Vạn Thanh khóc đến mức mặt sưng húp. Mẹ cô cũng sưng mắt, lấy một lon bia lạnh bọc trong khăn để chườm cho cô. Ba cô thì ngồi im lặng trên ghế, trông như muốn nói chuyện lâu với cô nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu.
Cậu mợ đi ăn tiệc cưới về tất nhiên cũng biết chuyện. Em họ cô đã vô tình chứng kiến cảnh cô sụp đổ, rồi lén kể lại cho ba mẹ mình nghe. Cậu cô không biết an ủi thế nào, chỉ cười nói: "Con lớn thế này rồi mà khóc như trẻ con vậy?" Mợ cô cũng lên tiếng: "Từ nhỏ con đã học giỏi, tâm lý vững vàng, ngay cả hai năm thi đại học ở Tây Tạng cũng vượt qua được. Giờ mọi thứ càng ngày càng thuận lợi, sao tự nhiên lại thấy không vui?"
Em họ nhẹ giọng an ủi cô, ôm cô thật chặt rồi nói: "Chị không biết em ngưỡng mộ chị đến mức nào đâu! Làm việc ở công ty nước ngoài, có hộ khẩu Thượng Hải, mua nhà... tất cả những điều đó đều đáng để người ta ao ước. Còn em, chỉ học một trường hạng ba, tương lai ra trường có kiếm được việc hay không còn chưa biết. Nếu sau này em có thể vào một công ty nước ngoài, có hộ khẩu Thượng Hải, mua được nhà, em sẽ hạnh phúc đến chết mất! Mỗi ngày em sẵn sàng quỳ lạy trên giường ba lần, cảm tạ Đấng Tạo Hóa, thậm chí em còn nguyện đánh đổi mười năm tuổi thọ để có được tất cả những điều ấy."
Cô bé còn ghen tị vì Vạn Thanh là con một, được ba mẹ yêu thương hết mực, dành cho cô nền giáo dục tốt nhất. Không giống mình, suốt ngày phải đấu trí với thằng em trai cấp ba, còn phải đề phòng ba mẹ thiên vị.
Mợ cô không nhịn được, bật cười mắng yêu: "Con bé vô lương tâm! Ở nhà thứ gì cũng là hai phần, sợ con tủi thân đó chứ!"
Vạn Thanh đầu óc quay cuồng, mắt đau đến mức không mở nổi. Cô cũng không còn sức để quan tâm hôm nay mình đã mất mặt ra sao, chỉ dựa vào lưng ghế sofa rồi mơ màng thiếp đi. Lúc ấy, cô vẫn lờ mờ nghe thấy cậu cô kể chuyện ngày xưa, nói thời trẻ khổ sở thế nào, cuộc sống khó khăn ra sao, huống hồ còn có cả một đàn anh chị em, vậy mà bây giờ vẫn vượt qua được. Ông luôn cảm thấy giới trẻ ngày nay quá yếu đuối, nhất là những đứa con một—không ai dám đánh, không nếm trải khổ cực, gặp chút trắc trở là than vãn không ngừng.
Mẹ Vạn Thanh nghe thấy câu "than vãn không ngừng" thì lập tức sầm mặt, phản bác ngay! Mợ cô vội vàng hòa giải, nói em trai chị nói năng không khéo mà thôi. Nhưng mẹ cô đã rơi nước mắt, lại nhắc đến vụ tai nạn xe năm đó ở Tây Tạng, rồi nhấn mạnh con gái bà đã mạnh mẽ thế nào. Nghĩ đến cảnh con gái ngồi bệt xuống đất vừa khóc vừa đấm vào ngực mình, bà dần mất kiểm soát, quay sang trách chồng: "Năm đó tôi đã nói không nên nghe lời anh mà đến Tây Tạng rồi—"
Thấy tình hình không ổn, mợ cô lập tức kéo bà ra ngoài, nói đừng nói nữa, con bé mới vừa ngủ được. Cậu của Vạn Thanh cũng nhanh chóng đưa một điếu thuốc cho ba cô, rủ ông ra ruộng xem bản lam căn.
Em họ thấy người lớn đã đi hết, liền cầm một chiếc quạt nan quạt muỗi cho chị họ đang ngủ say. Nhìn vẻ mặt bất an của Vạn Thanh khi ngủ, cô ấy chợt cảm thấy khó hiểu—công chúa sống trong lâu đài thì sao có thể khóc lóc thảm thiết như vậy? Em ước gì có thể đổi chỗ với chị nữa là.
Vạn Thanh ở lại quê hai ngày. Sáng chạy bộ ngoài ruộng, chiều tối cùng ba mẹ đi dạo, rồi đến thăm ruộng bản lam căn. Thực ra cô chẳng quan tâm đến bản lam căn, chỉ chìm trong suy nghĩ của chính mình.
Thỉnh thoảng, khi thoát ra khỏi mớ suy nghĩ đó, cô có thể nghe thấy ba mẹ nói chuyện phiếm. Ba cô thì thao thao bất tuyệt về kinh tế nông hộ, chê cậu cô ham đánh bạc, hoặc than mợ cô nấu ăn quá mặn. Mẹ cô thì bĩu môi nói: "Em trai tôi còn chướng mắt cái kiểu làm lãnh đạo của anh đấy! Cái gì cũng thích chỉ trỏ, phát biểu quan điểm, suốt ngày nói chuyện kiểu sách vở."
Sau một trận khóc dữ dội, lòng cô thấy nhẹ nhõm hơn. Ba mẹ cũng không hỏi cô lý do, vì chính cô cũng không biết phải trả lời thế nào.
Ngược lại, mẹ cô chủ động trò chuyện trước, nói sau này cô hãy sống theo ý mình, gia đình sẽ không can thiệp vào đời tư của cô nữa. Ba cô cũng ngồi xuống tâm sự, nói rằng vì bản thân ông ngày trước không đạt được thành tựu gì, nên mới ôm tham vọng đặt lên con gái, mới khát khao cô có sự nghiệp thành công. Ông cũng ngầm thừa nhận cách dạy dỗ của mình có phần cực đoan, rồi nói: "Nếu thế giới bên ngoài quá khắc nghiệt, con hãy nghỉ ngơi một thời gian. Dù thế nào, gia đình vẫn luôn là chỗ dựa của con."
Ba ngày sau, cô thu dọn đồ đạc, đặt xe về thành phố. Ba cô không cho cô gọi xe, mà kêu cô lái chiếc Toyota cũ của ông về.
Vạn Thanh hỏi: "Ba không lái sao?"
Cậu cô chen vào: "Ba con có việc thì lấy xe của cậu là được."
Cô nổ máy trước, mãi mà điều hòa mới mát, tiếng động cơ thì ồn quá mức. Hạ kính xe xuống, cô hỏi: "Không phải ba nói muốn đổi xe sao?"
"Chờ vài năm nữa, đợi có mẫu mới." Ba cô đáp.
Cậu cô cười trêu: "Ba con đang để dành tiền mua nhà cho con ở Thượng Hải đó."
"Đâu có." Ba cô không chịu nhận. "Vài năm nữa có mẫu mới thì ba đổi."
Mẹ cô nghe thấy họ lắm chuyện thì sốt ruột giục: "Về đi thôi. Tối đến nhà nhớ khóa cửa."
Vạn Thanh nhìn họ, nhẹ giọng nói: "Con về đây."
"Về đi, lái xe chậm thôi."
Về đến nhà, cô ngủ một giấc, sau đó gửi vài mẫu giấy dán tường vào nhóm chat, nhờ Trương Chú chọn giúp.
Không lâu sau, Trương Chú nhắn lại: [Cậu từ nhà cậu của cậu về rồi hả?]
Vạn Thanh trả lời: [Mới về. Mang cho cậu ít rau sạch đây.]
Trương Chú nhắn lại: ["Sạch"? Tiêu chuẩn nông sản sạch rất cao đó, phải được cơ quan liên quan chứng nhận mới được dán nhãn "sạch"... Vườn rau nhà cậu chất lượng cao vậy sao?]
Vạn Thanh liền thu hồi tin nhắn trước, sửa lại: [Là rau hữu cơ.]
Trương Chú đáp: [Rau hữu cơ cũng vậy thôi, cũng phải có chứng nhận thực phẩm hữu cơ...]
Vạn Thanh tiếp tục thu hồi tin nhắn, rồi nhắn lại: [Là rau quê! Nói chung, cậu có lấy không?]
Trương Chú: [Lấy! Cậu nói là rau quê ngay từ đầu không phải được rồi sao?] Rồi cô ấy hỏi tiếp: [Mai là thứ Sáu, tối đi ăn tôm hùm đất ở chỗ A Đỗ nhé?]
Vạn Thanh: [Được.]
Nửa tiếng sau, trong nhóm chat, Chu Cảnh Minh nhắn: [Gửi địa điểm cho tôi, mai tan làm tôi đến thẳng đó.]
Trương Chú: [Bọn tôi đi chỗ đó hơi bẩn, là quán vỉa hè.]
Chu Cảnh Minh: [Tôi cũng hay đi chợ đêm mà.]
Vạn Thanh thấy tin nhắn trong nhóm, liền nhắn riêng cho Trương Chú: [Cậu hỏi Chu Cảnh Minh có lấy rau không? Mẹ mình có chuẩn bị riêng cho cậu ấy một thùng.]
Trương Chú nhắn lại ngay: [Lạ lùng ghê! Cả ba chúng ta đều ở trong nhóm chat, sao cậu không hỏi thẳng mà phải nhờ mình truyền lời?] Rồi cô ấy hỏi tiếp: [Hai người lại sao nữa đây? Ngớ ngẩn như con nít vậy.]
Thế là Vạn Thanh nhắn thẳng vào nhóm: [@Chu Cảnh Minh, cậu có muốn lấy rau quê của cậu tôi không?]
Chu Cảnh Minh đáp: [Nếu cậu đã mang cho tôi thì tôi lấy.]
Trương Chú nhìn đoạn hội thoại của họ mà thấy khó chịu không nói nên lời.
Buổi tối sau giờ làm, Trương Chú đến lấy rau, Vạn Thanh cũng theo cô ấy về nhà mẹ và tiện thể ăn ké một bữa tối. Sau khi về, cô lại ghé qua nhà Chu Cảnh Minh, đưa thùng rau cho anh.
Anh đang ngồi ngoài sân hút thuốc, bên cạnh là con mèo bẩn thỉu nhà hàng xóm. Vạn Thanh đặt thùng rau trong nhà, dặn anh phân loại rồi bỏ vào tủ lạnh. Dặn xong, cô chuẩn bị rời đi, nhưng Chu Cảnh Minh bỗng hỏi: "Có phải hai miếng ghép LEGO của tôi ở bên nhà cậu không?"
...
Vạn Thanh ngớ ra. Hôm trước khi cô với Trương Chú cãi nhau ở nhà anh, đúng là có vô tình cầm về hai miếng ghép.
Cô ậm ờ: "Hình như có."
Chu Cảnh Minh gật đầu, không nói thêm gì.
Vạn Thanh đứng một lúc rồi nói: "Tôi tìm thấy sẽ trả lại cho cậu. Tôi về trước đây."
Chu Cảnh Minh vào nhà, mở thùng xốp, tỉ mỉ phân loại rau rồi cho vào tủ lạnh.
Từ hồi trung học anh đã nhận ra giữa anh và Vạn Thanh luôn tồn tại một sự cạnh tranh âm thầm, chỉ có thể cảm nhận chứ không thể nói ra. Họ có thể cùng chia sẻ gian khó, cũng có thể đồng cảm với nhau, nhưng chỉ cần một người tiến quá nhanh, người kia sẽ cảm thấy lo lắng vô hình.
Chẳng hạn, mỗi khi có bảng xếp hạng học lực, hai người sẽ lập tức tìm tên đối phương trước tiên. Nếu không có khoảng cách, họ sẽ bĩu môi, ai cũng không phục ai. Nếu khoảng cách quá xa, họ sẽ lặng thinh không nói gì.
Hay khi anh thi lại đại học nhưng không thể đỗ vào Bắc Kinh, chỉ có anh hiểu vì sao Vạn Thanh đã ôm lấy anh mà khóc, cũng chỉ có cô chứng kiến anh bật khóc trước mặt cô.
Cũng như anh lờ mờ hiểu được vì sao Vạn Thanh lại chọn một "chàng trai triết học".
Đó là một cảm xúc vi diệu, không ai muốn nhắc đến, cũng chẳng ai muốn làm rõ. Vì nếu làm rõ, quan hệ giữa họ sẽ đi vào ngõ cụt thực sự.
Anh thừa nhận, năm đó anh cắt đứt liên lạc với cô là một sự báo thù có tính toán. Anh muốn để lại một cái gai trong lòng cô—không đủ để gây tổn thương chí mạng, nhưng đủ để khiến cô mãi canh cánh trong lòng.
Còn vì sao bây giờ anh lại dần dần buông bỏ được? Chính anh cũng không thể nói rõ.
Có lẽ vì những năm qua anh từng trải hơn, suy nghĩ điềm đạm hơn.
Có lẽ vì anh thường đến thăm Giang Minh Châu, chứng kiến cô ấy và bà nội vật lộn với cuộc đời ra sao.
Từ khi có ký ức, anh đã luôn chơi với con gái. Đến khi nhận thức về giới tính trở nên rõ ràng, anh bắt đầu thấy xấu hổ, rồi phản kháng, rồi cố gắng thoát khỏi điều đó, rồi vạch ranh giới giữa mình và họ.
Người khác đứng trước ngã tư đường, băn khoăn chọn hướng đi.
Anh thì không.
Cuộc đời anh là một vòng quay khổng lồ. Cứ quay, quay mãi, đến khi hoa mắt chóng mặt, kiệt sức, anh mới chấp nhận thực tế: Cả đời này, anh sẽ mãi luẩn quẩn trong thế giới của phụ nữ.
Trước kia, mỗi lần mấy cô gái trong nhóm tụ tập xem tử vi, anh đều rất hứng thú, mua đủ loại bài bói linh tinh, rồi rải lên giường. Sáu người họ ngồi xếp bằng thành vòng tròn, tỉ mỉ nghiên cứu từng lá bài. Nếu chơi quá nhập tâm, có người "á" lên một tiếng, nghĩa là vừa bị đẩy ngã xuống đất. Dù ai bị ngã, anh cũng sẽ là người bị mắng.
Bước vào xã hội, anh bị Giang Minh Châu kéo về thực tại. Mỗi năm anh đi thăm cô ấy hai lần, thỉnh thoảng gọi điện hỏi thăm. Giang Minh Châu rất kiềm chế, hiếm khi nhắc lại quá khứ. Nếu có nói thì cũng chỉ là chuyện sinh tồn. Dù cô ấy sống khó khăn đến mức nào, anh cũng không chủ động đề nghị cho vay tiền, trừ khi cô ấy mở lời.
Anh từng nghĩ, nếu mình ở hoàn cảnh của Giang Minh Châu, người anh không muốn vay tiền nhất chính là mấy người bạn cũ này.
Năm bé Bồng Bồng bốn tuổi bị bệnh, bà nội Giang Minh Châu lén mượn anh 5.000 tệ. Hai tháng sau, Giang Minh Châu trả lại, chỉ nói một câu: "Cảm ơn."
Khi anh hẹn hò với Triệu Lâm, có lần anh đến Hàng Châu thăm cô ấy, hai người cùng lên chùa Tịnh Từ ở Nam Bình Sơn nghe tiếng chuông chiều. Nghe một lúc, Triệu Lâm bỗng bật khóc, đẩy anh rời khỏi đó ngay lập tức. Anh chờ bên ngoài suốt hai tiếng, còn cô ấy thì cũng trốn trong chùa khóc suốt hai tiếng. Trên đường về, Triệu Lâm nói rằng cô ấy không thể quên được bạn trai cũ. Cô ấy đưa anh đến nghe chuông chùa là để từ biệt quá khứ, nhưng cô ấy không làm được. Chỉ nắm tay anh đi lên thôi mà cô ấy đã thấy tội lỗi, từng tiếng chuông vang lên đều như xé nát tim cô ấy. Hàng Châu là thành phố của người ấy. Ngày trước, khi họ còn đi học, tháng nào họ cũng đến chùa Tịnh Từ.
Anh không rõ điều gì đã tác động đến mình, nhưng khi nhận ra, những niềm kiêu hãnh, ngạo mạn, những hoài bão lớn lao trong anh đã dần sụp đổ.
Không có gì là bất biến. Cũng không có gì là chắc chắn có được. Anh hiểu ra sự nhỏ bé và bất lực của con người, rồi chỉ biết thở dài trước sự tầm thường của chính mình.