*Chương này có nội dung ảnh, nếu bạn không thấy nội dung chương, vui lòng bật chế độ hiện hình ảnh của trình duyệt để đọc.
“Khương Lộc, đi họp liên đội.”
Trong giờ chuyển tiết, tôi đang chơi nhảy dây ở ngoài sân thì bị một chị lớp trên gọi lại.
“Em đeo cấp hiệu đội vào đi.” Chị ấy nhìn tôi, nhắc nhở, “Về sau phải luôn đeo nó, nhất là khi đi họp.”
“Vâng ạ, em đeo liền đây.” Tôi nhanh nhảu đáp, thò tay vào túi lấy, không có. Tôi hốt hoảng móc ngược túi ra, nhưng trong túi trống rỗng.
Lúc này tôi mới nhớ tối hôm trước đã lấy ra khoe, chắc chắn đã quên bỏ vào túi rồi. Đầu óc kiểu gì vậy trời?
Tôi nhắm mắt chạy về khu nhà học, từ xa trông thấy Lý Miễn cũng được gọi đi, cậu ta chạy về phía tôi, cấp hiệu đội ba vạch trên tay phấp phới.
“Sao không vào, không đi họp à?” Cậu ta thuận miệng gọi tôi.
“Tiêu rồi,” Tôi nhìn chằm chằm vào tay cậu ta, l**m môi nói, “Tớ không đem theo cấp hiệu đội.”
Có lẽ ý đồ quá rõ ràng, Lý Miễn cười nhe răng, nói thẳng: “Không cho cậu.”
“Xí.” Tôi quay đầu bỏ đi, “Cóc thèm, tớ về lớp tìm trong cặp xem có không.”
Giẫm chân thiệt mạnh đi vào lớp, đơn giản chỉ là diễn cho Lý Miễn xem, chứ tôi biết thừa trong cặp không có. Ngoái đầu nhìn cậu ta thong thả bỏ đi, tôi thở hắt một hơi thật mạnh.
“Sao thế?” Từ Chi Dương đang ngồi một mình trong lớp.
“Tớ quên đem theo cấp hiệu đội, mà sắp họp liên đội rồi.”
Nói xong mới sực nhớ cậu ta vừa chuyển tới, đến cấp hiệu đội một vạch còn chẳng có chứ đừng nói*, nên trông tôi lúc này khác gì khoe khoang đâu. Tôi gãi đầu nói, “Không có gì.”
(*Khương Lộc là ủy viên liên đội nên có cấp hiệu đội ba vạch ngang, một vạch ngang là của ủy viên phân đội.)
“Tớ có,” Cậu cúi người cầm cặp sách lên, tìm một hồi rồi lấy ra, “Cho cậu này.”
“Cậu lấy đâu ra thế?” Không ngờ nha, tôi hí hửng chạy tới, cầm lấy nó đeo lên vai.
“Ở trường cũ,” Cũng là vẻ không mấy quan tâm, “Để tớ đeo giúp cậu.”
Tôi nghiêng người chống một tay, lại còn nhìn cậu chằm chằm không biết xấu hổ, cảm động thốt lên lời thật lòng, “Cậu lợi hại quá đi mất.”
Cấp hiệu đội ở trường thành phố, chất lượng chắc chắn phải khác rồi. Tôi không khỏi nịnh nọt, “Cậu đến trễ nên không được tham gia tranh cử, tới Lý Miễn còn có thể làm ủy viên tuyên truyền thì chắc chắn cậu có thể làm liên đội trưởng!”
—-
Cuộc họp của liên đội rất đâu vào đấy. Tôi đi trễ, rón rén tới gần Lý Miễn ngồi xuống, nhìn Ngô Thừa Thừa đang đứng bên cạnh liên đội trưởng nháy mắt với tôi.
Không phải chỉ đi trễ có hai phút à? Oai gớm nhỉ.
Mà cũng phải, có ai ngờ học sinh lớp 4 như cậu ấy lại có gan tranh cử liên đội phó chứ, còn chẳng phải vì không có đối thủ nên được nhậm chức luôn à? Trong khi tôi và Lý Miễn lại nội chiến vì chức ủy viên tuyên truyền… Thôi không nhắc nữa, nhắc tới lại tức.
Đang bĩu môi thì cảm thấy Lý Miễn dịch lại gần. Tôi quay sang, nhìn cậu ta đang táy máy cấp hiệu đội của mình, rồi lại nhìn vào vai tôi, hạ giọng hỏi, “Cậu lấy nó ở đâu thế?”
“Của Từ Chi Dương.” Tôi đắc chí mấy giây, sau đó lại nghiêm mặt, “Cậu gỡ xuống làm gì? Chị kia nói họp là phải đeo, mau đeo lên đi.”
Cậu ta không nói gì, chỉ gỡ ra rồi đeo xuống khuỷu tay.
Tôi đang định sửa lại nhưng không kịp nữa rồi. Liên đội trưởng đã nói vào chuyện chính: nhà trường muốn tổ chức nghi thức đội, sẽ biểu diễn tại lễ kỷ niệm trường đại học.
Tôi và Lý Miễn phụ trách đề cử thành viên nghi thức đội.
Tôi lập tức nghĩ ngay đến Từ Chi Dương. Vừa tan họp là chạy như bay về lớp, vì đang trong giờ học nên tôi phải nén kích động, viết giấy nhắn, nhân lúc thầy giáo không để ý mà trở tay đưa ra sau lưng.
Viết là: Từ Chi Dương, có tham gia nghi thức đội không?
Quá sốt sắng, tôi viết luôn không dấu cho nhanh.
Khoảng mười giây sau, có người vỗ vào vai tôi. Tôi hớn hở ngoái đầu, ai dè là cái mặt thối của Lý Miễn: “Đổi người đi, tớ đề cử cậu ấy rồi.”
Từ Chi Dương cầm tờ giấy đang mở, ái ngại mỉm cười.
Tôi tức giận nghiến răng nghiến lợi, thốt ra một câu cực độc: “Lý Miễn, tớ nhất định sẽ mách mẹ cậu chuyện cậu đến phòng máy.”
—-
“Tháng mười lá thu vàng, gió thu nhẹ đưa sang
Đang tiến tới chính là nghi thức đội của trường tiểu học phụ thuộc.
Các em ngẩng cao đầu, cùng nhịp điệu âm vang, vẽ nên một nét bút mạnh mẽ và đầy màu sắc cho lễ kỷ niệm thành lập trường!”
Tôi không rõ là do căng thẳng hay nắng nóng mà mồ hôi chảy ròng ròng, tôi lắc đầu, chiếc mũ lập tức lệch đi.
Đeo găng tay trắng, bước theo nhịp điệu, chốc chốc lại gõ hai cái.
Cheng, cheng cheng, cheng cheng cheng. Đúng, tôi là người đánh chũm chọe*.
(*Chũm chọe là một nhạc cụ bộ gõ phổ biến trên thế giới, gồm những tấm hợp kim mỏng, hình tròn. Ảnh minh họa.)
Nhân lúc rẽ tôi vội vã liếc nhìn, Từ Chi Dương cầm cờ đi trước, cơ thể thẳng lưng rất nghiêm túc. Lý Miễn đi sau thổi kèn, trông rõ hưởng sái, trông rõ lơ là.
Buổi trình diễn kết thúc, đang cười đùa với bạn học thì thấy bố đến, máy ảnh lủng lẳng trên cổ ông. Ông đi tới giơ máy ảnh lên, ống kính xoay về phía tôi: “Lộc Lộc, lại đây.”
Ông chụp hết một cuộn phim cho hoạt động của nghi thức đội lần này. Lúc tôi đi lấy ảnh, nhìn lướt qua, tấm nào cũng toàn biểu cảm tạo kiểu giống nhau.
Trên đường về tôi xem kỹ từng tấm một, thấy tiếc vì chỉ mình tôi đánh chũm chọe, nhạc cụ này xấu chết đi được, còn không oai bằng đeo trống trên người.
Lý Miễn cũng bị chụp, miệng phồng lên như con sóc. Tôi cười xấu xa lựa tấm ảnh đó ra, định bụng dùng để cười nhạo cậu ta.
Rồi lại tìm của Từ Chi Dương, biểu cảm rất trang trọng, thoạt nhìn rất đẹp trai. Cũng cất riêng tấm này, có gì đưa cho cậu ta xem.
Tôi cứ thế vừa đi vừa nghịch, bất ngờ tay trượt một cái, cả xấp ảnh rơi xuống.
Ảnh nằm rải rác khắp nơi trên mặt đất, lại vừa hay có cơn gió thổi qua. Tôi nhặt không kịp, chụp được cái này thì hụt cái kia, mất khoảng hai mươi phút mới miễn cưỡng nhặt được hết các tấm ảnh trong tầm nhìn.
Kết quả về nhà mới phát hiện, không có ảnh của anh. Hại tôi đến hôm nay vẫn phải giải thích, vì sao cả đội đều có ảnh chụp mà chỉ mình anh là không.
Chuyện là như vậy đấy, thật trùng hợp.
—-
Vì phạm vi nhỏ nên có rất nhiều điểm giao giữa mọi người.
Hôm đó theo bố ra ngoài ăn tối, vô tình gặp Từ Chi Dương, bố cậu ta còn ngồi cùng bàn.
Hai đứa trẻ nghe người lớn nói chuyện cũng thấy vô vị, thế là cầm tiền chạy sang quán tráng miệng bên cạnh ăn kem, chần chừ hồi lâu mới gọi một đĩa kem thuyền chuối, vừa ăn vừa nói chuyện với Từ Chi Dương.
“Nè, sao cậu lại nói tớ hát bài người lớn?” Tôi bổ sung, “Bài Hẹn ước 1998.”
“Tớ hay nghe mẹ hát bài đó.” Cậu đáp.
“Ồ,” Hình như có nghe cậu ta nhắc tới rồi, nhưng tôi không nhớ lắm, thuận miệng hỏi tiếp, “Không phải mẹ cậu là giáo viên khoa ngoại ngữ à? Tớ chưa gặp dì ấy lần nào.”
“Đợt trước bà ấy phải vào viện,” Từ Chi Dương cụp mắt, “Giờ nghỉ ngơi ở nhà.”
“Dì ấy bị gì vậy?” Hồi bé quả thật quá nông cạn, vẻ khiếp sợ lồ lộ cả trên mặt.
“… Bị bệnh.”
Tôi đinh ninh đây là chuyện rất lớn, sau khi về nhà tôi thăm dò mấy lần, cuối cùng vòng vo đề cập: “Mẹ của Từ Chi Dương tội ghê, vẫn còn ở bệnh viện.”
Bố tôi quay sang, xác nhận lại bằng ánh mắt: “Vẫn còn ở viện? Về nhà rồi chứ.”
“Về rồi.” Mẹ tôi đang xem Tân Bạch Nương Tử Truyền kỳ, phân tâm trả lời.
“Mẹ cậu ấy bị gì vậy?” Tôi cố gắng chen vào cuộc đối thoại này.
“Không phải bị bệnh.” Mẹ nhìn tôi, khó hiểu nói, “Con không hiểu đâu, thực ra Từ Chi Dương có thể có em gái. Hầy, đã lớn như vậy rồi, tiếc quá.”
Hai người lớn thở dài thở ngắn một hồi.
“Thế tại sao không có nữa? Đi chỗ khác rồi hả?” Đầu óc tôi vẫn thẳng như ruột lừa, định truy hỏi nữa nhưng đã bị mẹ ngắt lời.
“Con không được nói những lời này với Từ Chi Dương.” Bà nghiêm túc dặn tôi.
“Vâng…”
Dù tôi không hiểu lắm nhưng cảm thấy Từ Chi Dương tội nghiệp thật, nên cũng không dám hỏi em gái cậu ấy đã đi đâu. Rất lâu về sau tôi mới hiểu, đó gọi là kế hoạch hóa gia đình*.
(*Từ năm 1980 đến năm 2015, Trung Quốc áp dụng kế hoạch hóa gia đình với Chính sách một con. Chính sách này hạn chế mỗi một cặp vợ chồng ở thành thị chỉ được sinh một con, những trường hợp ngoại lệ áp dụng đối với các cặp vợ chồng ở nông thôn có con gái đầu lòng, các dân tộc thiểu số và những cặp vợ chồng là con một.)
“Khương Lộc, đi họp liên đội.”
Trong giờ chuyển tiết, tôi đang chơi nhảy dây ở ngoài sân thì bị một chị lớp trên gọi lại.
“Em đeo cấp hiệu đội vào đi.” Chị ấy nhìn tôi, nhắc nhở, “Về sau phải luôn đeo nó, nhất là khi đi họp.”
“Vâng ạ, em đeo liền đây.” Tôi nhanh nhảu đáp, thò tay vào túi lấy, không có. Tôi hốt hoảng móc ngược túi ra, nhưng trong túi trống rỗng.
Lúc này tôi mới nhớ tối hôm trước đã lấy ra khoe, chắc chắn đã quên bỏ vào túi rồi. Đầu óc kiểu gì vậy trời?
Tôi nhắm mắt chạy về khu nhà học, từ xa trông thấy Lý Miễn cũng được gọi đi, cậu ta chạy về phía tôi, cấp hiệu đội ba vạch trên tay phấp phới.
“Sao không vào, không đi họp à?” Cậu ta thuận miệng gọi tôi.
“Tiêu rồi,” Tôi nhìn chằm chằm vào tay cậu ta, l**m môi nói, “Tớ không đem theo cấp hiệu đội.”
Có lẽ ý đồ quá rõ ràng, Lý Miễn cười nhe răng, nói thẳng: “Không cho cậu.”
“Xí.” Tôi quay đầu bỏ đi, “Cóc thèm, tớ về lớp tìm trong cặp xem có không.”
Giẫm chân thiệt mạnh đi vào lớp, đơn giản chỉ là diễn cho Lý Miễn xem, chứ tôi biết thừa trong cặp không có. Ngoái đầu nhìn cậu ta thong thả bỏ đi, tôi thở hắt một hơi thật mạnh.
“Sao thế?” Từ Chi Dương đang ngồi một mình trong lớp.
“Tớ quên đem theo cấp hiệu đội, mà sắp họp liên đội rồi.”
Nói xong mới sực nhớ cậu ta vừa chuyển tới, đến cấp hiệu đội một vạch còn chẳng có chứ đừng nói*, nên trông tôi lúc này khác gì khoe khoang đâu. Tôi gãi đầu nói, “Không có gì.”
(*Khương Lộc là ủy viên liên đội nên có cấp hiệu đội ba vạch ngang, một vạch ngang là của ủy viên phân đội.)
“Tớ có,” Cậu cúi người cầm cặp sách lên, tìm một hồi rồi lấy ra, “Cho cậu này.”
“Cậu lấy đâu ra thế?” Không ngờ nha, tôi hí hửng chạy tới, cầm lấy nó đeo lên vai.
“Ở trường cũ,” Cũng là vẻ không mấy quan tâm, “Để tớ đeo giúp cậu.”
Tôi nghiêng người chống một tay, lại còn nhìn cậu chằm chằm không biết xấu hổ, cảm động thốt lên lời thật lòng, “Cậu lợi hại quá đi mất.”
Cấp hiệu đội ở trường thành phố, chất lượng chắc chắn phải khác rồi. Tôi không khỏi nịnh nọt, “Cậu đến trễ nên không được tham gia tranh cử, tới Lý Miễn còn có thể làm ủy viên tuyên truyền thì chắc chắn cậu có thể làm liên đội trưởng!”
—-
Cuộc họp của liên đội rất đâu vào đấy. Tôi đi trễ, rón rén tới gần Lý Miễn ngồi xuống, nhìn Ngô Thừa Thừa đang đứng bên cạnh liên đội trưởng nháy mắt với tôi.
Không phải chỉ đi trễ có hai phút à? Oai gớm nhỉ.
Mà cũng phải, có ai ngờ học sinh lớp 4 như cậu ấy lại có gan tranh cử liên đội phó chứ, còn chẳng phải vì không có đối thủ nên được nhậm chức luôn à? Trong khi tôi và Lý Miễn lại nội chiến vì chức ủy viên tuyên truyền… Thôi không nhắc nữa, nhắc tới lại tức.
Đang bĩu môi thì cảm thấy Lý Miễn dịch lại gần. Tôi quay sang, nhìn cậu ta đang táy máy cấp hiệu đội của mình, rồi lại nhìn vào vai tôi, hạ giọng hỏi, “Cậu lấy nó ở đâu thế?”
“Của Từ Chi Dương.” Tôi đắc chí mấy giây, sau đó lại nghiêm mặt, “Cậu gỡ xuống làm gì? Chị kia nói họp là phải đeo, mau đeo lên đi.”
Cậu ta không nói gì, chỉ gỡ ra rồi đeo xuống khuỷu tay.
Tôi đang định sửa lại nhưng không kịp nữa rồi. Liên đội trưởng đã nói vào chuyện chính: nhà trường muốn tổ chức nghi thức đội, sẽ biểu diễn tại lễ kỷ niệm trường đại học.
Tôi và Lý Miễn phụ trách đề cử thành viên nghi thức đội.
Tôi lập tức nghĩ ngay đến Từ Chi Dương. Vừa tan họp là chạy như bay về lớp, vì đang trong giờ học nên tôi phải nén kích động, viết giấy nhắn, nhân lúc thầy giáo không để ý mà trở tay đưa ra sau lưng.
Viết là: Từ Chi Dương, có tham gia nghi thức đội không?
Quá sốt sắng, tôi viết luôn không dấu cho nhanh.
Khoảng mười giây sau, có người vỗ vào vai tôi. Tôi hớn hở ngoái đầu, ai dè là cái mặt thối của Lý Miễn: “Đổi người đi, tớ đề cử cậu ấy rồi.”
Từ Chi Dương cầm tờ giấy đang mở, ái ngại mỉm cười.
Tôi tức giận nghiến răng nghiến lợi, thốt ra một câu cực độc: “Lý Miễn, tớ nhất định sẽ mách mẹ cậu chuyện cậu đến phòng máy.”
—-
“Tháng mười lá thu vàng, gió thu nhẹ đưa sang
Đang tiến tới chính là nghi thức đội của trường tiểu học phụ thuộc.
Các em ngẩng cao đầu, cùng nhịp điệu âm vang, vẽ nên một nét bút mạnh mẽ và đầy màu sắc cho lễ kỷ niệm thành lập trường!”
Tôi không rõ là do căng thẳng hay nắng nóng mà mồ hôi chảy ròng ròng, tôi lắc đầu, chiếc mũ lập tức lệch đi.
Đeo găng tay trắng, bước theo nhịp điệu, chốc chốc lại gõ hai cái.
Cheng, cheng cheng, cheng cheng cheng. Đúng, tôi là người đánh chũm chọe*.
(*Chũm chọe là một nhạc cụ bộ gõ phổ biến trên thế giới, gồm những tấm hợp kim mỏng, hình tròn. Ảnh minh họa.)
Nhân lúc rẽ tôi vội vã liếc nhìn, Từ Chi Dương cầm cờ đi trước, cơ thể thẳng lưng rất nghiêm túc. Lý Miễn đi sau thổi kèn, trông rõ hưởng sái, trông rõ lơ là.
Buổi trình diễn kết thúc, đang cười đùa với bạn học thì thấy bố đến, máy ảnh lủng lẳng trên cổ ông. Ông đi tới giơ máy ảnh lên, ống kính xoay về phía tôi: “Lộc Lộc, lại đây.”
Ông chụp hết một cuộn phim cho hoạt động của nghi thức đội lần này. Lúc tôi đi lấy ảnh, nhìn lướt qua, tấm nào cũng toàn biểu cảm tạo kiểu giống nhau.
Trên đường về tôi xem kỹ từng tấm một, thấy tiếc vì chỉ mình tôi đánh chũm chọe, nhạc cụ này xấu chết đi được, còn không oai bằng đeo trống trên người.
Lý Miễn cũng bị chụp, miệng phồng lên như con sóc. Tôi cười xấu xa lựa tấm ảnh đó ra, định bụng dùng để cười nhạo cậu ta.
Rồi lại tìm của Từ Chi Dương, biểu cảm rất trang trọng, thoạt nhìn rất đẹp trai. Cũng cất riêng tấm này, có gì đưa cho cậu ta xem.
Tôi cứ thế vừa đi vừa nghịch, bất ngờ tay trượt một cái, cả xấp ảnh rơi xuống.
Ảnh nằm rải rác khắp nơi trên mặt đất, lại vừa hay có cơn gió thổi qua. Tôi nhặt không kịp, chụp được cái này thì hụt cái kia, mất khoảng hai mươi phút mới miễn cưỡng nhặt được hết các tấm ảnh trong tầm nhìn.
Kết quả về nhà mới phát hiện, không có ảnh của anh. Hại tôi đến hôm nay vẫn phải giải thích, vì sao cả đội đều có ảnh chụp mà chỉ mình anh là không.
Chuyện là như vậy đấy, thật trùng hợp.
—-
Vì phạm vi nhỏ nên có rất nhiều điểm giao giữa mọi người.
Hôm đó theo bố ra ngoài ăn tối, vô tình gặp Từ Chi Dương, bố cậu ta còn ngồi cùng bàn.
Hai đứa trẻ nghe người lớn nói chuyện cũng thấy vô vị, thế là cầm tiền chạy sang quán tráng miệng bên cạnh ăn kem, chần chừ hồi lâu mới gọi một đĩa kem thuyền chuối, vừa ăn vừa nói chuyện với Từ Chi Dương.
“Nè, sao cậu lại nói tớ hát bài người lớn?” Tôi bổ sung, “Bài Hẹn ước 1998.”
“Tớ hay nghe mẹ hát bài đó.” Cậu đáp.
“Ồ,” Hình như có nghe cậu ta nhắc tới rồi, nhưng tôi không nhớ lắm, thuận miệng hỏi tiếp, “Không phải mẹ cậu là giáo viên khoa ngoại ngữ à? Tớ chưa gặp dì ấy lần nào.”
“Đợt trước bà ấy phải vào viện,” Từ Chi Dương cụp mắt, “Giờ nghỉ ngơi ở nhà.”
“Dì ấy bị gì vậy?” Hồi bé quả thật quá nông cạn, vẻ khiếp sợ lồ lộ cả trên mặt.
“… Bị bệnh.”
Tôi đinh ninh đây là chuyện rất lớn, sau khi về nhà tôi thăm dò mấy lần, cuối cùng vòng vo đề cập: “Mẹ của Từ Chi Dương tội ghê, vẫn còn ở bệnh viện.”
Bố tôi quay sang, xác nhận lại bằng ánh mắt: “Vẫn còn ở viện? Về nhà rồi chứ.”
“Về rồi.” Mẹ tôi đang xem Tân Bạch Nương Tử Truyền kỳ, phân tâm trả lời.
“Mẹ cậu ấy bị gì vậy?” Tôi cố gắng chen vào cuộc đối thoại này.
“Không phải bị bệnh.” Mẹ nhìn tôi, khó hiểu nói, “Con không hiểu đâu, thực ra Từ Chi Dương có thể có em gái. Hầy, đã lớn như vậy rồi, tiếc quá.”
Hai người lớn thở dài thở ngắn một hồi.
“Thế tại sao không có nữa? Đi chỗ khác rồi hả?” Đầu óc tôi vẫn thẳng như ruột lừa, định truy hỏi nữa nhưng đã bị mẹ ngắt lời.
“Con không được nói những lời này với Từ Chi Dương.” Bà nghiêm túc dặn tôi.
“Vâng…”
Dù tôi không hiểu lắm nhưng cảm thấy Từ Chi Dương tội nghiệp thật, nên cũng không dám hỏi em gái cậu ấy đã đi đâu. Rất lâu về sau tôi mới hiểu, đó gọi là kế hoạch hóa gia đình*.
(*Từ năm 1980 đến năm 2015, Trung Quốc áp dụng kế hoạch hóa gia đình với Chính sách một con. Chính sách này hạn chế mỗi một cặp vợ chồng ở thành thị chỉ được sinh một con, những trường hợp ngoại lệ áp dụng đối với các cặp vợ chồng ở nông thôn có con gái đầu lòng, các dân tộc thiểu số và những cặp vợ chồng là con một.)