Khi cha xứ Fouquet đến nhà của em mình thì đêm đã quá khuya. Gourville cùng đi với ông ta. Bà người này, sạm mặt trước những biến cố sắp đến, trông giống như ba kẻ mưu phản cùng chung một ý nghĩ dùng bạo lực hơn là ba nhân vật đầy quyền thế lúc ban ngày.
Tổng giám Fouquet đi đi lại lại rất lâu, mắt nhìn đăm đăm xuống xàn nhà, hai bàn tay xoa vào nhau.
Sau cùng, ông thu hết can đảm nói giữa tiếng thở dài:
- Này ông cha xứ, ông vừa nói với tôi về một số người mà ông đang cấp dưỡng phải không?
- Thưa ông phải.
- Những người đó thật ra là những người thế nào?
Người giáo sĩ ngần ngại.
- Này! Đừng có sợ hãi, tôi không đe doạ đâu, nhưng cũng đừng khoác lác vì tôi không đùa đâu.
- Vì ông tổng giám muốn biết sự thật thì đây là sự thật: Tôi có một trăm hai mươi người rất trung thành với tôi.
- Và ông có thể tin tưởng vào họ không?
- Trong tất cả mọi việc.
- Và ông sẽ không bị nghi ngờ vì những việc làm của họ phải không?
- Tôi sẽ không cần phải ra mặt gì hết.
- Họ có cương quyết không?
Họ dám đốt cả thành phố Paris nếu tôi hứa với họ rằng họ sẽ không bị đốt.
Fouquet chùi những giọt mồ hôi trên mặt ông ta, và nói:
- Điều mà tôi yêu cầu cha xứ là cho một trăm hai mươi người của ông tấn công vào những kẻ mà tôi sẽ chỉ cho ông biết, vào một lúc nào đó, được không?
- Chẳng phải là lần đầu họ làm một việc như thế đâu!
- Được lắm, nhưng bọn cướp đó có dám tấn công quân đội không?
- Đó là thói quen của họ.
- Vậy thì hãy tập họp một trăm hai mươi người đó lại đi, ông cha xứ ạ.
- Được! Tập họp ở đâu?
- Trên đường đi Vincennes, đúng hai giờ chiều mai.
- Để giải thoát cho Lyodot và d Eymeris?
- Phải, ông có sợ không?
- Không sợ cho tôi, nhưng cho ông.
- Những người của ông có biết rõ những gì họ làm không?
- Họ quá thông minh, nên đoán biết không mấy khó. Tuy nhiên một tổng giám nổi loạn chống lại Nhà vua của mình, e sẽ gặp nhiều nguy hiểm.
- Điều đó có quan trọng gì đối với ông, nếu tôi trả tiền đủ? Với lại, nếu tôi bị hạ thì ông cũng sẽ bị hạ với tôi.
- Vậy thì có lẽ ta nên thận trọng đừng rục rịch gì hết và cứ để yên cho Nhà vua được chút thoả mãn nhỏ bé đó.
- Ông nên nghĩ đến điều này, rằng Lyodot và Eymeris bị hành hình là mở màn cho sự sụp đổ của gia đình mình. Tôi nhắc lại điều này: Tôi bị bắt là ông sẽ đi ở tù, và tôi bị ở tù là ông sẽ bị lưu đày.
- Ông tổng giám, tôi sẵn sàng theo lệnh của ông. Ông có lệnh nào cho riêng tôi không?
- Tôi đã nói với ông rồi đó! Tôi muốn rằng ngày mai hai nhà tài chính mà người ta muốn xử tội, trong khi có vô số tên tội phạm không bị xử phạt, phải được giải thoát khỏi bàn tay những kẻ thù của tôi. Vậy ông hãy dùng những biện pháp thích hợp. Có thể được không?
- Được - Hãy cho tôi biết kế hoạch của ông.
- Rất giản dị. Thường thường, toán quân có nhiệm vụ bảo vệ những cuộc hành quyết gồm có mười hai cung thủ.
- Ngày mai toán quân này sẽ lên đến một trăm người.
- Tôi đã nghĩ đến điều này; tôi nói còn nhiều hơn nữa, sẽ có đến hai trăm người.
- Như vậy một trăm hai mươi người của ông không đủ phải không?
- Xin lỗi. Trong đám đông gần một trăm ngàn công chúng đi xem, có mười ngàn tên cướp hay tên cắt túi tiền; nhưng họ không dám có ý kiến.
- Vậy thì sao?
- Vậy ngày mai ở quảng trường Grève, nơi tôi chọn làm chỗ tấn công, sẽ có một ngàn người phụ lực cho một trăm hai mươi người của tôi. Cuộc tấn công do những người của tôi khởi đầu sẽ được họ tiếp tay kết thúc.
- Tốt lắm! Nhưng các ông sẽ hành động như thế nào đối với hai tù nhân ở quảng trường?
- Như vầy: Chúng tôi sẽ cho đưa hai tù nhân đó vào một ngôi nhà ở quảng trường; ở nơi đó họ sẽ được bảo vệ kỹ lưỡng.
- À, còn một ý định khác hay hơn nữa: Một số nhà có hai ngõ ra, một ngõ ra quảng trường, ngõ kia ra pố Chí Tử, hay phố Hàng Đan hay phố Hàng Dệt. Các tù nhân, được đưa vào bằng ngõ này, sẽ thoát ra bằng ngõ kia.
- Nhưng ông phải quyết định chi tiết cụ thể chứ!
- Tôi đang tìm.
Fouquet lêu lên:
- Còn tôi, tôi đã tìm ra rồi. Ông hãy nghe kỹ điều tôi vừa nghĩ ra đây.
- Tôi xin nghe.
Fouquet ra hiệu cho Gourville; anh ta có vẻ hiểu.
- Một người bạn của tôi thỉnh thoảng cho tôi mượn chìa khoá của một ngôi nhà anh ta mướn ở đường Baoudoyr, nhà có những khu vườn rộng rãi nằm đằng sau một ngôi nhà ở quảng trường.
Cha xứ nói:
- Đúng cho công việc của chúng ta rồi. Ngôi nhà nào vậy?
- Một cái quán khá đông khách, mà bảng hiệu có mang hình Đức Bà.
Giáo sĩ nói:
- Tôi biết.
- Cái quán đó có cửa sổ nhìn ra phía quảng trường, một lối đi ra sân ăn thông với những khu vườn của bạn tôi qua một cái cửa lớn.
- Tốt lắm!
- Các ông hãy đưa hai người từ vào quán này rồi cho bảo vệ cửa ra vào trong khi đưa họ trốn qua khu vườn ra quảng trường Baudoyer.
- Kế hoạch này thật hay, ông có thể làm một đại tướng xuất sắc như ngài Hoàng thân.
- Ông hiểu chưa?
- Đầy đủ
- Ông cần bao nhiêu tiền để cho những tên cướp của ông nhậu say và thoả mãn lòng tham của họ?
- Ô! Ông tổng giám, ông nói gì vậy! Nếu họ nghe được lời của ông nói, một số người trong bọn họ rất dễ giận đấy.
- Ý tôi muốn nói là ông phải làm sao cho họ không còn phân biệt trời đất gì nữa hết, bởi vì ngày mai tôi sẽ chiến đấu chống lại Nhà vua; và một khi tôi đã chiến đấu là tôi phải chiến thắng, ông hiểu không?
- Tôi sẽ làm theo lời dặn của ông. Xin cho thêm những ý kiến khác.
- Ông tự lo lấy đi.
- Vậy thì xin ông mở hầu bao.
- Gourville, đếm một trăm ngàn cho ông cha xứ.
- Tốt lắm và chúng tôi sẽ hành động không nương tay gì hết, phải không?
- Không nương tay gì hết.
- Tốt lắm!
Gourville dè dặt phản đối:
- Thưa ngài, nếu điều này bị tiết lộ thì chúng ta sẽ mất đầu.
Fouquet trả lời, mặt tím đi vì giận:
- Ồ! Gourville, anh thật đáng tội nghiệp; nên để dành câu nói đó cho anh. Còn cái đầu của tôi vẫn vững chắc trên cổ. Nào, ông cha xứ đồng ý hết rồi chứ?
- Đồng ý rồi.
- Lúc mười hai giờ trưa, bởi vì bây giờ cần phải bí mật chuẩn bị trước những người phụ lực cho chúng ta.
- Cứ cho họ uống hết rượu của ông chủ quán.
Người giáo sĩ cười nhạo:
- Tôi sẽ làm cho ông chủ quán không còn một giọt rượu mà cũng chẳng còn luôn cả cái nhà nữa. Tôi có kế hoạch của tôi, hãy để tôi bắt tay vào việc, rồi ông sẽ thấy.
- Ông sẽ đứng ở đâu?
- Ở khắp nơi, và không ở nơi nào hết.
- Tôi sẽ được thông báo tin tức bằng cách nào?
- Có người liên lạc, anh ta cột ngựa ngay trong khu vườn của người bạn ông. Bây giờ tôi đi báo cho các người lính của tôi hay.
Fouquet nói:
- Gourville, anh hãy đi theo ông cha xứ và đếm tiền cho ông ấy. Khoan đã, ông cha xứ. Hãy khoan, Gourville. Chúng ta sẽ làm cuộc giải thoát tù này dưới hình thức nào?
- Rất giản dị, thưa ông. Một cuộc nổi loạn.
- Nổi loạn vì lý do gì? Bởi vì, dân chúng Paris mà ủng hộ Nhà vua, thì chỉ trong trường hợp ông cho treo cổ những nhà tài chính thôi.
Ông cha xứ nói:
- Tôi sẽ sắp xếp việc này.
- Phải, nhưng ông sắp xếp không nên thì người ta sẽ đoán ra được.
- Không đâu, không đâu. Tôi hãy còn một ý nữa.
- Nói đi.
- Những người của tôi sẽ hô to lên: "Colbert! Hoan hô Colbert!" và họ sẽ xông vào hai người tù như để chém họ ra từng mảnh và không cho họ chịu hình phạt treo cổ, quá nhẹ đi.
Gourville nói:
- À! Đúng là một ý kiến rất hay. Đồ mắc dịch! Cha xứ ạ, ông thật giàu trí tưởng tượng?
Ông cha xứ kiêu hãnh trả lời:
- Thưa ông, chúng tôi rất xứng đáng cùng một dòng họ với ông tổng giám.
- Thật là lạ! - Fouquet nhủ thầm.
Rồi ông ta nói tiếp:
- Ý kiến hay đấy? Ông hãy làm đi và cố gắng đừng gây đổ máu.
Gourville và ông giáo sĩ cùng hối hả ra đi.
Tổng giám Fouquet đi đi lại lại rất lâu, mắt nhìn đăm đăm xuống xàn nhà, hai bàn tay xoa vào nhau.
Sau cùng, ông thu hết can đảm nói giữa tiếng thở dài:
- Này ông cha xứ, ông vừa nói với tôi về một số người mà ông đang cấp dưỡng phải không?
- Thưa ông phải.
- Những người đó thật ra là những người thế nào?
Người giáo sĩ ngần ngại.
- Này! Đừng có sợ hãi, tôi không đe doạ đâu, nhưng cũng đừng khoác lác vì tôi không đùa đâu.
- Vì ông tổng giám muốn biết sự thật thì đây là sự thật: Tôi có một trăm hai mươi người rất trung thành với tôi.
- Và ông có thể tin tưởng vào họ không?
- Trong tất cả mọi việc.
- Và ông sẽ không bị nghi ngờ vì những việc làm của họ phải không?
- Tôi sẽ không cần phải ra mặt gì hết.
- Họ có cương quyết không?
Họ dám đốt cả thành phố Paris nếu tôi hứa với họ rằng họ sẽ không bị đốt.
Fouquet chùi những giọt mồ hôi trên mặt ông ta, và nói:
- Điều mà tôi yêu cầu cha xứ là cho một trăm hai mươi người của ông tấn công vào những kẻ mà tôi sẽ chỉ cho ông biết, vào một lúc nào đó, được không?
- Chẳng phải là lần đầu họ làm một việc như thế đâu!
- Được lắm, nhưng bọn cướp đó có dám tấn công quân đội không?
- Đó là thói quen của họ.
- Vậy thì hãy tập họp một trăm hai mươi người đó lại đi, ông cha xứ ạ.
- Được! Tập họp ở đâu?
- Trên đường đi Vincennes, đúng hai giờ chiều mai.
- Để giải thoát cho Lyodot và d Eymeris?
- Phải, ông có sợ không?
- Không sợ cho tôi, nhưng cho ông.
- Những người của ông có biết rõ những gì họ làm không?
- Họ quá thông minh, nên đoán biết không mấy khó. Tuy nhiên một tổng giám nổi loạn chống lại Nhà vua của mình, e sẽ gặp nhiều nguy hiểm.
- Điều đó có quan trọng gì đối với ông, nếu tôi trả tiền đủ? Với lại, nếu tôi bị hạ thì ông cũng sẽ bị hạ với tôi.
- Vậy thì có lẽ ta nên thận trọng đừng rục rịch gì hết và cứ để yên cho Nhà vua được chút thoả mãn nhỏ bé đó.
- Ông nên nghĩ đến điều này, rằng Lyodot và Eymeris bị hành hình là mở màn cho sự sụp đổ của gia đình mình. Tôi nhắc lại điều này: Tôi bị bắt là ông sẽ đi ở tù, và tôi bị ở tù là ông sẽ bị lưu đày.
- Ông tổng giám, tôi sẵn sàng theo lệnh của ông. Ông có lệnh nào cho riêng tôi không?
- Tôi đã nói với ông rồi đó! Tôi muốn rằng ngày mai hai nhà tài chính mà người ta muốn xử tội, trong khi có vô số tên tội phạm không bị xử phạt, phải được giải thoát khỏi bàn tay những kẻ thù của tôi. Vậy ông hãy dùng những biện pháp thích hợp. Có thể được không?
- Được - Hãy cho tôi biết kế hoạch của ông.
- Rất giản dị. Thường thường, toán quân có nhiệm vụ bảo vệ những cuộc hành quyết gồm có mười hai cung thủ.
- Ngày mai toán quân này sẽ lên đến một trăm người.
- Tôi đã nghĩ đến điều này; tôi nói còn nhiều hơn nữa, sẽ có đến hai trăm người.
- Như vậy một trăm hai mươi người của ông không đủ phải không?
- Xin lỗi. Trong đám đông gần một trăm ngàn công chúng đi xem, có mười ngàn tên cướp hay tên cắt túi tiền; nhưng họ không dám có ý kiến.
- Vậy thì sao?
- Vậy ngày mai ở quảng trường Grève, nơi tôi chọn làm chỗ tấn công, sẽ có một ngàn người phụ lực cho một trăm hai mươi người của tôi. Cuộc tấn công do những người của tôi khởi đầu sẽ được họ tiếp tay kết thúc.
- Tốt lắm! Nhưng các ông sẽ hành động như thế nào đối với hai tù nhân ở quảng trường?
- Như vầy: Chúng tôi sẽ cho đưa hai tù nhân đó vào một ngôi nhà ở quảng trường; ở nơi đó họ sẽ được bảo vệ kỹ lưỡng.
- À, còn một ý định khác hay hơn nữa: Một số nhà có hai ngõ ra, một ngõ ra quảng trường, ngõ kia ra pố Chí Tử, hay phố Hàng Đan hay phố Hàng Dệt. Các tù nhân, được đưa vào bằng ngõ này, sẽ thoát ra bằng ngõ kia.
- Nhưng ông phải quyết định chi tiết cụ thể chứ!
- Tôi đang tìm.
Fouquet lêu lên:
- Còn tôi, tôi đã tìm ra rồi. Ông hãy nghe kỹ điều tôi vừa nghĩ ra đây.
- Tôi xin nghe.
Fouquet ra hiệu cho Gourville; anh ta có vẻ hiểu.
- Một người bạn của tôi thỉnh thoảng cho tôi mượn chìa khoá của một ngôi nhà anh ta mướn ở đường Baoudoyr, nhà có những khu vườn rộng rãi nằm đằng sau một ngôi nhà ở quảng trường.
Cha xứ nói:
- Đúng cho công việc của chúng ta rồi. Ngôi nhà nào vậy?
- Một cái quán khá đông khách, mà bảng hiệu có mang hình Đức Bà.
Giáo sĩ nói:
- Tôi biết.
- Cái quán đó có cửa sổ nhìn ra phía quảng trường, một lối đi ra sân ăn thông với những khu vườn của bạn tôi qua một cái cửa lớn.
- Tốt lắm!
- Các ông hãy đưa hai người từ vào quán này rồi cho bảo vệ cửa ra vào trong khi đưa họ trốn qua khu vườn ra quảng trường Baudoyer.
- Kế hoạch này thật hay, ông có thể làm một đại tướng xuất sắc như ngài Hoàng thân.
- Ông hiểu chưa?
- Đầy đủ
- Ông cần bao nhiêu tiền để cho những tên cướp của ông nhậu say và thoả mãn lòng tham của họ?
- Ô! Ông tổng giám, ông nói gì vậy! Nếu họ nghe được lời của ông nói, một số người trong bọn họ rất dễ giận đấy.
- Ý tôi muốn nói là ông phải làm sao cho họ không còn phân biệt trời đất gì nữa hết, bởi vì ngày mai tôi sẽ chiến đấu chống lại Nhà vua; và một khi tôi đã chiến đấu là tôi phải chiến thắng, ông hiểu không?
- Tôi sẽ làm theo lời dặn của ông. Xin cho thêm những ý kiến khác.
- Ông tự lo lấy đi.
- Vậy thì xin ông mở hầu bao.
- Gourville, đếm một trăm ngàn cho ông cha xứ.
- Tốt lắm và chúng tôi sẽ hành động không nương tay gì hết, phải không?
- Không nương tay gì hết.
- Tốt lắm!
Gourville dè dặt phản đối:
- Thưa ngài, nếu điều này bị tiết lộ thì chúng ta sẽ mất đầu.
Fouquet trả lời, mặt tím đi vì giận:
- Ồ! Gourville, anh thật đáng tội nghiệp; nên để dành câu nói đó cho anh. Còn cái đầu của tôi vẫn vững chắc trên cổ. Nào, ông cha xứ đồng ý hết rồi chứ?
- Đồng ý rồi.
- Lúc mười hai giờ trưa, bởi vì bây giờ cần phải bí mật chuẩn bị trước những người phụ lực cho chúng ta.
- Cứ cho họ uống hết rượu của ông chủ quán.
Người giáo sĩ cười nhạo:
- Tôi sẽ làm cho ông chủ quán không còn một giọt rượu mà cũng chẳng còn luôn cả cái nhà nữa. Tôi có kế hoạch của tôi, hãy để tôi bắt tay vào việc, rồi ông sẽ thấy.
- Ông sẽ đứng ở đâu?
- Ở khắp nơi, và không ở nơi nào hết.
- Tôi sẽ được thông báo tin tức bằng cách nào?
- Có người liên lạc, anh ta cột ngựa ngay trong khu vườn của người bạn ông. Bây giờ tôi đi báo cho các người lính của tôi hay.
Fouquet nói:
- Gourville, anh hãy đi theo ông cha xứ và đếm tiền cho ông ấy. Khoan đã, ông cha xứ. Hãy khoan, Gourville. Chúng ta sẽ làm cuộc giải thoát tù này dưới hình thức nào?
- Rất giản dị, thưa ông. Một cuộc nổi loạn.
- Nổi loạn vì lý do gì? Bởi vì, dân chúng Paris mà ủng hộ Nhà vua, thì chỉ trong trường hợp ông cho treo cổ những nhà tài chính thôi.
Ông cha xứ nói:
- Tôi sẽ sắp xếp việc này.
- Phải, nhưng ông sắp xếp không nên thì người ta sẽ đoán ra được.
- Không đâu, không đâu. Tôi hãy còn một ý nữa.
- Nói đi.
- Những người của tôi sẽ hô to lên: "Colbert! Hoan hô Colbert!" và họ sẽ xông vào hai người tù như để chém họ ra từng mảnh và không cho họ chịu hình phạt treo cổ, quá nhẹ đi.
Gourville nói:
- À! Đúng là một ý kiến rất hay. Đồ mắc dịch! Cha xứ ạ, ông thật giàu trí tưởng tượng?
Ông cha xứ kiêu hãnh trả lời:
- Thưa ông, chúng tôi rất xứng đáng cùng một dòng họ với ông tổng giám.
- Thật là lạ! - Fouquet nhủ thầm.
Rồi ông ta nói tiếp:
- Ý kiến hay đấy? Ông hãy làm đi và cố gắng đừng gây đổ máu.
Gourville và ông giáo sĩ cùng hối hả ra đi.