Tháng Tư năm 2021, sau khi trao đổi với cấp trên, Vạn Thanh nộp đơn xin nghỉ việc.
Cô chuẩn bị nhảy việc sang một công ty có điều kiện kém hơn hẳn công ty hiện tại.
Lý do có ba điểm: Thứ nhất, công ty hiện tại là doanh nghiệp đầu ngành, với vị trí hiện tại, cô gần như không còn nhiều cơ hội thăng tiến và mức lương cũng chững lại. Công ty mới tuy nhỏ hơn, nhưng đàm phán được mức tăng lương 50%, vị trí cũng khá lý tưởng. Thứ hai, cô đã đủ điều kiện nhập hộ khẩu Thượng Hải. Trước đây vì chưa có tiền mua nhà, cô cũng không vội chuyển hộ khẩu. Nhưng năm nay, ba mẹ cô chuẩn bị bán căn hộ tập thể để hỗ trợ cô một khoản tiền đặt cọc mua nhà. Mà muốn mua nhà, trước tiên phải có hộ khẩu, nên cô phải về quê để làm thủ tục chuyển hộ khẩu. Thứ ba, người yêu cũ kết hôn, và vợ anh ta đang mang thai.
Hôm đó, khi vô tình lướt thấy ảnh cưới của anh ta trên WeChat, cô không có bất kỳ phản ứng nào, vẫn làm việc như bình thường. Nhưng khi tan làm, đi tàu điện ngầm, cô lại vô thức ngồi quá ga, rồi quay lại, lại đi quá ga lần nữa. Cô mệt mỏi đến mức không còn giữ nổi dáng vẻ chỉnh chu, ngồi bệt xuống bậc thềm ga tàu, tựa vào tường nghỉ ngơi. Cô không biết nên tâm sự với ai, mà thực ra cũng không muốn tâm sự với ai. Nói gì đây? Nói thế nào đây? Rằng người yêu cũ từng yêu cô suốt sáu năm, rằng cả hai từng thề thốt rằng sẽ không kết hôn, vậy mà chỉ sau một năm rưỡi chia tay, anh ta đã lập gia đình và sắp làm ba?
Cô thà rằng anh ta đã ngoại tình phản bội mình còn hơn.
Cô dùng sức bấm mạnh vào đùi, ép mình nuốt xuống tất cả cảm xúc, rồi đứng dậy bước từng bước từng bước xuống bậc thang, quay về nhà. Về đến nhà, cô gọi điện cho mẹ, nói vài câu đơn giản rồi cúp máy. Cô sợ mẹ sẽ nghe ra sự bất ổn trong giọng nói của mình, sẽ lo lắng cho cô.
Sau đó, cô gọi cho Trương Chú, cố tỏ ra bình thường trò chuyện đôi câu. Trương Chú hỏi cô bị sao vậy? Có phải bị cảm rồi không? Cô tìm một lý do qua loa để gạt đi, rồi trùm mền nằm cuộn tròn trên sofa, chìm vào giấc ngủ.
Giữa tháng Năm, cô về quê.
Ban đầu, cô đã thương lượng với HR của công ty mới, thỏa thuận sẽ bắt đầu làm việc sau hai tuần. Nhưng bây giờ, vì nhiều sự cố bất ngờ, cô nhận ra mình đã kiệt sức hoàn toàn, cần tạm dừng công việc để nghỉ ngơi một thời gian.
HR tỏ ra tiếc nuối, cũng hoàn toàn thấu hiểu cho cô.
———
Xuống ga tàu cao tốc, Trương Chú đến đón Vạn Thanh.
Cô ngẩng đầu nhìn trời xanh, mây trắng, cảm thán thời tiết đẹp quá.
Sau khi ba mẹ nghỉ hưu, họ chuyển đến quê cậu ruột của cô ở vùng nông thôn, nhận thầu một mảnh đất lớn để trồng bản lam căn. Ba mẹ cô không thể ngồi yên, nếu bắt họ nghỉ ngơi, họ sẽ không chịu nổi.
Căn nhà ở khu mới mà họ mua đã hoàn thành sửa sang trước Tết, chỉ còn thiếu nội thất. Còn căn hộ cũ ở khu tập thể, họ đã giao cho cò bất động sản, thường xuyên có người đến xem nhà.
Hai người lên xe, Trương Chú đề nghị: “Qua nhà mình ở đi.”
Vạn Thanh lắc đầu: “Mình về căn hộ cũ.”
Trương Chú lại nói: “Hay cậu mua sắm nội thất cho căn hộ mới rồi dọn vào ở? Vậy thì bọn mình sẽ gần nhau hơn.”
Vạn Thanh đáp: “Thôi, để mẹ mình rảnh rỗi thì tự đi mua.”
Trương Chú thắc mắc: “Ba mẹ cậu có quen được cuộc sống nông thôn không?”
Vạn Thanh nhún vai: “Đến tuổi này rồi, còn gì mà không thích nghi được?”
Tới ngã tư đèn đỏ, Trương Chú giảm tốc độ, lái xe chầm chậm qua đường, lẩm bẩm: “Chính vì đã đến tuổi này rồi, mới càng khó thích nghi hơn chứ.”
Vạn Thanh đáp lại bằng giọng lười nhác: “Họ đã trải qua đủ mọi khó khăn trong đời, chẳng còn gì là không thích nghi được nữa.”
“… Nghe cũng hợp lý.”
Trương Chú tán thành.
Vạn Thanh có tâm sự, không muốn nói nhiều, bỗng nhiên thở dài: “Nhìn lại thời cấp ba, lúc không đậu trường trọng điểm cứ tưởng như trời sập, như đời mình chấm dứt rồi ấy. Nghĩ lại mới thấy—nông cạn, ấu trĩ gì đâu!”
“Hồi đó cứ nghĩ rằng chỉ cần có bằng cấp tốt thì cả đời sẽ an nhàn, hạnh phúc. Kết quả, chỉ học được cách kiếm tiền, mà không học được cách chống chọi lại sự bất lực trong cuộc sống.” Trương Chú cảm thán.
Vạn Thanh nhìn cô ấy, hỏi thẳng: “Cậu vẫn chưa dứt khoát với Ngô Bân à?”
Trương Chú đáp: “Anh ấy muốn đến thì đến, mình đâu có thiệt thòi gì. Năm nay mình gặp hai người rồi, chẳng ai hợp cả.”
Rồi than thở: “Mình không để ý chuyện người ta có con hay không, nhưng mình không thích kiểu vẫn còn quá thân thiết với vợ cũ. Cũng không thích con riêng mà không thể nuôi dạy theo ý mình. Có mẹ ruột của nó ở đó thì làm sao mình có thể dạy dỗ được chứ?”
Vạn Thanh trêu: “Vậy tìm một người đàn ông không có mẹ nữa đi.”
“Biến ngay!” Trương Chú bật cười mắng.
Vạn Thanh thắc mắc: “Sao cậu không cân nhắc những người đàn ông chưa từng kết hôn?”
Trương Chú liếc nhìn cô, hỏi lại: “Cậu sống trong thế giới Utopia à?”
“Kết hôn, sinh con là chuyện bình thường. Mình không thể vì bản thân không thể có con mà ép đàn ông phải chấp nhận điều đó. Tốt nhất là tìm một người đã có con riêng, hoặc không có khả năng sinh con, như thế sẽ phù hợp và bớt phiền phức nhất. Nếu không tìm được, thì cứ ở với mẹ mình cả đời cũng chẳng sao.”
Vạn Thanh hỏi: “Vậy có phải vì lý do này mà cậu vẫn dây dưa với Ngô Bân không?”
Trương Chú cười nhạt: “Tình cảm giữa bọn mình cũng dần cạn rồi, cả hai đều mệt mỏi. Anh ấy tìm đến mình, mình không từ chối, cũng chẳng sao cả. Nhưng tái hôn thì tuyệt đối không. Anh ấy quá khao khát có một đứa con của riêng mình. Con người càng không có được thứ gì thì càng cố chấp với nó. Trước đây mình cũng không mấy để tâm đến trẻ con, nhưng từ sau khi biết mình không thể sinh con, bất cứ đứa trẻ nào mình gặp cũng đều đáng yêu, nhìn thấy là muốn bế một cái.”
Vạn Thanh hờ hững nói: “Thực ra ở thành phố lớn, chuyện này dễ chấp nhận hơn. Bây giờ có rất nhiều người theo chủ nghĩa DINK (không sinh con).”
Trương Chú không thích nghe kiểu nói này, hỏi ngược lại: “Trong số những người lớn tuổi mà cậu biết, có ai thực sự theo chủ nghĩa DINK không?”
Vạn Thanh suy nghĩ một lúc, rồi lắc đầu.
Nhưng vẫn phản bác: “Thời đại đã khác, quan niệm của con người cũng thay đổi…”
“Nói nghe thật sáo rỗng.”
Trương Chú đáp lại ngay.
“Cuộc đời con người có quá nhiều biến số! Hai người ba mươi tuổi có thể hứa hẹn cùng nhau không sinh con. Nhưng khi đàn ông năm mươi tuổi, muốn thay đổi ý định thì vẫn còn cơ hội có con. Còn phụ nữ qua ba mươi lăm tuổi đã là sinh nở muộn, có người bốn mươi tuổi đã mãn kinh.”
“Nói thẳng ra thì— Những người phụ nữ ‘ế’ ở tuổi trung niên, có phải vì họ không đủ giỏi? Không đủ đẹp? Không kiếm được nhiều tiền? Không! Hoàn toàn không! Chỉ là vì… họ đã qua độ tuổi sinh nở lý tưởng!”
Nói đến đây, Trương Chú bỗng nghẹn ngào.
Vạn Thanh ngây người, rút khăn giấy đưa cho cô ấy, không nói gì.
Trương Chú tấp xe vào lề, lau nước mắt, trấn tĩnh lại: “Cậu đứng ngoài cuộc nên mới nói chuyện một cách dửng dưng như vậy.”
Rồi hỏi: “Mắt mình có lem không?”
“Có một chút.”
Vạn Thanh rút giấy giúp cô ấy lau đi, xong xuôi thì nói: “Cậu không thấy mình quá cảm tính sao?”
Trương Chú thở dài: “Mình biết, nhưng sửa không được. Lúc mình đang đau đớn vì vết thương, cậu lại hờ hững nói rằng ‘bây giờ nhiều người theo chủ nghĩa DINK lắm’. Mình khác họ. Mình muốn có con, nhưng không thể có.”
Vạn Thanh chân thành nói: “Xin lỗi.”
“Không sao.”
Trương Chú khởi động xe: “Có đôi khi, con người cần học cách nhìn thẳng vào thực tế và chấp nhận nó.”
“Ví dụ?”
“Ví dụ như… cậu có thể chấp nhận đàn ông bất lực không?”
Vạn Thanh phản ứng theo bản năng: “Không!”
“Thế đấy, đừng nói nữa. Quan hệ nam nữ là thứ chẳng bao giờ có thể nói rõ ràng.”
Vạn Thanh im lặng một lúc, rồi bình thản nói ra chuyện người yêu cũ kết hôn và sắp làm ba.
Trương Chú vỗ nhẹ tay cô, nói: “Đời đúng là chó má thật.”
Vạn Thanh có vô số lời muốn nói, nhưng cuối cùng chỉ cắn chặt môi, nuốt xuống, chẳng nói gì cả. Trương Chú hoàn toàn không hiểu cô cảm thấy bị tổn thương ở đâu. Điều cô phẫn nộ không chỉ đơn thuần là chuyện người yêu cũ kết hôn. Nhưng nhìn Trương Chú đang lái xe, cô lại thôi, cứ vậy đi.
“Nhìn mình làm gì?” Trương Chú hỏi cô.
“Thấy cậu đẹp.” Vạn Thanh đáp.
“Con người đúng là một loài sinh vật kỳ diệu.” Trương Chú cảm thán.
“Kỳ diệu chỗ nào?”
“Cậu dùng cách xé toạc vết thương để an ủi mình, vậy mà mình lại thực sự thấy được an ủi.”
“Đi chết đi!” Vạn Thanh mắng.
Trương Chú bật cười sảng khoái.
Về đến nhà, sắp xếp xong thì trời cũng sắp tối. Trương Chú gọi cô ra ăn tối, nhưng cô mệt chết đi được, chỉ muốn nằm dài trên giường ngủ một giấc. Trương Chú kéo cô dậy, nói là ngày cuối tuần quý giá mà còn đặc biệt đi đón cô, vậy mà cô lại không mời ăn cơm!
Dù sao buổi tối cũng chẳng ai để ý, Vạn Thanh lười tắm rửa thay đồ, chỉ đi đôi dép lê, tiện tay cột tóc thành búi rồi ra ngoài. Hai người nhìn thấy biển hiệu lẩu Trùng Khánh thì bỗng nhiên thèm ăn, thế là đi thẳng vào thang máy lên tầng bốn trung tâm thương mại.
Bước ra khỏi thang máy, Trương Chú vội vàng đi vệ sinh, dặn cô nhanh chóng xếp hàng lấy số ở quán lẩu.
Vạn Thanh đang thảnh thơi bước đi thì bỗng “Ối!”, suýt chút nữa bị vấp ngã. Cô cúi đầu nhìn xuống, thấy quai dép của mình bị đứt. Cô lập tức quay đầu lại tìm “thủ phạm”, đối phương cuống quýt xin lỗi: “Xin lỗi, xin lỗi… thật sự xin lỗi!”
Khi Trương Chú vung tay đi tới, thấy cô đang cầm một chiếc dép lê mày mò, bèn hỏi sao cô không lấy số trước?
“Lấy cái đầu cậu đó!” Vạn Thanh lười để ý đến cô ấy.
Trương Chú không quan tâm, chạy qua lấy số trước, rồi quay lại nói: “Bàn tiếp theo là đến chúng ta rồi, sắp rồi.” Sau đó lại hỏi: “Dép của cậu làm sao vậy?”
Vạn Thanh nói: “Dây quai chữ Y bị người ta giẫm đứt rồi.”
Trương Chú vô cùng khó hiểu: “Dép ở chân cậu sao lại bị giẫm đứt được?”
Vạn Thanh trừng mắt nhìn cô ấy, tức tối nói: “Mình đang đi đàng hoàng phía trước, người phía sau giẫm lên dép thì nó đứt chứ sao!”
Trương Chú không dám chọc cô, “À à à—”
Vạn Thanh xua tay: “Cậu đi ăn đi.”
Trương Chú định đi xếp hàng, nhưng lại quay lại hỏi: “Bàn tiếp theo là đến chúng ta rồi, mình gọi món trước nhé?”
Vạn Thanh xua tay: “Mau đi đi, mau đi đi.”
Đôi dép này đã mua mấy năm rồi, không sửa được nữa. Cô dứt khoát cởi luôn chiếc còn lại, chân trần xách dép đi tìm thùng rác. Vứt xong, cô mệt lử quay lại quán lẩu.
Trương Chú vừa ăn vừa nói: “Còn chưa tới mùa hè mà đã đi dép lê rồi.”
Vạn Thanh lười tiếp lời cô ấy, chỉ cúi đầu nhúng miếng sách bò vào nồi lẩu. Quảng cáo của quán lẩu nhìn thì ngon miệng nhưng ăn vào cũng chỉ bình thường. Càng ăn càng chán, cô đặt đũa xuống.
Trương Chú nhìn cô: “Sao cậu không ăn nữa?”
Vạn Thanh bỗng thấy thật buồn. Cô ngửa đầu nhìn trần nhà, tuyệt đối không thể rơi nước mắt, như thế quá mất mặt. Nhưng càng nghĩ vậy, nước mắt nóng hổi lại càng lặng lẽ tuôn ra.
Trương Chú rút khăn giấy đưa cô: “Muốn khóc thì cứ khóc, nhịn làm gì?”
Vạn Thanh lấy khăn giấy che mặt.
Trương Chú vừa gắp lòng vịt vừa lải nhải: “Từ nhỏ mẹ mình đã dạy mình phải giải phóng cảm xúc, buồn thì cứ khóc, cứ kìm nén sẽ dễ bị ung thư vú đấy.”
Vạn Thanh cảm thấy tâm trạng tốt hơn một chút, thấy cô ấy ăn ngon lành bèn cầm đũa gắp thịt.
“Cậu nói xem, mẹ cậu sau khi nghỉ hưu làm gì?”
“Bà ấy nhận làm cố vấn danh dự cho một công ty nào đó, nói chung là thoải mái hơn chúng ta nhiều.”
“Thật tốt.” Vạn Thanh nói: “Mình từ nhỏ đã ngưỡng mộ mẹ cậu, bà ấy độc lập và tự do. Ba mẹ mình, ba mẹ Minh Châu, ba mẹ Từ Giai Giai… toàn là kiểu chồng xướng vợ tùy.”
Trương Chú lập tức tiếp lời: “Vậy nên bà ấy ly hôn rồi.”
Vạn Thanh bật cười: “Cái giá của tự do.”
“Cậu đoán hồi nhỏ mình ngưỡng mộ ba mẹ ai nhất?” Trương Chú gắp thịt cho cô.
“Ba mẹ mình?”
“Lúc đầu là ba mẹ cậu, nhưng sau này là ba mẹ Chu Tiểu Minh.” Trương Chú nói: “Quan điểm về tình yêu đầu tiên của mình là do họ xây dựng.”
“Tại sao?”
“Vì gia đình họ không suôn sẻ, nhưng ba mẹ cậu ấy không oán trách hay cãi vã nhau.” Trương Chú nói: “Ba mẹ mình thì cãi nhau sau lưng mình, ba mẹ cậu cũng cãi nhau, hơn nữa ba cậu còn đập đồ. Ba mẹ Từ Giai Giai thì thường xuyên đánh nhau.”
“Hồi đó mình chỉ muốn đổi chỗ cho Tiểu Xuân, vì ba mẹ cậu ấy chưa bao giờ chê bai cậu ấy bị điếc. Ông bà nội và ba mình thì luôn muốn có con trai. Mình từng có lúc rất tự ti, không biết có phải vì mình là con gái nên không xứng đáng mang họ ba không?”
“Mấy năm trước ba mình bỗng dưng xin lỗi mình, nói ông ấy thế này thế kia. Nhưng sao nhỉ, không cần thiết lắm, nhiều chuyện lớn nhỏ cứ theo thời gian mà hóa giải. Nhưng mà chỉ cần nghĩ đến Minh Châu… nghĩ đến Minh Châu mình lại thấy buồn. Hồi nhỏ không hiểu chuyện, giờ mới biết vì sao cậu ấy cứ mời bọn mình ăn, dù phải lén lấy tiền nhà cũng muốn mời. Vì cậu ấy sợ bọn mình không chơi với cậu ấy—”
“Thôi đi.” Vạn Thanh rút khăn giấy đưa cô ấy: “Đừng nhắc chuyện cũ, nhắc lại chỉ thêm buồn.”
“Vậy cậu đổi chủ đề đi.” Trương Chú xì mũi.
Vạn Thanh nghĩ một lát rồi nói: “Năm ngoái công ty của Chu Cảnh Minh lên sàn rồi.”
“Mình biết, mẹ cậu ấy có nói qua.” Trương Chú nhúng rau ăn: “Cậu ấy có không ít cổ phiếu đấy.”
“Gà rừng hóa phượng hoàng rồi.” Vạn Thanh hờ hững nói.
“Sao nghe giọng cậu có vẻ ghen tị vậy?”
“Cậu không ghen tị à?” Vạn Thanh nhìn cô ấy.
“Chuyện này xảy ra với Chu Tiểu Minh thì mình cảm thấy hợp lý.” Trương Chú nói: “Nếu là người khác thì mình sẽ nghĩ họ may mắn. Nhưng Chu Tiểu Minh lúc mới tốt nghiệp đã từ chối lời mời từ tập đoàn danh tiếng để vào một công ty vô danh, chỉ riêng quyết định này đã cần rất nhiều dũng khí.”
“Cậu ấy ở công ty đó bảy tám năm rồi nhỉ? Còn lâu hơn cả mối tình đầu. Nếu là mình thì đã nhảy việc mấy lần, tìm chỗ lương cao hơn gấp mấy lần rồi.”
Vạn Thanh im lặng ăn rau, không nói gì.
“Mình không ghen tị lắm, vì vốn dĩ khoảng cách giữa mình và cậu ấy đã xa rồi.” Trương Chú nghiêm túc nghĩ ngợi: “Theo hiểu biết của mình về Chu Tiểu Minh, nếu sau này mình sa cơ lỡ vận đi vay tiền, chắc vẫn vay được chút đỉnh.”
“Chưa chắc đâu.” Vạn Thanh đặt đũa xuống, no rồi.
“Trước Tết mình qua nhà họ ăn bún, nói chuyện với dì Ôn một lúc, dì ấy kể rất rành rọt về công việc của Chu Tiểu Minh, dùng cả những thuật ngữ chuyên ngành mà mình còn lạ lẫm.”
“Rồi sao?” Vạn Thanh không hiểu cô ấy muốn nói gì.
“Ba mẹ cậu có biết cụ thể cậu làm công việc gì không?” Trương Chú hỏi ngược lại cô.
Vạn Thanh không vui: “Cậu khen Chu Cảnh Minh thì cũng đừng dìm mình một cú chứ?” Nói xong đứng dậy đi thanh toán.
Trương Chú đuổi theo: “Có mã giảm giá… mình mua theo compo đấy.”
Hai người ăn no uống đủ, tâm trạng vui vẻ hơn nhiều, khoác tay nhau đi siêu thị mua dép lê. Trên đường đi, Trương Chú nói Chu Cảnh Minh có thể sẽ về quê làm việc.
Vạn Thanh ngạc nhiên: “Về quê á?”
“Trước Tết dì Ôn nói cậu ấy muốn về.”
Vạn Thanh không tin: “Theo mình biết về Chu Tiểu Minh, cậu ấy sẽ không về đâu. Ở quê thì có cơ hội gì chứ?”
Câu này khiến Trương Chú không vui: “Quê thì sao, là vùng núi à? Các cậu có cánh lớn quá nên không dang ra được hay gì?”