Làm đạo diễn vốn không phải là khởi đầu của Lương Quyến, kể chuyện mới là điều cô hướng tới.
Hồi đại học chọn học ngành Ngữ văn Trung Quốc, là bởi cô muốn dùng con chữ để thuật lại những câu chuyện; còn việc rẽ hướng sang làm đạo diễn, là do Lương Quyến nhận ra — những cảm xúc được truyền tải qua ống kính, có lẽ sẽ dễ hiểu và rõ ràng hơn lời văn.
Con người khi cảm thụ cảm xúc của người khác, ai nhạy bén, ai chậm lụt là điều không thể tránh. Có người dễ dàng cảm nhận được ẩn ý giữa những dòng chữ, nhưng cũng có người chỉ qua hình ảnh sống động trực quan, mới miễn cưỡng nắm bắt được nội hàm.
Thế nhưng với Lương Quyến, việc câu chuyện được thể hiện ra sao không phải là điều quan trọng. Dù là giấy bút hay ống kính, miễn có người xem xong mà tán thưởng, vậy là đủ.
Đêm khuya tĩnh lặng, Thôi Dĩ Hoan từ khi mang thai đã rất chú trọng đến thói quen sinh hoạt, từ lâu đã chìm vào giấc ngủ.
Còn chiếc đèn đọc sách bên giường kế bên vẫn tỏa ra ánh sáng dịu dàng dễ chịu. Lương Quyến tựa vào đầu giường, trong tay vẫn cầm bản đề cương phỏng vấn mà Đồng Hân Nhiên mang đến vào buổi chiều.
Không muốn trả lời cũng là một điều khó xử, mà không thể không trả lời lại càng nan giải.
Lương Quyến cầm bút đánh dấu, trên tờ giấy gạch xóa vẽ vời, từ cả trăm câu hỏi phỏng vấn dài dằng dặc, cô cân nhắc kỹ lưỡng chọn ra ba mươi câu, để lại cho MC làm phương án dự phòng cuối cùng.
Nhưng cho dù chọn thế nào, thì câu hỏi về lý do đổi nghề làm đạo diễn vẫn không thể né tránh. Đã không trốn được, chi bằng nghĩ sẵn một câu trả lời phù hợp để đưa ra trước công chúng.
Nếu phải truy ngược về nguyên nhân thật sự, Lương Quyến nghĩ, có lẽ thời gian phải quay lại tận năm ba đại học.
*
Tháng đầu tiên của học kỳ hai năm ba, với Lương Quyến mà nói, trôi qua một cách vô cùng chậm chạp.
Cuối tháng Ba, cỏ non chim hót báo hiệu xuân về, kể từ lần chia tay vội vã ở ven biển, Lục Hạc Nam vẫn chưa quay về từ châu Âu. Lệch nhau bảy, tám múi giờ, những đoạn chia sẻ cuộc sống giữa hai người trong khung trò chuyện, đều vô tình mang theo một sự trì trệ vốn có.
Lâu dần, cảm giác yêu đương vốn khó khăn lắm mới có được lại bị khoảng cách kéo dài giữa hai bờ đại dương ấy tiêu hao đến trống rỗng.
Thế nhưng nỗi nhớ nhung chỉ chiếm một nửa tháng Ba của Lương Quyến, nửa còn lại bị những công việc bất ngờ lấp đầy.
Khi ấy năng lực còn non kém, nhưng lời lẽ lại rất nghiêm túc, nên gọi là công việc.
Nhưng nếu để Lương Quyến - khi đó hai mươi tám tuổi, là đạo diễn chính thức, đã liên tục lên kế hoạch và quay ba bộ phim chiếu rạp - nhìn lại, thì những điều từng lấy làm tự hào ấy, cũng chỉ là trò chơi nông nổi trước khi bước chân vào xã hội.
Học viện nghệ thuật của Đại học Hoa Thanh không được xem là nổi bật trong nước, nếu nói ở mức trung bình thì cũng hơi gượng ép. Nhưng nhờ có danh tiếng của Hoa Thanh, nên từng động thái của học viện nghệ thuật đều gây tiếng vang lớn trong xã hội.
Gọi là chạy theo trào lưu có lẽ mang chút hàm ý tiêu cực, nhưng khi các học viện điện ảnh hàng đầu trong nước lần lượt tổ chức liên hoan phim ngắn và triển lãm điện ảnh nội bộ, thì học viện nghệ thuật của Đại học Hoa Thanh cũng nhanh chóng triển khai kế hoạch tương tự.
Chưa đầy một tuần, liên hoan phim ngắn từ vài dòng mơ hồ trong kế hoạch, đã trở thành hiện thực náo nhiệt. Ngay cả chuyên mục giải trí của báo tối Bắc Thành cũng dành không ít trang viết cho hoạt động lần này.
Về mặt chuyên môn, liên hoan phim ngắn này vốn không liên quan gì đến Lương Quyến. Nhưng các "nghệ sĩ lớn" của học viện nghệ thuật, tuy rất giỏi diễn xuất và cầm máy, lại không thể sáng tác kịch bản nguyên tác cho ra hồn.
Trong thời gian ngắn, muốn tìm trong biển bài viết một câu chuyện ngắn có bản quyền rõ ràng và thích hợp để chuyển thể miễn phí thành phim ngắn còn khó hơn lên trời.
Thế là các đạo diễn đầy sáng tạo của học viện nghệ thuật, nhất thời đồng loạt quay sang nhắm vào các sinh viên khoa văn - những người vốn giỏi sống nhờ ngòi bút.
Còn Lương Quyến, người có không ít truyện ngắn đăng báo trong tay, gần như trở thành mục tiêu số một mà các đạo diễn tranh nhau mời mọc.
Lương Quyến chưa bao giờ công khai khoe khoang tài năng của mình, nhưng trong một ngôi trường như tháp ngà, tin tốt hay xấu đều lan nhanh khó lường.
Khi mới vào đại học chưa đầy ba tháng, Lương Quyến đã nhận được thông báo xuất bản bản thảo đầu tiên trên tạp chí, điều đó khiến khoa Văn - nơi luôn coi trọng học vấn - dậy sóng không ít.
Dần dần, danh tiếng ấy cũng lan đến các khoa khác của Hoa Thanh, trong đó có cả học viện nghệ thuật.
Ban đầu, Lương Quyến không phản đối cũng chẳng quá hứng thú với việc chuyển thể văn học thành phim ảnh.
Cho đến khi cô lần đầu tiên theo các bạn khoa đạo diễn đến phim trường quay phim ngắn, khi chứng kiến những nhân vật và tình tiết bạn cùng lớp từng viết ra trên giấy, nay hiện lên sống động trước ống kính, cô thừa nhận — tim mình đã rung động.
Trong số những nhành ô liu được chìa ra, Lương Quyến do dự hồi lâu, cuối cùng chọn đạo diễn mà cô cho là hiểu được tinh thần bài viết của mình nhất — Tô Nguyệt Ngâm.
Việc chuyển thể truyện ngắn thành kịch bản không phải chuyện dễ dàng, với một người cầu toàn nhưng chưa từng tiếp xúc như Lương Quyến lại càng khó gấp bội. Thời gian dành cho cô cũng không nhiều, người đã quen làm "con ngoan trò giỏi" như Lương Quyến cũng bắt đầu "ngoài mặt nghe lời, trong lòng làm khác" trong các tiết học chuyên ngành.
Dù đó là lớp của ân sư Từ Như Khiết.
Chuông tan học vang lên, Từ Như Khiết không mấy hài lòng đóng sách lại, nhìn qua cặp kính lão về phía những sinh viên uể oải ngồi bên dưới, rồi hậm hực vẫy tay ra hiệu cho họ tan học.
Cái ba lô của Quan Lai đã được thu dọn từ hai mươi phút trước. Cô đeo túi qua một bên vai, đứng cạnh Lương Quyến, chưa kịp mở miệng thì đã bị ánh mắt của cô cắt ngang.
Lương Quyến chỉ liếc Quan Lai một cái, rồi lại dời mắt trở về màn hình máy tính trước mặt.
"Cậu về trước đi, Lai Lai." Lương Quyến hạ giọng xuống, sợ bị Từ Như Khiết trên bục giảng chưa rời đi nghe thấy, "Mình còn thiếu một đoạn, muốn sửa nốt luôn cho xong."
Đã một tuần không ăn tối cùng Lương Quyến, Quan Lai sớm quen với lịch trình như vậy. Cô nhún vai, đáp lại dứt khoát hơn lần đầu bị từ chối: "Được, vậy mình về trước. Cậu đừng thức khuya quá."
Sau khi Quan Lai rời đi, Lương Quyến chỉnh lại mạch cảm xúc đang dang dở. Thế nhưng ngón tay còn chưa chạm vào bàn phím, thì lại bị một tiếng gọi trầm thấp làm gián đoạn.
"Lương Quyến, em lại đây một chút." Từ Như Khiết đứng trên bục vẫy cô lại.
Lương Quyến đành phải lưu file lại, khép máy tính, lững thững bước tới phía trước.
Chỉ đến khi trong lớp chẳng còn ai, Từ Như Khiết mới khẽ hắng giọng, nghiêm giọng hỏi: "Dạo này em bận gì vậy?"
Trạng thái phân tâm lộ rõ đến thế sao? Lương Quyến có chút chột dạ, nắm lấy vạt áo mình, ấp úng đáp: "Cũng... không bận gì lắm ạ."
Gần sáu mươi tuổi, tóc bạc trắng, ăn mặc chỉn chu, Từ Như Khiết tháo kính ra, ánh mắt đục ngầu lóe lên tia sáng lạnh, soi xét cô học trò mà mình tâm đắc nhất suốt bao năm nay.
Trong khóa của cô, Lương Quyến luôn nổi bật cả về học thuật lẫn điểm trung bình, suất học thẳng cao học gần như đã chắc chắn trong tay. Thế nhưng cái thái độ chẳng để tâm gì đến tương lai của bản thân này, khiến Từ Như Khiết không khỏi sốt ruột.
"Trại hè của các trường sắp diễn ra, nhanh thì một hai tháng nữa là bắt đầu, dạo này có không ít sinh viên chuyên ngành các em tìm tôi xin thư giới thiệu." Từ Như Khiết nâng tách trà, nhấp một ngụm, rồi chậm rãi nói tiếp: "Còn em, bao giờ mới tới lượt?"
Lương Quyến thở phào một hơi, thần thái cũng tự nhiên hơn nhiều — thì ra là chuyện này.
"Em vẫn chưa nghĩ xong..." Chưa bị vạch trần chuyện "không lo học hành", giọng điệu của cô vẫn rất thản nhiên.
Thật ra cô đúng là chưa nghĩ xong. Trước khi được mời viết kịch bản cho phim ngắn, cô vẫn chưa quyết định sẽ nộp hồ sơ vào trường nào. Yêu xa thực sự quá mệt mỏi, cô muốn bàn bạc với Lục Hạc Nam trước khi đưa ra quyết định.
Thế nhưng bây giờ, ngoài khoảng cách, cô lại cả gan muốn đổi ngành học.
"Chưa nghĩ xong cái gì?" Từ Như Khiết cau mày ngắt lời, rồi nhanh chóng dịu giọng lại, "Ý là chưa nghĩ xong sẽ học cao học ở trường nào à?"
Nghĩ đến đây, lông mày bà hoàn toàn giãn ra, bắt đầu liệt kê một loạt những trường đại học có ngành Hán ngữ tốt nhất trong nước cho cô như đang đọc thực đơn.
"Nếu chỉ xét về xếp hạng chuyên ngành, cô vẫn kiến nghị em ưu tiên Đại học Tân Hải. Nhưng nếu sau này em muốn phát triển ở thành phố tuyến một, thì Đại học Giang Tô và Đại học Kinh Châu cũng rất đáng cân nhắc. Hướng nghiên cứu của họ cũng rất phù hợp với mấy đề tài nghiên cứu em từng tham gia thời đại học."
"Tất nhiên, quyền lựa chọn vẫn là của em. Nhưng mấy giáo sư ở các trường này, cô đều có quen biết cả. Đến lúc em liên hệ giáo viên hướng dẫn, cô cũng có thể nói đỡ vài câu cho em..."
Lời của Từ Như Khiết khiến lời thật lòng của Lương Quyến nghẹn lại nơi cổ họng. Cô vốn định nói ra hết mọi chuyện. Nhưng giờ phút này, khi Từ Như Khiết vẫn còn đang hứng khởi, cô không nỡ dội một gáo nước lạnh vào tâm huyết của người thầy.
"Dạ vâng, em sẽ cân nhắc ạ." Lương Quyến cắn nhẹ môi, cuối cùng cũng cúi đầu, giấu đi cảm xúc của mình.
Chờ đến khi Từ Như Khiết vạch xong kế hoạch học thạc sĩ ba năm cho Lương Quyến rồi mới để cô rời đi, thì trời đã hoàn toàn sẩm tối. Nhiệt huyết sáng tác kịch bản cách đó một tiếng đồng hồ, lúc này đã bị hiện thực tr.ần t.rụi đập tan không thương tiếc.
Vậy nên, cuối cùng vẫn phải biến tài năng và đam mê khó khăn lắm mới phát hiện được... thành một sở thích thôi sao?
Lương Quyến thu dọn cặp sách, mang đầy tâm sự đi về phía cổng tây của khu giảng đường.
Cuộc gọi của Lục Hạc Nam đến đúng lúc ấy. Khi ấy cô đang dằn vặt giữa hiện thực và ước mơ, vì thế lúc nghe máy, dù trong lòng vui mừng, giọng nói vẫn thoáng buồn.
"Giờ này sao anh lại rảnh gọi cho em thế?" Lương Quyến kéo nhẹ khoé môi, thầm nhẩm tính giờ ở Anh, "Bên đó chắc tầm 11 rưỡi trưa rồi nhỉ? Anh ăn trưa chưa?"
"Chưa." Giọng Lục Hạc Nam dịu dàng, như cảm thấy câu trả lời đó quá hờ hững, im lặng vài giây rồi mới tiếp lời, cố tình bỏ lửng: "Đang đợi người."
Lương Quyến nhàn nhạt đáp một tiếng, không mấy quan tâm anh đang đợi ai, chỉ nghĩ anh đang chờ gặp mặt ai đó vì công việc.
"Sao vậy? Có chuyện gì à? Sao nghe giọng em buồn thế?" Mới nói được mấy câu, Lục Hạc Nam đã nghe ra sự khác lạ trong cảm xúc của cô.
Một tràng ba câu hỏi liên tiếp, giọng trầm ấm mà chắc nịch, khiến Lương Quyến – người không giỏi nói dối – trở tay không kịp.
"Đâu có chuyện gì đâu." Cô chột dạ dừng lại, trợn mắt phủ nhận.
Nghĩ đến chuyện anh ở tận bên Anh, không thể nhìn thấy gì, cô lập tức lấy lại bình tĩnh, thậm chí còn cố gắng huy động hết cảm xúc để đùa giỡn: "Em vừa tan học, ai mà đi học vui vẻ được chứ?"
"Vừa tan học à." Lục Hạc Nam khẽ lặp lại lời cô, sau đó lại hỏi, như vô tình như cố ý: "Tan học rồi, định làm gì tiếp theo?"
Lương Quyến ngẩng đầu nhìn về phía trước, trong lúc lắng nghe những tiếng động lạ từ đầu dây bên kia mà không nghĩ ngợi nhiều, ngoan ngoãn và thành thật báo cáo hành tung của mình.
"Vẫn đang trong khu giảng đường, định ra phố ăn vặt ngoài cổng tây mua chút đồ ăn tối."
"Ra phố ăn vặt kiếm chút đồ ngon, tâm trạng sẽ tốt hơn không?" Giọng anh lười biếng vang lên, như thể chỉ đang thuận miệng hỏi một câu.
Bước chân Lương Quyến lại chậm lại, cô im lặng suy nghĩ một lúc, như thể đang cân nhắc tính khả thi của giả thuyết đó, cuối cùng rũ mắt thành thật trả lời: "Chắc là... không."
Chỉ vài câu đơn giản, Lục Hạc Nam đã bóc trần được lớp ngụy trang mà Lương Quyến cất công dựng lên. Bên kia đầu dây, anh cười đến không nhịn được, giọng nói cố nén lại cũng bắt đầu có chút vui vẻ khó giấu.
Anh yêu sự đơn thuần của cô, cũng cảm ơn những kinh nghiệm giao tiếp và quan sát người mà mình tích góp bấy lâu — ít nhất, anh vẫn có thể kịp thời nhận ra cô đang buồn, để không khiến cô phải một mình chống chọi.
"Thì ra là tâm trạng Quyến Quyến của chúng ta không tốt à?" Lục Hạc Nam dừng một chút, không nghe thấy phản hồi của cô, lại dịu dàng hỏi thêm: "Hửm? Sao không nói gì?"
Chữ "Quyến Quyến" kia như từ trong mũi phát ra, mềm mại đến mức khiến gương mặt trắng trẻo đang chìm trong bóng đêm của Lương Quyến, bỗng dưng ửng đỏ đến mê người.
"Vậy thì..." Lục Hạc Nam như có gì đó chưa nói hết, cố tình bỏ lửng câu.
Vừa nghe thấy từ "vậy thì", Lương Quyến lập tức tỉnh táo, vội vàng tiếp lời: "Vậy thì sao?"
Trong đầu cô, sợi dây đang căng thẳng bỗng bật lên. Một suy đoán vô lý nào đó lặng lẽ len lỏi — nếu như... Lương Quyến dừng hẳn bước chân, cho phép bản thân chìm vào tưởng tượng: nếu như... anh thực sự đang ở ngay cạnh cô thì tốt biết mấy.
"Nếu như anh xuất hiện ngay bên cạnh em bây giờ, tâm trạng của em sẽ tốt hơn chứ?"
Lục Hạc Nam nói rất thoải mái, như thể chỉ là một giả định hoàn toàn có thể xảy ra.
Thế nhưng giọng nói ấy, chỉ thông qua sóng điện thoại truyền tới, cũng đủ khiến nhịp thở của cô khựng lại một nhịp. Cô sợ, sợ cả tiếng thở cũng làm tan đi giấc mơ đẹp đẽ vừa kịp hình thành này.
Thế nhưng dù không có hơi thở, thì vẫn còn trái tim trong lồng ng.ực cô đang đập loạn xạ không ngừng.
Lục Hạc Nam – người luôn để tâm đến từng biểu hiện của cô – nhắc khẽ đúng lúc: "Nhớ phải thở, em yêu."
"Anh về rồi phải không?" Lương Quyến nuốt khan, dè dặt hỏi.
"Em yêu, hôm nay là Cá tháng Tư." Lục Hạc Nam hít một hơi thật sâu, giọng vừa chân thành vừa áy náy nói với cô: "Cá tháng Tư vui vẻ."
Nhưng rơi vào tai Lương Quyến, cô chỉ cảm thấy ngay cả lời xin lỗi của anh... cũng ung dung, thản nhiên đến lạ. Dù anh biết rõ đây là một trò đùa, dù anh biết rõ cô không thích kiểu đùa này, dù anh biết rõ cô sẽ buồn.
Trên đời này rốt cuộc tại sao phải có ngày Cá tháng Tư? Tại sao lại chọn đúng hôm nay để đùa giỡn như vậy?
Lương Quyến bối rối đứng yên tại chỗ, tay chân lạnh ngắt, cả người cứng đờ đến mức quên cả thở. Sợi dây căng chặt vì xúc động trong lòng cô... cũng đứt đoạn từ giây phút ấy.
Cô nghĩ, rõ ràng mình không có đôi mắt dễ ch** n**c mắt trước gió... mà sao, lúc này lại rơi lệ?