Sau khi kết hôn, Tiểu Lỗ và tôi chuyển một số sách báo và thư từ đến nhà mới. Một buổi trưa ngày xuân hoa nở nắng ấm, Tiểu Lỗ ra ngoài có việc. Lúc xếp đống đồ này, tôi tìm thấy một bảo bối. Đó chính là cuốn nhật ký thời tiểu học của Tiểu Lỗ.
Nó là cuốn vở nhỏ bìa xanh xen lẫn vàng, cũ kỹ và chẳng bắt mắt. Ngày bé tôi cũng thường dùng loại vở này, nhưng không biết đã đánh mất ở đâu rồi. Cậu học trò Tiểu Lỗ bảo quản nó tương đối tốt, song từ các trang giấy dính chặt vào nhau có thể biết, cuốn vở bị nhiều loại sách báo đè lên, nhiều năm chẳng ai mở ra đọc. Vừa mở nó ra, mốc thời gian ghi trên trang giấy làm tôi vứt ngay ý định sắp xếp đồ đạc. Tôi ngồi lật từng trang, từng trang một, những hàng chữ ngộ nghĩnh viết bằng bút bi màu xanh hoặc bút mực màu xanh đen vô cùng đáng yêu. Tôi chạy đi pha tách trà, rồi ngồi bệt xuống nền ban công lót thảm. Dưới ánh nắng ấm áp, tôi mỉm cười ngồi đọc nhật ký thời thơ ấu của Tiểu Lỗ.
Ngày 30 tháng 12 năm 1987
Tuyết rơi!
Hôm nay trời lạnh quá đi mất, mẹ mắc cho mình chiếc áo nót bông, còn mặc cả quần bông nữa, thêm túi sưởi ôm bụng nóng rực. Đến trưa, bên ngoài tuyết rơi ngập trời. Lúc về nhà ăn cơm, đi ngang qua công ty diệt may, chẳng may mình giẫm phải một hòn đá rất trơn, ngã đánh oạnh một cái. Có một chị đi sau vội đỡ mình dậy, còn phủi đầu gúi cho mình nữa. Túi sưởi của mình bị rơi xuống dòng kênh, chị ấy nhảy xuống vớt cho mình. Để vớt được chị ấy phải cố gắn lắm, mãi mới leo lên được bờ, mình nói: “Cảm ơn chị!”, chị ấy bảo: “Không có gì!”
Buổi chiều, mình nhìn thấy chị ấy bước vào lớp 3-2. Chị ấy quả là người học theo tinh thần của Lôi Phon.
...
Ngày 10 tháng 4 năm 1988
Trời xanh!
Hôm nay chẳng có chuyện gì mới mẻ cả, thời tiết rất đẹp. Chiều tối mình đi qua lớp 3-2, thấy chị ấy đang chơi nhảy dây với bọn Liễu Huyền. Chị ấy ngốc lắm, cứ phải làm cột suốt. Lý Minh bảo ra trêu bọn họ đi, thế là mình đi thật, nhảy qua nhảy lại trên dây chun của bọn họ. Chị ấy tức điên, con môi mắng hai đứa, ha ha, mình vui lắm.
....
Ngày 1 tháng 6 năm 1988
Trời xanh!
Hôm nay rất vui, buổi sáng bọn mình đến rạp chiếu phim xem biểu diễn văn nghệ. Lớp 2-2 của bọn mình nhảy bài “Con đườn nhỏ quê tôi”. Điệu nhảy này mình đã tập lâu lắm rồi. Cô giáo nói mình nhảy đẹp nhất, vì thế mình được xếp đứng giữa đội hình. Lớp mình nhảy rất cố gắng, gần cuối mình còn có một động tác làm điểm nhấn. Cô giáo bảo mình vờ đứng giữa sân khấu không nỡ rời đi, sau đó sẽ bị mấy bạn khác lôi xuống dưới. Lúc bọn Trương Tiểu Sơn lôi mình, mình nhìn thấy chị ấy ngồi dưới sân khấu che miệng cười trộm. Dù tiết mục biểu diễn của lớp mình chỉ đặt giải ba, nhưng mình vẫn rất vui.
...
Ngày 20 tháng 6 năm 1988
Trời âm u!
Hôm nay buồn quá, chắc là chị ấy ghét mình rồi. Không phải mình cố tình muốn trêu chọc, đều tại Trương Tiểu Sơn cả. Cậu ta cố tình đẩy mình thật mạnh, nên mình mới nhã vào người chị ấy, mới bất cẩn làm chị ấy hôn lên mặt mình. Đám người xung quanh ai cũng cười giễu bọn mình. Chị ấy tức đến nỗi mặt mày đỏ ửng, sau thì bị bọn Trương Tiểu Sơn trêu quá khóc cả ra, nhưng mà chị ấy tưởng là mình cố ý, tức giận lừ mình hồi lâu, không thèm nói một câu nào với mình cả. Mình ghét nhất Trương Tiểu Sơn!
...
Ngày 2 tháng 7 năm 1988
Trời xanh!
Hôm nay mình và bọn bạn ra ngoài chơi rất đã. Đứa nào cũng mồ hôi đầm đìa. Lúc mình xin bố hai hào để mua kem que, thì nhìn thấy chị ấy và một chị khác nữa đang cõng một thùng kem que rất lớn đi bán. Mình theo sau bọn họ rất lâu, nhưng không dám mua kem của chị ấy, sau cùng mình mua kem của một chị khác, trong lòng rất buồn.
...
Ngày 1 tháng 9 năm 1988
Trời mưa!
Hôm nay khai giảng rồi. Sáng sớm mình đã chạy đến trường điểm danh. Mình lên lớp 3 rồi, bọn mình đổi giáo viên chủ nhiệm, giáo viên mới chính là giáo viên chủ nhiệm cũ của lớp 3-2 khóa trước, mình thấy vui lắm. Ước nghuyện hồi Tết đã thành hiện thực rồi! Điểm danh xong mình chạy sang lớp 4-2 chơi một lúc. Bố của anh Triệu An Phi quen bố mình, mình đi tìm anh ấy, nhưng mà không nhìn thấy chị ấy đâu cả.
...
Ngày 18 tháng 9 năm 1988
Trời âm u!
Hôm nay thầy giáo chọn mình làm người kéo cờ, bạn bè đều rất nghưỡng mộ mình. Triệu An Phi cũng ở trong đội kéo cờ. Buổi chiều bọn mình phải tham gia tập luyện, nhưng mình không thấy khổ một tẹo nào. Mình rất muốn thứ Hai đến thật nhanh, tới lúc đó chị ấy sẽ nhìn thấy dáng vẻ kéo cờ của mình.
...
Ngày 10 tháng 2 năm 1988
Trời mưa!
Mẹ bảo cả nhà sẽ chuyền đi nơi khác. Mình phải đến học tại một trường mới, mình rất buồn, mình không nỡ xa thầy cô và bạn bè, mình không muốn xa các bạn trong trường, ngay cả bàn học ghế ngồi của mình nữa. Đến trường mới toàn người không quen, mình sẽ cơ đơn lắm, sẽ không bao giờ được gặp lại chị ấy. Nếu có đứa trêu chọc lúc chị ấy chơi nhảy dây, mình sẽ không giúp chị ấy được nữa.
...
Ngày 1 tháng 6 năm 1990
Trời xanh!
Hôm nay thời tiết nóng nực, mình tham gia buổi diễn văn nghệ toàn thành phố. Mình là người thông báo tiết mục, lúc ở sau cánh gà, mình gặp lại bạn bè trường cũ, bọn họ rất vui, mình cũng rất vui. Mình nhìn thấy cả Triệu An Phi, nhưng anh ấy bảo chị ấy tham gia màn nhảy tập thể của toàn thành phố, còn tiết mục biểu diễn của lớp không được chọn, nên không đến đây biểu diễn được. Mình rất thất vọng, lâu lắm rồi mình chẳng được nhìn thấy chị ấy, chẳng ai biết mình rất muốn được nhìn thấy chị ấy.
...
Ngày 26 tháng 6 năm 1991
Trời xanh!
Hôm nay về nhà rất muộn. Mình đã quay về trường học cũ. Triệu An Phi tốt nghiệp rồi, nhưng mình thấy buồn như thể người tốt nghiệp là mình vậy. Lúc vào lớp anh ấy, mình đã nhìn thấy chị ấy. Hình như chị ấy không nhận ra mình. Chị ấy và các bạn khóc rất thảm thương. Nhìn thấy chị ấy, mình vừa vui lại vừa buồn.
...
Cứ ngồi đọc cho đến khi ánh sáng mờ dần, tôi mới thẫn thờ nhận ra không còn sớm nữa. Đúng lúc ấy thì đồng chí Tiểu Lỗ về đến nhà, thay dép bước vào. Thấy tôi ngồi ngoài ban công, anh liền chạy đến, hỏi: “Cái gì mà buồn cười thế?”
Tôi khập khiễng đứng thẳng người bởi hai chân đã tê dại, cười nói: “Đói chưa? Em đi nấu cơm.”
Anh dựa cơ thể mệt nhoài vào người tôi, biếng nhác không cho tôi rời đi, ôm tôi hồi lâu, rồi mới buông ra. Nấu cơm xong bước ra, tôi thấy anh đang ngồi chỗ tôi khi nãy, cúi đầu, chăm chú theo dõi cuốn vở bìa vàng xanh lẫn lộn kia. Bên ngoài sắc trời càng lúc càng tối màu, nhà nhà bật đèn, tôi cũng bật hết đèn trong phòng, rót cốc trà xanh đặt xuống bên cạnh anh. Anh hoàn toàn chẳng hề hay biết.
Tôi mỉm cười, quay người vào bếp, đeo tạp dề, làm món ớt xanh ủ chua mà anh thích nhất...
Nó là cuốn vở nhỏ bìa xanh xen lẫn vàng, cũ kỹ và chẳng bắt mắt. Ngày bé tôi cũng thường dùng loại vở này, nhưng không biết đã đánh mất ở đâu rồi. Cậu học trò Tiểu Lỗ bảo quản nó tương đối tốt, song từ các trang giấy dính chặt vào nhau có thể biết, cuốn vở bị nhiều loại sách báo đè lên, nhiều năm chẳng ai mở ra đọc. Vừa mở nó ra, mốc thời gian ghi trên trang giấy làm tôi vứt ngay ý định sắp xếp đồ đạc. Tôi ngồi lật từng trang, từng trang một, những hàng chữ ngộ nghĩnh viết bằng bút bi màu xanh hoặc bút mực màu xanh đen vô cùng đáng yêu. Tôi chạy đi pha tách trà, rồi ngồi bệt xuống nền ban công lót thảm. Dưới ánh nắng ấm áp, tôi mỉm cười ngồi đọc nhật ký thời thơ ấu của Tiểu Lỗ.
Ngày 30 tháng 12 năm 1987
Tuyết rơi!
Hôm nay trời lạnh quá đi mất, mẹ mắc cho mình chiếc áo nót bông, còn mặc cả quần bông nữa, thêm túi sưởi ôm bụng nóng rực. Đến trưa, bên ngoài tuyết rơi ngập trời. Lúc về nhà ăn cơm, đi ngang qua công ty diệt may, chẳng may mình giẫm phải một hòn đá rất trơn, ngã đánh oạnh một cái. Có một chị đi sau vội đỡ mình dậy, còn phủi đầu gúi cho mình nữa. Túi sưởi của mình bị rơi xuống dòng kênh, chị ấy nhảy xuống vớt cho mình. Để vớt được chị ấy phải cố gắn lắm, mãi mới leo lên được bờ, mình nói: “Cảm ơn chị!”, chị ấy bảo: “Không có gì!”
Buổi chiều, mình nhìn thấy chị ấy bước vào lớp 3-2. Chị ấy quả là người học theo tinh thần của Lôi Phon.
...
Ngày 10 tháng 4 năm 1988
Trời xanh!
Hôm nay chẳng có chuyện gì mới mẻ cả, thời tiết rất đẹp. Chiều tối mình đi qua lớp 3-2, thấy chị ấy đang chơi nhảy dây với bọn Liễu Huyền. Chị ấy ngốc lắm, cứ phải làm cột suốt. Lý Minh bảo ra trêu bọn họ đi, thế là mình đi thật, nhảy qua nhảy lại trên dây chun của bọn họ. Chị ấy tức điên, con môi mắng hai đứa, ha ha, mình vui lắm.
....
Ngày 1 tháng 6 năm 1988
Trời xanh!
Hôm nay rất vui, buổi sáng bọn mình đến rạp chiếu phim xem biểu diễn văn nghệ. Lớp 2-2 của bọn mình nhảy bài “Con đườn nhỏ quê tôi”. Điệu nhảy này mình đã tập lâu lắm rồi. Cô giáo nói mình nhảy đẹp nhất, vì thế mình được xếp đứng giữa đội hình. Lớp mình nhảy rất cố gắng, gần cuối mình còn có một động tác làm điểm nhấn. Cô giáo bảo mình vờ đứng giữa sân khấu không nỡ rời đi, sau đó sẽ bị mấy bạn khác lôi xuống dưới. Lúc bọn Trương Tiểu Sơn lôi mình, mình nhìn thấy chị ấy ngồi dưới sân khấu che miệng cười trộm. Dù tiết mục biểu diễn của lớp mình chỉ đặt giải ba, nhưng mình vẫn rất vui.
...
Ngày 20 tháng 6 năm 1988
Trời âm u!
Hôm nay buồn quá, chắc là chị ấy ghét mình rồi. Không phải mình cố tình muốn trêu chọc, đều tại Trương Tiểu Sơn cả. Cậu ta cố tình đẩy mình thật mạnh, nên mình mới nhã vào người chị ấy, mới bất cẩn làm chị ấy hôn lên mặt mình. Đám người xung quanh ai cũng cười giễu bọn mình. Chị ấy tức đến nỗi mặt mày đỏ ửng, sau thì bị bọn Trương Tiểu Sơn trêu quá khóc cả ra, nhưng mà chị ấy tưởng là mình cố ý, tức giận lừ mình hồi lâu, không thèm nói một câu nào với mình cả. Mình ghét nhất Trương Tiểu Sơn!
...
Ngày 2 tháng 7 năm 1988
Trời xanh!
Hôm nay mình và bọn bạn ra ngoài chơi rất đã. Đứa nào cũng mồ hôi đầm đìa. Lúc mình xin bố hai hào để mua kem que, thì nhìn thấy chị ấy và một chị khác nữa đang cõng một thùng kem que rất lớn đi bán. Mình theo sau bọn họ rất lâu, nhưng không dám mua kem của chị ấy, sau cùng mình mua kem của một chị khác, trong lòng rất buồn.
...
Ngày 1 tháng 9 năm 1988
Trời mưa!
Hôm nay khai giảng rồi. Sáng sớm mình đã chạy đến trường điểm danh. Mình lên lớp 3 rồi, bọn mình đổi giáo viên chủ nhiệm, giáo viên mới chính là giáo viên chủ nhiệm cũ của lớp 3-2 khóa trước, mình thấy vui lắm. Ước nghuyện hồi Tết đã thành hiện thực rồi! Điểm danh xong mình chạy sang lớp 4-2 chơi một lúc. Bố của anh Triệu An Phi quen bố mình, mình đi tìm anh ấy, nhưng mà không nhìn thấy chị ấy đâu cả.
...
Ngày 18 tháng 9 năm 1988
Trời âm u!
Hôm nay thầy giáo chọn mình làm người kéo cờ, bạn bè đều rất nghưỡng mộ mình. Triệu An Phi cũng ở trong đội kéo cờ. Buổi chiều bọn mình phải tham gia tập luyện, nhưng mình không thấy khổ một tẹo nào. Mình rất muốn thứ Hai đến thật nhanh, tới lúc đó chị ấy sẽ nhìn thấy dáng vẻ kéo cờ của mình.
...
Ngày 10 tháng 2 năm 1988
Trời mưa!
Mẹ bảo cả nhà sẽ chuyền đi nơi khác. Mình phải đến học tại một trường mới, mình rất buồn, mình không nỡ xa thầy cô và bạn bè, mình không muốn xa các bạn trong trường, ngay cả bàn học ghế ngồi của mình nữa. Đến trường mới toàn người không quen, mình sẽ cơ đơn lắm, sẽ không bao giờ được gặp lại chị ấy. Nếu có đứa trêu chọc lúc chị ấy chơi nhảy dây, mình sẽ không giúp chị ấy được nữa.
...
Ngày 1 tháng 6 năm 1990
Trời xanh!
Hôm nay thời tiết nóng nực, mình tham gia buổi diễn văn nghệ toàn thành phố. Mình là người thông báo tiết mục, lúc ở sau cánh gà, mình gặp lại bạn bè trường cũ, bọn họ rất vui, mình cũng rất vui. Mình nhìn thấy cả Triệu An Phi, nhưng anh ấy bảo chị ấy tham gia màn nhảy tập thể của toàn thành phố, còn tiết mục biểu diễn của lớp không được chọn, nên không đến đây biểu diễn được. Mình rất thất vọng, lâu lắm rồi mình chẳng được nhìn thấy chị ấy, chẳng ai biết mình rất muốn được nhìn thấy chị ấy.
...
Ngày 26 tháng 6 năm 1991
Trời xanh!
Hôm nay về nhà rất muộn. Mình đã quay về trường học cũ. Triệu An Phi tốt nghiệp rồi, nhưng mình thấy buồn như thể người tốt nghiệp là mình vậy. Lúc vào lớp anh ấy, mình đã nhìn thấy chị ấy. Hình như chị ấy không nhận ra mình. Chị ấy và các bạn khóc rất thảm thương. Nhìn thấy chị ấy, mình vừa vui lại vừa buồn.
...
Cứ ngồi đọc cho đến khi ánh sáng mờ dần, tôi mới thẫn thờ nhận ra không còn sớm nữa. Đúng lúc ấy thì đồng chí Tiểu Lỗ về đến nhà, thay dép bước vào. Thấy tôi ngồi ngoài ban công, anh liền chạy đến, hỏi: “Cái gì mà buồn cười thế?”
Tôi khập khiễng đứng thẳng người bởi hai chân đã tê dại, cười nói: “Đói chưa? Em đi nấu cơm.”
Anh dựa cơ thể mệt nhoài vào người tôi, biếng nhác không cho tôi rời đi, ôm tôi hồi lâu, rồi mới buông ra. Nấu cơm xong bước ra, tôi thấy anh đang ngồi chỗ tôi khi nãy, cúi đầu, chăm chú theo dõi cuốn vở bìa vàng xanh lẫn lộn kia. Bên ngoài sắc trời càng lúc càng tối màu, nhà nhà bật đèn, tôi cũng bật hết đèn trong phòng, rót cốc trà xanh đặt xuống bên cạnh anh. Anh hoàn toàn chẳng hề hay biết.
Tôi mỉm cười, quay người vào bếp, đeo tạp dề, làm món ớt xanh ủ chua mà anh thích nhất...