “Nếm trước vài hạt đi rồi hẵng nói, xem kĩ rồi các cô muốn nói sao tôi cũng chịu.”
Có người đang ngồi trên ghế tựa hút thuốc, mặc một cái áo khoác đen hơi cũ, liếc đám Nam Nhất một cái rồi quay đi, mắt to mày rậm từa tựa hình chữ “X”, dáng vẻ dữ tợn như thể ông đây là lớn nhất, không phải cái gã vùi mình trong tuyết thì còn ai?
Hai cô gái đi cùng ngồi xuống cạnh mấy bao hạt phỉ không cùng cấp bậc, bắt đầu nghiên cứu tính toán xem nên mua thế nào. Nam Nhất cởi khăn quàng ra trước rồi bắt đầu dùng tay cào tóc cứ như muốn duỗi thẳng những lọn tóc xoăn trên đầu.
Hai cô gái hỏi, Nam Nhất, cậu làm gì vậy?
Tóc xấu, muốn duỗi thẳng tóc xoăn ra.
Xấu là xấu thế nào? Đẹp lắm mà.
Mình vốn tóc thẳng, tóc thẳng đẹp hơn. Mình cũng không thích cái khăn này, thích cái xanh lơ mình đeo mùa đông năm ngoái.
Giọng Nam Nhất không lớn không nhỏ, lời cô nói là muốn để một người khác trong cửa hàng nghe được. Cô muốn giúp người kia nhớ lại hình ảnh trước đây của mình, hình ảnh của cô lúc họ gặp nhau vào mùa đông năm trước: Cô là một cô gái tóc thẳng gọn gàng, quàng khăn màu xanh lơ, cô đã dùng bờ vai nhỏ bé của mình khiêng gã trai cao lớn về nhà…
Người nọ từng hơi từng hơi hút thuốc lá, không để ý tới cuộc đối thoại của những cô gái bên cạnh, cũng không có bất kỳ phản ứng nào.
Ông chủ kiểm kê hàng hóa xong, nói với gã trai: “Hạt phỉ và ma cô bị thiếu rồi.”
“Năm nay trong núi cũng bị hạn, thu hoạch không được nhiều.” Gã trai đáp.
“Sao lại là cậu tới giao hàng?”
“Lão Lý đầu tháng trước bị gãy chân, không xuống núi được.”
“Khi nào đi cậu có lấy ít thuốc về không?”
“Thuốc ông cũng đi lấy đi, lúc đưa lên núi thì mời thêm một thầy lang cùng lên nữa.” Gã trai vừa hút thuốc vừa nói.
Ông chủ ngẩng đầu nhìn hắn, hai người nói chuyện với nhau bằng ám hiệu.
Đám Nam Nhất lấy hai cân hạt phỉ rồi trả tiền ra cửa, lúc này gã trai mới cất tiếng gọi cô: “Tiểu thư.”
Nam Nhất quay đầu.
“Quên khăn quàng cổ này.”
Nam Nhất nhặt khăn quàng để trên bao hạt phỉ lên, vừa quấn lên cổ vừa không chút kiêng dè nhìn thẳng vào gã trai.
Cô khiến hắn cười rộ, chỉ vào mũi mình hỏi: “Tôi có hai cái mũi à?”
Nam Nhất lắc đầu: “Trông anh hơi quen.”
“Quen ở đâu?”
“Phủ Thuận.”
“Vậy không phải rồi, tôi tới từ Cát Lâm.” Hắn nói rồi đứng dậy, “Lần sau muốn ăn hạt phỉ thì quay lại nhé, tôi sẽ tính cô rẻ hơn chút.”
Rất nhanh sau đó không còn thấy ông chủ ban đầu đâu nữa, là gã trai này ngồi ở vị trí kế toán thu chi của cửa hàng thổ sản.
Mỗi ngày Nam Nhất sao chép bản thảo tin tức trong phòng làm việc đều bắt gặp đủ loại vụ án an ninh: bệnh viện bị trộm dược phẩm, kho hàng phú thương gặp nạn, con trai quý tộc Nga Trắng lần thứ ba bị bắt cóc tống tiền… Nhiều như cây trong rừng, đủ kiểu đủ dạng. Đưa những vụ án này lên báo, không ít người mua báo đọc được, nhưng đa phần những vụ án này đều không thể giải quyết, cũng không có kết quả về sau. Nhưng trong đầu Nam Nhất, nghi phạm chỉ có một, chính là gã thổ phỉ ẩn náu trong cửa hàng thổ sản, cô thậm chí còn thay hắn biên ra một đống động cơ gây án hợp lý, thời gian hợp lý và cách giải quyết hậu quả hoàn mỹ. Cô nhanh chóng nghe ngóng được gã chủ mới này tên là Đàm Phương, tên thật hay tên giả thì không truy xét được.
Chập tối tháng Mười một, Nam Nhất đang lởn vởn như một hồn ma ở cửa sau cửa hàng thổ sản thì bị người ta bóp cổ từ phía sau, đẩy tới bên tường, mũi miệng dính chặt lên bức tường gạch đỏ, không động đậy được chút nào.
“Trộm hạt phỉ đúng không? Tôi đưa cô lên sở an ninh.” Gã thổ phỉ nói sau lưng cô, giọng khàn khàn trầm thấp.
“Tôi không sợ.” Nam Nhất nói, “Tôi không làm chuyện gì xấu, không giết người phóng hỏa, không vào nhà cướp của.”
Hai ngón tay kẹp trên gáy cô buông lỏng, Nam Nhất tức giận xoay người, nhìn Đàm Phương, hắn mặc một tấm trường bào bằng vải bông, cổ áo bị xổ lông. Nam Nhất tiếp tục lên án: “Tôi cũng không phải loại mắt đui, đến ân nhân cứu mạng cũng không nhận ra.”
Đàm Phương chỉnh sửa ống tay áo, dáng vẻ không coi ra gì: “Nói gì đó?”
“Tôi…” Nam Nhất sấn tới, nhìn mắt nhìn mũi nhìn miệng hắn, rõ ràng rành mạch nói, “Nói gì à? Tôi…tôi nói cho anh biết, sáng sớm mồng một Tết, anh bị vùi trong tuyết, sống dở chết dở, là tôi khiêng anh về nhà tôi. Cậu tôi châm cứu lưu thông máu cho anh, mợ tôi nấu cháo nấu nước cho anh, của ngon vật lạ trong nhà đều nhường hết cho anh, anh mới không chết. Sáng sớm mồng bốn anh tỉnh lại, cưỡi một con ngựa nhà tôi đi mất, ba ngày sau mới trả về. Chuyện này có đúng không? Chưa nói đến chuyện tôi vốn không ăn trộm thứ hạt phỉ rẻ tiền nhà anh, dù tôi có trộm cũng chỉ là lấy lại tiền cứu mạng thu nhận anh thôi!”
Đàm Phương nhìn cô một lát, “xí” một tiếng: “Còn biết gì nữa?”
“… Bụng anh bị đâm… Chuôi dao găm của anh có…kim tuyến,” Nam Nhất nghiến răng nói, “Anh…anh là thổ…”
Chữ “phỉ” còn chưa ra khỏi miệng, cô đã bị hắn bịt miệng lại. Mặt Đàm Phương gần trong gang tấc, ngắn gọn hung ác mà uy h**p: “Muốn sống thì ngậm miệng lại. Nghe có hiểu không? … Gật đầu.”
Nam Nhất gật đầu, không cầm được mà rơi nước mắt.
Gã thổ phỉ buông tay.
Cô vẫn hay làm cùng một động tác, lấy khăn quàng quấn vòng vòng quanh cổ, vừa làm vừa trấn tĩnh lại, chậm rãi nói: “Nếu tôi muốn nói cho người khác thì đã sớm nói ra ngoài rồi.”
Gã thổ phỉ quay người lại nhìn cô, trên mặt bỗng nở nụ cười chất phác: “Đùa thôi mà, có thế mà cũng khóc à? Tôi nhận ra cô từ sớm rồi, chẳng qua ở chỗ này tôi có quá nhiều bạn bè, muốn gặp không muốn gặp đều có cả, khó tránh khỏi phải cẩn thận một chút.”
Nam Nhất sải bước bỏ đi, ném lời Đàm Phương nói lại sau lưng, hắn nói, Thích ăn hạt phỉ thì sau này tôi tặng cô.
Bắt đầu từ mùa thu đó, cứ cách một thời gian Nam Nhất lại nhận được một túi hạt phỉ, nặng trịch, thời gian cũng nắm rất rõ, mỗi lần cô sắp ăn hết, lại có một túi mới được đưa đến. Trong lòng Nam Nhất biết là ai tặng nên không chỉ thoải mái tự mình ăn mà còn lấy ra mời khách – hắn nợ cô một mạng. Nhưng sau đó cô chưa từng gặp lại hắn thêm lần nào, thỉnh thoảng ngồi xe ba gác chạy ngang qua, thấy cửa hàng thổ sản làm ăn khá khẩm, luôn có người ra ra vào vào.
Gái ngoan đều thích trai hư. Gã thổ phỉ điển trai này rất đường hoàng mà trở thành số kiếp của Nam Nhất. Người bạn thân ba năm không gặp từ Nhật Bản trở về, Nam Nhất mấy lần mở miệng muốn kể cho nàng nghe chuyện này, nhưng làm thế nào, lời đến khóe miệng rồi lại không sao nói ra được, đành nuốt ngược trở vào. Bởi vậy nên sầu muộn của một người chỉ mình cô tự biết, Uông Minh Nguyệt lại còn đi ngưỡng mộ vẻ vui vẻ của cô.
Sau sự kiện đó, cha mẹ Nam Nhất cũng không trách phạt cô vì hành động bí quá hóa liều, suýt nữa bỏ mạng của con gái. Bà Lưu ngồi bên Nam Nhất kể cho cô nghe một câu chuyện, rằng trong những năm mùa màng thất bát, dưới quê đã xảy ra một tai họa khác, chồn bạc trong rừng sâu núi thẳm xuống núi bắt người. Nó hóa thân thành một thiếu niên tuấn tú xinh đẹp, thường nằm thẳng đơ trên tuyết, giả bộ sắp chết cóng. Có cô gái trông thấy nổi lòng trắc ẩn, muốn cứu hắn, vừa cõng lên lưng, chồn bạc đã bắt cô đi mất. Có điều chồn bạc không ăn thịt cũng chẳng hại cô, chỉ nuôi cô cho đẫy đà trắng trẻo rồi cưới về làm vợ. Những năm đói rét ấy, các gia đình bị mất con gái đều giải thích như vậy. Bà Lưu vỗ lưng con gái nói, Con nghĩ xem, cô bạn kia có khi nào cũng bị chồn bạc bắt mất, tha lên núi, lấy làm vợ rồi không? Bạn ấy rất xinh xắn, phải không? Chồn bạc chưa bao giờ gây khó dễ với những cô gái xinh đẹp.
Một cô gái mười tám tuổi học trường Tây đã bao năm trời sao chịu tin vào truyền thuyết vô căn cứ đó chứ? Đó không phải cái thứ truyền thuyết mà đám thôn dân đói rét bán con gái mình cho bọn buôn người thường đem ra tự lừa mình dối người hay sao? Nhưng tin hay không là do cô có bằng lòng tin tưởng hay không, có bằng lòng để một lời giải thích mạnh mẽ hơn làm cô không tự chủ được mà tin vào để lòng dạ nguôi ngoai đi phần nào hay không. Nam Nhất lặng lẽ chấp nhận lời giải thích này, cô co người lại gật đầu, đồng thời che đi khuôn mặt ướt nhòa nước mắt.
Nhưng câu chuyện mẹ cô kể đã chôn sâu vào lòng Nam Nhất, trở thành khởi đầu cho câu chuyện của cô với một người đàn ông trẻ tuổi. Cô bắt gặp người đó nằm thẳng đơ trong tuyết, tóc và mi mày đều dính đầy hoa tuyết trắng xóa, và thế là câu chuyện này hiện lên trong đầu cô. Hắn là con chồn bạc từ rừng sâu núi thẳm đi xuống nơi đây.
Đó là Tết âm lịch năm 1924. Nam Nhất đã tốt nghiệp trung học theo cha mẹ về nhà bà ngoại dưới quê Phủ Thuận ăn Tết. Bà ngoại nhờ đồ tể trong thôn làm thịt một con lợn một trăm hai mươi ba cân, mỡ đun chảy đựng đầy hai bình, đặt cùng ruột tiết trong phòng bếp. Thủ lợn được cúng lên bàn thờ, bên cạnh đó còn bày bánh nhân đậu, màn thầu hình cá và hoa quả phơi khô. Xương sườn bị dỡ ra chôn trong tuyết ngoài sân. Lê và táo chín ướp lạnh bỏ dưới giếng. Trong phòng, giường đất được nung nóng hừng hực, người lớn ngồi trên giường ăn lạc, cắn hạt dưa, đám nhỏ ở dưới giường chơi bắn bi, đoạt huy hiệu. Nam Nhất lỡ cỡ không lớn cũng chẳng nhỏ ngồi bên mép giường đất, nhét tay vào chỗ ủ trong tay áo nhìn em họ dùng một phương thức khá giảo hoạt đoạt lấy từng cái huy hiệu trong tay đứa em nhỏ tuổi hơn.
Cậu khát nước, mẹ bảo Nam Nhất ra ngoài lấy lê chín đông lạnh vào. Cô đúng đang cầu một cơ hội để ra ngoài, không đi lấy lê mà một mình ra cửa đi dạo, giẫm chân trong tuyết, bước thấp bước cao đi tới rìa cánh đồng. Cánh đồng tuyết trắng xóa, mênh mông không bờ, ánh mặt trời bị chiết xạ đâm cay mắt, từ từ có nước mắt chảy ra. Nam Nhất không đeo găng tay, lấy mu bàn tay bị cóng đỏ dụi mắt, sau đó khum hai tay đặt lên miệng, hét to một tiếng “Đáng ghét!” hướng về phía khoảng không xa xôi.
Tiếng “Đáng ghét!” kia vang ra rất xa, giữa chừng còn có vài tiếng vọng về, giống như có ai đang cãi trả. Nam Nhất lại tiếp tục hô to: “Đáng ghét! Đáng ghét! Đáng ghét! Thật đáng ghét! …” Cô hung hăng gào thét vài tiếng, nhận ra chẳng có gì vui, quyết định quay trở về. Vừa xoay người bước được một bước thì vấp chân, ngồi xổm xuống, từ trong đống tuyết đào ra được một người hai mắt nhắm nghiền. Cô sợ hết hồn, tưởng là một cái xác, tức thì hét “á” lên một tiếng, ngã ngồi ra sau. Qua một lát, thò tay thăm dò trước mũi người kia thì lại thấy có hơi thở, cô chuyển sang sờ sờ cổ hắn, da đã đông cứng nhưng bên trong vẫn mềm – người này chưa chết.
Nam Nhất đứng dậy, bổ nhào trên tuyết, rảo bước chạy về phía nhà bà ngoại, nghĩ bụng: Chồn bạc sắp tới hại người, nhất định là vậy, hệt như lời mẹ kể, hóa thành hình dáng thanh niên anh tuấn sắp chết, nằm một chỗ chờ cô gái ngốc nghếch tự chui đầu vào rọ, cô không nên quan tâm tới hắn. Vội vã đi được một quãng xa, Nam Nhất đứng lại, nửa ngây thơ thiện lương trong mình nói với nửa còn lại: Nếu là một người thật thì phải làm sao? Hiện giờ vẫn còn chút hơi thở, nếu để chịu cóng tiếp sẽ thật sự chết mất. Thấy chết không cứu không phải là giết người sao? Cô gái do đó đã quên đi lời dạy, lại vòng ngược về.
Những người lớn ngồi trên giường đất đốt sưởi đang bàn tán về một chuyện khá ồn ào xảy ra ở một thôn láng giềng cách đây hai mươi dặm. Một buổi tối năm ngoái, cái hôm mà đám thanh niên đi hết sang thôn khác xem hát nhị nhân chuyển (*), thôn này đã bị thổ phỉ đánh cướp. Họ cướp sạch của mấy hộ giàu có nhất không để lại chút gì, còn cắt đứt gân chân lão địa chủ già trong thôn – hành động đầy tính thù hận này đã hé lộ một chân tướng, đó là đợt rét đậm mấy năm trước trong thôn từng có người xin vay lão địa chủ nửa đấu lúa mạch, nhưng năm đó mùa màng thất bát, trước hạn sau úng, lúa mạch đem trồng không thu hoạch được hạt nào. Sau đó lúc đòi nợ, lão địa chủ nói với người nông dân vay lúa mạch hai tay trống không rằng, Hoặc là mày bán hai thửa ruộng cằn cho tao, hoặc là tao cắt đứt gân chân mày. Một câu nói đùa của kẻ giàu, người nghèo phải lấy mạng ra đền lại, đặc biệt là khi ông ta thà mất mạng cũng không chịu bỏ ruộng. Người nông dân vay lúa mạch nói, Nếu cắt đứt gân chân, ông sẽ xóa nợ cho tôi chứ? Lão địa chủ nói, Xóa. Thế là người vay lúa mạch bèn thực sự dùng xẻng cắt đứt gân chân của mình, từ đó trở thành kẻ tàn phế, giữ lấy ruộng nhà để lại cho hai đứa con trai thứ nhất và thứ hai.
(*) Nhị nhân chuyển (二人转) là một loại kịch dân gian vùng Đông Bắc Trung Quốc dưới hình thức một nam một nữ ăn mặc rực rỡ, cầm quạt, khăn tay, vừa đi vừa múa vừa hát, biểu diễn một câu chuyện ngắn, giọng hát cao vang, hào phóng, lời hát hài hước dí dỏm.
Y vốn có ba người con. Đứa con thứ ba năm mười ba tuổi bén duyên vào núi học mua bán thảo dược cùng người khác, đi buôn vài chuyến với sư phụ rồi bỗng không thấy về nữa. Mọi người nói, mười phần chắc chín là hắn đã gia nhập vào ổ thổ phỉ rồi, thằng nhóc đó từ nhỏ tướng mạo đã sáng sủa, gan lớn mà ác dạ. Đến lúc lão địa chủ bị cắt đứt gân chân y hệt cha thằng bé kia, mọi người cuối cùng cũng được khẳng định. Sai một ly đi một dặm, sự báo thù ngoan độc của hắn đã bán đứng chính hắn. Lão địa chủ không chịu để yên, trói người cha tàn phế hai chân lên một cái xe đẩy ròng rọc, chỉ huy cháu trai cháu gái ra treo người nông dân vay lúa mạch lên cây hòe cổ thụ xiêu vẹo ở đầu thôn, đồng thời tung tin: Muốn cứu cha hắn xuống thì thằng con thứ ba làm thổ phỉ phải mang bạc đã cướp về trả, nếu không cha hắn sẽ bị treo chết trên cây này.
Tin tức lan truyền đi rất nhanh, đêm hôm người cha bị treo lên ấy, đứa con thứ ba trở về, cũng mang theo túi bạc nén cướp của nhà địa chủ về. Con lớn lão địa chủ nói, Tiền thì trả lại rồi, không thiếu một đồng, nhưng gân chân cha tao thì phải tính thế nào đây? Đứa con thứ ba nói, Anh muốn tính thế nào? Con lớn lão địa chủ nói, Mày là tráng hán, khỏe mạnh hơn hai anh mày nhiều, tao chỉ hoàn lại một dao, mày nhận hay cha mày nhận, tự chúng mày quyết định. Đứa con thứ ba nói, Thả cha tôi xuống trước đã.
Cùng lúc khi ông già được thả xuống, đứa con thứ ba cười cởi áo khoác da của mình ra, để lộ lồng ngực rắn chắc bên trong. Con lớn lão địa chủ cầm dao giết lợn đâm vào bụng hắn, lưỡi dao sắc bén đâm vào rồi rút ra, hoàn toàn không thấy máu. Người thanh niên kia ung dung mặc lại áo, cúi đầu nhìn lão địa chủ đang nghẹn họng trân trối, nói: “Bác à, đắc tội rồi.” sau đó ung dung phóng khoáng rời đi. Người thôn bên nói, thằng nhóc đó không chỉ làm thổ phỉ mà còn học yêu thuật! Từ đó về sau không ai dám tìm đến nhà hắn sinh sự nữa.
Mợ kể đến đây, khát khô cả cổ, uống một hớp trà lớn, lại cảm thấy cần một thứ có vị hơn: Con bé Nam Nhất này đi đâu lấy lê đông lạnh rồi? Đang định bảo đứa con nhỏ đi tìm chị họ nó thì chợt nghe có tiếng mở cửa gian ngoài, Nam Nhất thở hổn hển nói: “Nặng chết mất.”
Bà Lưu nhảy xuống giường đất đầu tiên, lệt xệt lê giày đi ra, thấy Nam Nhất cõng một người trên lưng, mệt nhọc đến độ mặt mũi đỏ bừng, rịn mồ hôi trán, lập tức bị dọa cho giật mình: “Làm sao thế?”
“Nhặt được, trong tuyết.”
Ông Lưu và cậu Nam Nhất cũng đi ra, lúc này mới đỡ gã trai trẻ trên lưng Nam Nhất xuống. Bà Lưu ở phía sau hung tợn dí đầu Nam Nhất: “Cái đồ ăn đậu trăm lần không biết bã đậu trông thế nào.”
Nam Nhất không né, cũng không nói gì, nhìn cha và cậu đưa gã trai trẻ vào nhà, cởi áo hắn ra, lấy tuyết lau ngực cho hắn. Cậu là thầy lang trong trấn, bên người luôn mang theo hòm thuốc và hộp châm cứu, vê châm đâm vào phần ngực mềm, sau đó bảo mợ đi nấu nước.
Vê châm trên ngực được khoảng nửa nén hương, gã trai như đã chết kia mới thở hắt ra một hơi dài. Người này xem như được cứu rồi.
Gã trai trẻ cứu từ trong tuyết về trở thành một rắc rối Nam Nhất chọc phải: Trên bụng hắn có một vết thương mới dài nửa tấc, trên thắt lưng buộc một con dao găm, trên chuôi dao bằng ngà voi trắng quấn một sợi kim tuyến. Cậu giúp hắn băng bó kĩ vết thương trên người rồi nói, Người này chỉ sợ mời về dễ, tiễn đi khó, để ở nhà phải chăm sóc cẩn thận, lấy cơm ngon trà tốt ra mà hầu, cho đến khi nào chính hắn muốn đi thì mới được. Nam Nhất không hiểu ra sao, hỏi, Vì sao ạ? Cậu nói, Thổ phỉ chứ sao. Nam Nhất lập tức lại bị mẹ dí đầu.
Gã trai trẻ hôn mê ba ngày ba đêm mới tỉnh lại, lúc đó đã là mồng bốn Tết. Sắc trời rất tối, đám mây dày đùm một trận tuyết lớn, Nam Nhất cùng đám em trai đang cùng nhau chơi đá chuyền một khối băng cứng trên mặt tuyết trong sân, ngẩng đầu lên thấy gã trai kia đứng ở cửa chính, khoác trên người cái áo khoác da lộn hắn mặc tới. Tướng mạo người này rất đặc biệt, hai hàng lông mày xếch lên, đôi mắt lại hơi chéo xuống, nhưng mắt to mày rậm, mũi thẳng môi dày, nhắm mắt nằm yên một chỗ trông rất ưa nhìn, giờ tỉnh lại lại khiến người ta cảm thấy có phần dữ tợn.
Trong chuồng ngựa cậu có nuôi vài thớt la và hai thớt ngựa. Gã trai trẻ dắt một con ngựa béo tốt cường tráng ra, trèo lên, hai tay nắm bờm ngựa đi trong sân vài vòng. Hắn người cao chân dài, tư thái oai phong. Đi tới trước mặt Nam Nhất và bọn em trai, từ trên cao nhìn xuống cô: “Người lớn trong nhà đâu?”
“Đi chơi rồi.”
“Cảm ơn nhà cô đã cứu giúp.”
Gã trai trẻ kẹp lấy bụng ngựa, nói xong định đi, em họ tiến lên bắt lấy bờm ngựa: “Cảm ơn nhà tôi cứu giúp rồi lại lấy ngựa đi mất? Đây mà là tạ ơn à? Đây gọi là cướp…”
Nam Nhất đi tới kéo em họ lại, đè tay lên vai cậu không cho cậu nhúc nhích, nghĩ bụng, Thằng nhóc ngốc nhà bây cần tiền không cần mạng đó hả, nói lý với thổ phỉ thì có tích sự.
Người nọ ngồi trên lưng ngựa loanh quanh trước cổng nhà vài bước rồi quay lại nói: “Mượn nhờ sức đi, mấy ngày nữa sẽ trả lại.” Quả nhiên sáng sớm mồng bảy Tết, ngựa nhà mình được người ta trả về trước cửa, trên lưng còn khuân một bao gạo, hai vò rượu và hai con chim trĩ.
Sau đó Nam Nhất có gặp lại gã trai đó hai lần, đều ở trong mơ.
Một lần lại thấy hắn nằm trong tuyết, cô lật hắn lại, trên mặt dính đầy tuyết, nhìn không ra tướng mạo. Cô lau hết tuyết trên mặt hắn đi, người nọ vừa mở mắt ra đã sửng cồ, thò tay lấy dao găm dưới thắt lưng mình ra, ghì lên cổ Nam Nhất muốn lấy máu cô. Nam Nhất bị dọa toát hết mồ hôi hột, Đừng đừng đừng đừng, là tôi, lần trước là tôi cứu anh mà. Người ta đâu có biết, dao găm sắc bén lại ấn lên cổ cô. Nam Nhất nói, Tôi cõng anh đưa về nhà mình, mệt muốn tắt thở mà anh lại cảm tạ ơn cứu mạng của tôi thế này sao?
Lúc ăn sáng ông Lưu thường mở đĩa hát, tiếng nhạc vừa vang lên trong phòng ăn, Nam Nhất trong phòng ngủ liền mở mắt, trong lòng tiếc nuối: Nằm mơ quá ngắn, nói cho hắn biết mình cứu hắn còn chưa kịp xem hắn phản ứng thế nào.
Lần thứ hai mơ thấy hắn không có nhiều tình tiết và ngôn ngữ như lần trước, chỉ là một cảnh tượng, gã trai ấy cưỡi trên lưng ngựa phóng băng băng trên cánh đồng tuyết trắng phau. Hắn vừa cao lớn vừa vạm vỡ, giống như hình ảnh người già thường vẽ nên về anh hùng Đông Bắc, giỏi cưỡi ngựa, có tài thiện xạ, không sợ giá lạnh buốt xương, vừa hào phóng vừa hoang dã, biết điều khiển sai khiến chim muông trong núi rừng, thật sự khiến người ta phải sùng bái và ngưỡng vọng.
Rất nhiều cô gái trong độ tuổi mười tám, mười chín như Nam Nhất đều có chung một khuyết điểm: Nhờ số trời run rủi mà gặp được người không chút quan hệ nào trong một sự kiện phát sinh thình lình hay một dịp vừa khéo, thời gian gặp nhau vô cùng ngắn ngủi nhưng sự xuất hiện đột ngột và vẻ khác biệt rõ rệt của người đó đã để lại cho họ ấn tượng sâu sắc, về sau thường hay nhớ tới, dư vị về người này thấm thía một cách đầy cố chấp và nồng đậm, quện trong đó là đủ loại tưởng tượng về truyền thuyết và tương lai, khó bỏ khó rời, không thể kiềm chế. Nam Nhất phiền muộn hơn nửa năm, cuối cùng cũng gặp lại người kia.
Trước Trung thu, trên thị trường bắt đầu bày bán hạt phỉ mùa mới. Nam Nhất lĩnh được tiền lương rồi liền cùng hai cô bạn cùng phòng làm việc tới cửa hàng thổ sản vùng núi, ông chủ đã đồng ý để dành cho cô những hạt to hơn một chút, nhân nhiều nước mọng. Chỉ có điều khách khứa quá đông, ông chủ bảo cô chịu khó tự đến lấy, tránh để thổ sản vừa vận chuyển tới đã bị người khác mua mất.
Tuần trước cô vừa đi uốn tóc, trên người mặc áo khoác lông cừu màu quả hạnh, cổ quấn khăn quàng màu quýt chín, ăn vận hệt như một cô gái ngoại quốc, vừa đẩy cửa vào cửa hàng thổ sản đã thân thiết nói đùa với ông chủ, Hạt phỉ mới để chỗ nào nhỉ? Ông có trộn hàng cũ vào không thế?
Ông chủ đang bận kiểm kê hàng hóa, trong cửa hàng chất đầy nấm ma cô, mộc nhĩ, tầm gửi đầu khỉ, nhung hươu và cả hạt phỉ hạt thông, không rảnh tiếp chuyện, chỉ cười nói: “Nếm trước vài hạt đi rồi hẵng nói, xem kĩ rồi các cô muốn nói sao tôi cũng chịu.”
Có người đang ngồi trên ghế tựa hút thuốc, mặc một cái áo khoác đen hơi cũ, liếc đám Nam Nhất một cái rồi quay đi, mắt to mày rậm từa tựa hình chữ “X”, dáng vẻ dữ tợn như thể ông đây là lớn nhất, không phải cái gã vùi mình trong tuyết thì còn ai?
Hai cô gái đi cùng ngồi xuống cạnh mấy bao hạt phỉ không cùng cấp bậc, bắt đầu nghiên cứu tính toán xem nên mua thế nào. Nam Nhất cởi khăn quàng ra trước rồi bắt đầu dùng tay cào tóc cứ như muốn duỗi thẳng những lọn tóc xoăn trên đầu.
Hai cô gái hỏi, Nam Nhất, cậu làm gì vậy?
Tóc xấu, muốn duỗi thẳng tóc xoăn ra.
Xấu là xấu thế nào? Đẹp lắm mà.
Mình vốn tóc thẳng, tóc thẳng đẹp hơn. Mình cũng không thích cái khăn này, thích cái xanh lơ mình đeo mùa đông năm ngoái.
Giọng Nam Nhất không lớn không nhỏ, lời cô nói là muốn để một người khác trong cửa hàng nghe được. Cô muốn giúp người kia nhớ lại hình ảnh trước đây của mình, hình ảnh của cô lúc họ gặp nhau vào mùa đông năm trước: Cô là một cô gái tóc thẳng gọn gàng, quàng khăn màu xanh lơ, cô đã dùng bờ vai nhỏ bé của mình khiêng gã trai cao lớn về nhà…
Người nọ từng hơi từng hơi hút thuốc lá, không để ý tới cuộc đối thoại của những cô gái bên cạnh, cũng không có bất kỳ phản ứng nào.
Ông chủ kiểm kê hàng hóa xong, nói với gã trai: “Hạt phỉ và ma cô bị thiếu rồi.”
“Năm nay trong núi cũng bị hạn, thu hoạch không được nhiều.” Gã trai đáp.
“Sao lại là cậu tới giao hàng?”
“Lão Lý đầu tháng trước bị gãy chân, không xuống núi được.”
“Khi nào đi cậu có lấy ít thuốc về không?”
“Thuốc ông cũng đi lấy đi, lúc đưa lên núi thì mời thêm một thầy lang cùng lên nữa.” Gã trai vừa hút thuốc vừa nói.
Ông chủ ngẩng đầu nhìn hắn, hai người nói chuyện với nhau bằng ám hiệu.
Đám Nam Nhất lấy hai cân hạt phỉ rồi trả tiền ra cửa, lúc này gã trai mới cất tiếng gọi cô: “Tiểu thư.”
Nam Nhất quay đầu.
“Quên khăn quàng cổ này.”
Nam Nhất nhặt khăn quàng để trên bao hạt phỉ lên, vừa quấn lên cổ vừa không chút kiêng dè nhìn thẳng vào gã trai.
Cô khiến hắn cười rộ, chỉ vào mũi mình hỏi: “Tôi có hai cái mũi à?”
Nam Nhất lắc đầu: “Trông anh hơi quen.”
“Quen ở đâu?”
“Phủ Thuận.”
“Vậy không phải rồi, tôi tới từ Cát Lâm.” Hắn nói rồi đứng dậy, “Lần sau muốn ăn hạt phỉ thì quay lại nhé, tôi sẽ tính cô rẻ hơn chút.”
Rất nhanh sau đó không còn thấy ông chủ ban đầu đâu nữa, là gã trai này ngồi ở vị trí kế toán thu chi của cửa hàng thổ sản.
Mỗi ngày Nam Nhất sao chép bản thảo tin tức trong phòng làm việc đều bắt gặp đủ loại vụ án an ninh: bệnh viện bị trộm dược phẩm, kho hàng phú thương gặp nạn, con trai quý tộc Nga Trắng lần thứ ba bị bắt cóc tống tiền… Nhiều như cây trong rừng, đủ kiểu đủ dạng. Đưa những vụ án này lên báo, không ít người mua báo đọc được, nhưng đa phần những vụ án này đều không thể giải quyết, cũng không có kết quả về sau. Nhưng trong đầu Nam Nhất, nghi phạm chỉ có một, chính là gã thổ phỉ ẩn náu trong cửa hàng thổ sản, cô thậm chí còn thay hắn biên ra một đống động cơ gây án hợp lý, thời gian hợp lý và cách giải quyết hậu quả hoàn mỹ. Cô nhanh chóng nghe ngóng được gã chủ mới này tên là Đàm Phương, tên thật hay tên giả thì không truy xét được.
Chập tối tháng Mười một, Nam Nhất đang lởn vởn như một hồn ma ở cửa sau cửa hàng thổ sản thì bị người ta bóp cổ từ phía sau, đẩy tới bên tường, mũi miệng dính chặt lên bức tường gạch đỏ, không động đậy được chút nào.
“Trộm hạt phỉ đúng không? Tôi đưa cô lên sở an ninh.” Gã thổ phỉ nói sau lưng cô, giọng khàn khàn trầm thấp.
“Tôi không sợ.” Nam Nhất nói, “Tôi không làm chuyện gì xấu, không giết người phóng hỏa, không vào nhà cướp của.”
Hai ngón tay kẹp trên gáy cô buông lỏng, Nam Nhất tức giận xoay người, nhìn Đàm Phương, hắn mặc một tấm trường bào bằng vải bông, cổ áo bị xổ lông. Nam Nhất tiếp tục lên án: “Tôi cũng không phải loại mắt đui, đến ân nhân cứu mạng cũng không nhận ra.”
Đàm Phương chỉnh sửa ống tay áo, dáng vẻ không coi ra gì: “Nói gì đó?”
“Tôi…” Nam Nhất sấn tới, nhìn mắt nhìn mũi nhìn miệng hắn, rõ ràng rành mạch nói, “Nói gì à? Tôi…tôi nói cho anh biết, sáng sớm mồng một Tết, anh bị vùi trong tuyết, sống dở chết dở, là tôi khiêng anh về nhà tôi. Cậu tôi châm cứu lưu thông máu cho anh, mợ tôi nấu cháo nấu nước cho anh, của ngon vật lạ trong nhà đều nhường hết cho anh, anh mới không chết. Sáng sớm mồng bốn anh tỉnh lại, cưỡi một con ngựa nhà tôi đi mất, ba ngày sau mới trả về. Chuyện này có đúng không? Chưa nói đến chuyện tôi vốn không ăn trộm thứ hạt phỉ rẻ tiền nhà anh, dù tôi có trộm cũng chỉ là lấy lại tiền cứu mạng thu nhận anh thôi!”
Đàm Phương nhìn cô một lát, “xí” một tiếng: “Còn biết gì nữa?”
“… Bụng anh bị đâm… Chuôi dao găm của anh có…kim tuyến,” Nam Nhất nghiến răng nói, “Anh…anh là thổ…”
Chữ “phỉ” còn chưa ra khỏi miệng, cô đã bị hắn bịt miệng lại. Mặt Đàm Phương gần trong gang tấc, ngắn gọn hung ác mà uy h**p: “Muốn sống thì ngậm miệng lại. Nghe có hiểu không? … Gật đầu.”
Nam Nhất gật đầu, không cầm được mà rơi nước mắt.
Gã thổ phỉ buông tay.
Cô vẫn hay làm cùng một động tác, lấy khăn quàng quấn vòng vòng quanh cổ, vừa làm vừa trấn tĩnh lại, chậm rãi nói: “Nếu tôi muốn nói cho người khác thì đã sớm nói ra ngoài rồi.”
Gã thổ phỉ quay người lại nhìn cô, trên mặt bỗng nở nụ cười chất phác: “Đùa thôi mà, có thế mà cũng khóc à? Tôi nhận ra cô từ sớm rồi, chẳng qua ở chỗ này tôi có quá nhiều bạn bè, muốn gặp không muốn gặp đều có cả, khó tránh khỏi phải cẩn thận một chút.”
Nam Nhất sải bước bỏ đi, ném lời Đàm Phương nói lại sau lưng, hắn nói, Thích ăn hạt phỉ thì sau này tôi tặng cô.
Bắt đầu từ mùa thu đó, cứ cách một thời gian Nam Nhất lại nhận được một túi hạt phỉ, nặng trịch, thời gian cũng nắm rất rõ, mỗi lần cô sắp ăn hết, lại có một túi mới được đưa đến. Trong lòng Nam Nhất biết là ai tặng nên không chỉ thoải mái tự mình ăn mà còn lấy ra mời khách – hắn nợ cô một mạng. Nhưng sau đó cô chưa từng gặp lại hắn thêm lần nào, thỉnh thoảng ngồi xe ba gác chạy ngang qua, thấy cửa hàng thổ sản làm ăn khá khẩm, luôn có người ra ra vào vào.
Gái ngoan đều thích trai hư. Gã thổ phỉ điển trai này rất đường hoàng mà trở thành số kiếp của Nam Nhất. Người bạn thân ba năm không gặp từ Nhật Bản trở về, Nam Nhất mấy lần mở miệng muốn kể cho nàng nghe chuyện này, nhưng làm thế nào, lời đến khóe miệng rồi lại không sao nói ra được, đành nuốt ngược trở vào. Bởi vậy nên sầu muộn của một người chỉ mình cô tự biết, Uông Minh Nguyệt lại còn đi ngưỡng mộ vẻ vui vẻ của cô.