Nghe được hai chữ “nghĩa tử”, trong lòng Triệu Hãn mừng như điên, hận không thể trực tiếp dập đầu gọi ba ba.
Nhưng nghe xong câu nói kế tiếp, nhất thời trong lòng lạnh toát.
Cái này không phải làm con nuôi, rõ ràng là đến Phí gia làm thư đồng!
Thái tổ Chu Nguyên Chương có quy định, dân chúng bình dân không được có nô lệ, cho dù người đọc sách có được công danh cũng vậy. Bởi vậy, khế ước thu mua nô bộc, liền ngụy trang thành khế ước nhận nuôi nghĩa tử nghĩa nữ.
Gia nô thân cận một chút, không gọi chủ nhân “lão gia”, “phu nhân”, mà là gọi thẳng “cha”, “mẹ”.
Ví dụ như tác phẩm văn học lớn nào đó, gia nô đối ngoại xưng hô Tây Môn Khánh, đều dùng “Cha ta”, “Tây Môn cha” các chữ, lại xưng anh em kết nghĩa của Tây Môn Khánh là “cha hai”.
Võ tướng cuối đời Minh thích dùng gia đinh đánh trận, trong gia đinh thường có một đống con nuôi, thân phận chân thật của họ chính là nô bộc!
Đã thuộc loại khế ước nhận nuôi, tựa như ngăn không được gia nô thoát thân, nhưng thứ đồ chơi đó càng có uy lực thực tế hơn.
Đây là vì quan hệ chủ tớ, biến thành quan hệ cha con pháp luật tán thành, dựa theo Nho gia tam cương ngũ thường, con sao có khả năng tùy ý tự lập môn hộ? Dám tự tiện chạy trốn, ngay cả hộ tịch cũng không kiếm được, trực tiếp trở thành lưu dân không hộ khẩu!
Triệu Hãn chưa lập tức từ chối, chỉ nói: “Ta muốn thương lượng một phen với tiểu muội.”
Phí Ánh Hoàn cũng không bắt buộc, mỉm cười nói: “Động đũa, ăn cơm.”
Huyện nha, hình phòng.
Một lão lại cầm quyển sách đi đến, giọng điệu mang chút lấy lòng: “Tiểu công tử, đây là 《 Đại Minh luật 》.”
“Đa tạ tiên sinh.” Triệu Hãn hai tay tiếp nhận.
Lão lại cười nói: “Không dám nhận.”
Cả ngày nhàn rỗi, nhàm chán quá, Triệu Hãn cân nhắc kiếm quyển 《 Đại Minh luật 》 đọc xem.
Thứ nhất có thể giết thời gian, thứ hai quen thuộc nhớ lại chữ phồn thể, thứ ba tìm hiểu thường thức pháp luật đời Minh.
Các lại viên đó của huyện nha không rõ chi tiết của Triệu Hãn. Có người cảm thấy hắn là vãn bối của Phí Ánh Hoàn, có người cảm thấy hắn là vãn bối của Vương Dụng Sĩ, dù sao đối với Triệu Hãn đều rất cung kính, ngầm đồng ý hắn tùy ý ra vào ở các phòng của huyện nha.
Cáo mượn oai hùm, Triệu Hãn rất có tâm đắc trong đó!
Về phần việc thư đồng, Triệu Hãn đương nhiên không thương lượng với tiểu muội, Triệu Trinh Phương khẳng định sẽ nói “Đều nghe nhị ca”.
Làm gia nô cho người ta, chỉ cần không chịu ngược đãi, hắn thật ra không có gánh nặng tâm lý.
Ít nhất mạnh hơn so với làm ăn xin, qua hai ba tháng nữa, sẽ tiến vào mùa đông. Tiểu băng hà thời đại, mùa đông phía nam chỉ sợ cũng không dễ chịu, nhỡ đâu tiểu muội lại sinh bệnh phát sốt làm sao bây giờ?
Chỉ cần mình có thể trưởng thành, đến lúc đó còn không phải nói đi là đi!
Nô lệ bỏ trốn sẽ biến thành không hộ khẩu?
Hề hề, mình vốn là lưu dân, tựa như cũng không có gì tổn thất.
Huống chi, Đại Minh mắt thấy sắp xong rồi, đến lúc đó lưu dân khắp nơi, nói không chừng còn có thể làm một phen sự nghiệp lớn.
Ở dưới Mãn Thanh thống trị làm thuận dân, Triệu Hãn tự nhận không có phúc đó, tiền tài kiểu tóc đuôi sam quá khó coi. Không thiếu được phải đấu tranh một phen, có thể thành công tất nhiên tốt nhất, thất bại thì đi làm hòa thượng, hoặc là mang theo tiểu muội lưu vong hải ngoại.
Sở dĩ chưa lập tức đáp ứng Phí Ánh Hoàn, thuần túy là muốn chờ Vương Dụng Sĩ trở về, nhỡ đâu Vương tri huyện có thể cung cấp điều kiện tốt hơn thì sao?
...
Ngồi ở trong hình phòng, Triệu Hãn mở ra 《 Đại Minh luật 》.
Khúc dạo đầu là Chu Nguyên Chương tự sáng tác, trình bày ước nguyện ban đầu cùng ý nghĩa ban bố 《 Đại Minh luật 》, tiếp đó chính là lễ chế túc trực bên linh cữu cho trưởng bối.
Tang lễ ngũ phục, trảm suy, tề suy, công lớn, công nhỏ, áo vải đay dệt.
Thật ra chính là căn cứ thân sơ xa gần, mặc áo gai để tang cho người chết, hình thức mỗi loại tang phục đều có khác nhau.
Triệu Hãn đoán mò không có khó khăn gì, nhưng vẫn có chút thuật ngữ không thể lý giải, chỉ có thể hỏi lão lại hình phòng: “Tiên sinh, kế mẫu, dưỡng mẫu, đích mẫu, sinh mẫu, hậu mẫu (mẹ kế, mẹ nuôi), mẹ cả, mẹ đẻ, mẹ kế), những cái này ta đều có thể xem hiểu. Từ mẫu lại đặc chỉ vị nào?”
Lão lại kiên nhẫn giải thích: “Mẹ cả hoặc mẹ đẻ chết bệnh, đứa bé do thiếp thất của phụ thân nuôi nấng, thiếp thất này chính là từ mẫu của kẻ này.”
“Thì ra là thế.” Triệu Hãn bừng tỉnh đại ngộ.
Thuật ngữ tư pháp, quả nhiên có khác với tục ngữ, phải do nhân sĩ chuyên nghiệp tiến hành giải đáp.
Triệu Hãn mang “Phục chế thiên” xem xong, không thể không cảm khái lễ giáo rườm rà.
Ví dụ như một người thiếp, nếu có thể sinh con trai, con cái khác của chồng, phải xưng người thiếp này là “thứ mẫu”. Nếu không thể sinh con trai, vậy không có tư cách làm “thứ mẫu”, cũng không đạt được địa vị gia đình nên có. Thật là mẹ tôn quý nhờ con mà!
Xem xuống chút nữa, Triệu Hãn đột nhiên tinh thần tỉnh táo.
Được lắm, lăng trì thiên!
Hơn nữa điều mục lăng trì còn không ít, không phải là chỉ có tội lớn mưu nghịch các thứ.
Nếu vô duyên vô cớ, giết người một nhà ba người trở lên, chủ thẩm quan có thể trực tiếp phán xử lăng trì. Con cháu ấu đả trưởng bối đến chết, cũng có thể phán lăng trì.
Trưởng bối đã chết, thu nạp thê thiếp trưởng bối, hỏi tội chém đầu!
Huynh đệ đã chết, thu nạp chị dâu hoặc em dâu, treo cổ!
Triệu Hãn hỏi lão lại: “Tiên sinh, thu nạp chị dâu em dâu anh em trai này, chỉ sợ sẽ không thực phán treo cổ chứ?”
Lão lại cười nói: “Luật là chết, người là sống. Nếu nhà nghèo khổ, anh chết mà chị dâu ở góa, gian nan nuôi nấng con cái, em trai lại không có tiền cưới vợ. Vậy nạp chị dâu lại như thế nào? Chuyện tất cả đều vui. Dân không tố cáo, quan không truy xét.”
Lời này cũng có thể nghe ngược, em trai nạp chị dâu, vi phạm lễ giáo, dân nếu tố cáo, quan nhất định truy cứu!
Lại tiếp tục xem, Triệu Hãn có chút bị dọa rồi.
Đánh anh chị hoặc trưởng bối trong vòng tứ phục*, đến mức họ bị thương nặng, không hỏi nguyên do, treo cổ!
* không rõ ý
《 Đại Minh luật 》 quả nhiên nghiêm khắc.
Ban ngày ở hình phòng chỉ đọc xong ba phần, Triệu Hãn ôm sách pháp luật, tính cầm đi trong huyện nha tiếp tục đọc.
Trước khi đi, Triệu Hãn đột nhiên hỏi: “Xin hỏi tiên sinh, nghĩa nam (nô bộc) là tịch gì?”
Lão lại ngẩn người, giải thích chi tiết: “Hộ tịch có phân chia chính phó, nghĩa nam ở cùng chủ nhân, hộ tịch kèm theo ở chủ gia chính hộ, coi như con cháu chủ gia. Nghĩa nam có ruộng ở riêng, xóa hộ tịch ở chủ gia phó hộ, coi như chủ gia cố công (thuê làm công). Mặt khác, nghĩa nam, nghĩa nữ, nếu thời gian nhận nuôi không dài, cũng coi như chủ gia cố công.”
Nhưng nghe xong câu nói kế tiếp, nhất thời trong lòng lạnh toát.
Cái này không phải làm con nuôi, rõ ràng là đến Phí gia làm thư đồng!
Thái tổ Chu Nguyên Chương có quy định, dân chúng bình dân không được có nô lệ, cho dù người đọc sách có được công danh cũng vậy. Bởi vậy, khế ước thu mua nô bộc, liền ngụy trang thành khế ước nhận nuôi nghĩa tử nghĩa nữ.
Gia nô thân cận một chút, không gọi chủ nhân “lão gia”, “phu nhân”, mà là gọi thẳng “cha”, “mẹ”.
Ví dụ như tác phẩm văn học lớn nào đó, gia nô đối ngoại xưng hô Tây Môn Khánh, đều dùng “Cha ta”, “Tây Môn cha” các chữ, lại xưng anh em kết nghĩa của Tây Môn Khánh là “cha hai”.
Võ tướng cuối đời Minh thích dùng gia đinh đánh trận, trong gia đinh thường có một đống con nuôi, thân phận chân thật của họ chính là nô bộc!
Đã thuộc loại khế ước nhận nuôi, tựa như ngăn không được gia nô thoát thân, nhưng thứ đồ chơi đó càng có uy lực thực tế hơn.
Đây là vì quan hệ chủ tớ, biến thành quan hệ cha con pháp luật tán thành, dựa theo Nho gia tam cương ngũ thường, con sao có khả năng tùy ý tự lập môn hộ? Dám tự tiện chạy trốn, ngay cả hộ tịch cũng không kiếm được, trực tiếp trở thành lưu dân không hộ khẩu!
Triệu Hãn chưa lập tức từ chối, chỉ nói: “Ta muốn thương lượng một phen với tiểu muội.”
Phí Ánh Hoàn cũng không bắt buộc, mỉm cười nói: “Động đũa, ăn cơm.”
Huyện nha, hình phòng.
Một lão lại cầm quyển sách đi đến, giọng điệu mang chút lấy lòng: “Tiểu công tử, đây là 《 Đại Minh luật 》.”
“Đa tạ tiên sinh.” Triệu Hãn hai tay tiếp nhận.
Lão lại cười nói: “Không dám nhận.”
Cả ngày nhàn rỗi, nhàm chán quá, Triệu Hãn cân nhắc kiếm quyển 《 Đại Minh luật 》 đọc xem.
Thứ nhất có thể giết thời gian, thứ hai quen thuộc nhớ lại chữ phồn thể, thứ ba tìm hiểu thường thức pháp luật đời Minh.
Các lại viên đó của huyện nha không rõ chi tiết của Triệu Hãn. Có người cảm thấy hắn là vãn bối của Phí Ánh Hoàn, có người cảm thấy hắn là vãn bối của Vương Dụng Sĩ, dù sao đối với Triệu Hãn đều rất cung kính, ngầm đồng ý hắn tùy ý ra vào ở các phòng của huyện nha.
Cáo mượn oai hùm, Triệu Hãn rất có tâm đắc trong đó!
Về phần việc thư đồng, Triệu Hãn đương nhiên không thương lượng với tiểu muội, Triệu Trinh Phương khẳng định sẽ nói “Đều nghe nhị ca”.
Làm gia nô cho người ta, chỉ cần không chịu ngược đãi, hắn thật ra không có gánh nặng tâm lý.
Ít nhất mạnh hơn so với làm ăn xin, qua hai ba tháng nữa, sẽ tiến vào mùa đông. Tiểu băng hà thời đại, mùa đông phía nam chỉ sợ cũng không dễ chịu, nhỡ đâu tiểu muội lại sinh bệnh phát sốt làm sao bây giờ?
Chỉ cần mình có thể trưởng thành, đến lúc đó còn không phải nói đi là đi!
Nô lệ bỏ trốn sẽ biến thành không hộ khẩu?
Hề hề, mình vốn là lưu dân, tựa như cũng không có gì tổn thất.
Huống chi, Đại Minh mắt thấy sắp xong rồi, đến lúc đó lưu dân khắp nơi, nói không chừng còn có thể làm một phen sự nghiệp lớn.
Ở dưới Mãn Thanh thống trị làm thuận dân, Triệu Hãn tự nhận không có phúc đó, tiền tài kiểu tóc đuôi sam quá khó coi. Không thiếu được phải đấu tranh một phen, có thể thành công tất nhiên tốt nhất, thất bại thì đi làm hòa thượng, hoặc là mang theo tiểu muội lưu vong hải ngoại.
Sở dĩ chưa lập tức đáp ứng Phí Ánh Hoàn, thuần túy là muốn chờ Vương Dụng Sĩ trở về, nhỡ đâu Vương tri huyện có thể cung cấp điều kiện tốt hơn thì sao?
...
Ngồi ở trong hình phòng, Triệu Hãn mở ra 《 Đại Minh luật 》.
Khúc dạo đầu là Chu Nguyên Chương tự sáng tác, trình bày ước nguyện ban đầu cùng ý nghĩa ban bố 《 Đại Minh luật 》, tiếp đó chính là lễ chế túc trực bên linh cữu cho trưởng bối.
Tang lễ ngũ phục, trảm suy, tề suy, công lớn, công nhỏ, áo vải đay dệt.
Thật ra chính là căn cứ thân sơ xa gần, mặc áo gai để tang cho người chết, hình thức mỗi loại tang phục đều có khác nhau.
Triệu Hãn đoán mò không có khó khăn gì, nhưng vẫn có chút thuật ngữ không thể lý giải, chỉ có thể hỏi lão lại hình phòng: “Tiên sinh, kế mẫu, dưỡng mẫu, đích mẫu, sinh mẫu, hậu mẫu (mẹ kế, mẹ nuôi), mẹ cả, mẹ đẻ, mẹ kế), những cái này ta đều có thể xem hiểu. Từ mẫu lại đặc chỉ vị nào?”
Lão lại kiên nhẫn giải thích: “Mẹ cả hoặc mẹ đẻ chết bệnh, đứa bé do thiếp thất của phụ thân nuôi nấng, thiếp thất này chính là từ mẫu của kẻ này.”
“Thì ra là thế.” Triệu Hãn bừng tỉnh đại ngộ.
Thuật ngữ tư pháp, quả nhiên có khác với tục ngữ, phải do nhân sĩ chuyên nghiệp tiến hành giải đáp.
Triệu Hãn mang “Phục chế thiên” xem xong, không thể không cảm khái lễ giáo rườm rà.
Ví dụ như một người thiếp, nếu có thể sinh con trai, con cái khác của chồng, phải xưng người thiếp này là “thứ mẫu”. Nếu không thể sinh con trai, vậy không có tư cách làm “thứ mẫu”, cũng không đạt được địa vị gia đình nên có. Thật là mẹ tôn quý nhờ con mà!
Xem xuống chút nữa, Triệu Hãn đột nhiên tinh thần tỉnh táo.
Được lắm, lăng trì thiên!
Hơn nữa điều mục lăng trì còn không ít, không phải là chỉ có tội lớn mưu nghịch các thứ.
Nếu vô duyên vô cớ, giết người một nhà ba người trở lên, chủ thẩm quan có thể trực tiếp phán xử lăng trì. Con cháu ấu đả trưởng bối đến chết, cũng có thể phán lăng trì.
Trưởng bối đã chết, thu nạp thê thiếp trưởng bối, hỏi tội chém đầu!
Huynh đệ đã chết, thu nạp chị dâu hoặc em dâu, treo cổ!
Triệu Hãn hỏi lão lại: “Tiên sinh, thu nạp chị dâu em dâu anh em trai này, chỉ sợ sẽ không thực phán treo cổ chứ?”
Lão lại cười nói: “Luật là chết, người là sống. Nếu nhà nghèo khổ, anh chết mà chị dâu ở góa, gian nan nuôi nấng con cái, em trai lại không có tiền cưới vợ. Vậy nạp chị dâu lại như thế nào? Chuyện tất cả đều vui. Dân không tố cáo, quan không truy xét.”
Lời này cũng có thể nghe ngược, em trai nạp chị dâu, vi phạm lễ giáo, dân nếu tố cáo, quan nhất định truy cứu!
Lại tiếp tục xem, Triệu Hãn có chút bị dọa rồi.
Đánh anh chị hoặc trưởng bối trong vòng tứ phục*, đến mức họ bị thương nặng, không hỏi nguyên do, treo cổ!
* không rõ ý
《 Đại Minh luật 》 quả nhiên nghiêm khắc.
Ban ngày ở hình phòng chỉ đọc xong ba phần, Triệu Hãn ôm sách pháp luật, tính cầm đi trong huyện nha tiếp tục đọc.
Trước khi đi, Triệu Hãn đột nhiên hỏi: “Xin hỏi tiên sinh, nghĩa nam (nô bộc) là tịch gì?”
Lão lại ngẩn người, giải thích chi tiết: “Hộ tịch có phân chia chính phó, nghĩa nam ở cùng chủ nhân, hộ tịch kèm theo ở chủ gia chính hộ, coi như con cháu chủ gia. Nghĩa nam có ruộng ở riêng, xóa hộ tịch ở chủ gia phó hộ, coi như chủ gia cố công (thuê làm công). Mặt khác, nghĩa nam, nghĩa nữ, nếu thời gian nhận nuôi không dài, cũng coi như chủ gia cố công.”