Lần này, giáo sư Trình Liên Thư về trường đại học Z giảng bài là theo lời mời của nhà trường. Tiểu Trang thao thao bất tuyệt kể cho Lương Uyển nghe về tiểu sử của bà.
Trình Liên Thư tốt nghiệp đại học Bắc Đại, sau đó đến đại học Z giảng dạy. Bà từng xuất bản hai tiểu thuyết dài và một tập tản văn. Năm hai mươi ba tuổi, bà kết hôn với người chồng tâm đầu ý hợp, chỉ là rất ít người từng gặp chồng bà. Người ta chỉ biết ông xuất thân từ một gia đình y khoa danh giá, sở hữu bệnh viện tư nhân lớn ở nước ngoài, gia thế vô cùng giàu có.
"Mẹ của giáo sư Trình sau này vẫn sống một mình à?" Lương Uyển hỏi.
Tiểu Trang trách móc: "Cậu chưa xem hết video bài giảng đúng không?"
"Ừm, còn một chút nữa."
"Thế thì cứ nghe giáo sư Trình kể nốt đi."
Hôm nay, để hòa nhập với không khí đại học, Lương Uyển và Tiểu Trang cố tình ăn mặc trẻ trung, mỗi người đeo một chiếc ba lô.
Buổi giảng diễn ra vào lúc hai giờ chiều, nhưng họ đã đến từ sớm để ôn lại ký ức thời sinh viên và thăm một số thầy cô vẫn còn ở đại học Z. Căng tin số ba của trường nổi tiếng với đồ ăn ngon, đến mức có không ít người ngoài trường tìm cách vào ăn bằng thẻ sinh viên mượn. Tình huống của Lương Uyển và Tiểu Trang hôm nay cũng tương tự, chỉ khác là họ được thầy cô mời ăn.
Chu Lịch hai ngày trước đi công tác ở Singapore, khuya hôm qua mới về Bắc Kinh. Lương Uyển chưa gặp anh, nhưng hiện tại hai người đang nhắn tin cho nhau rất rôm rả.
Lương Uyển: "Hôm nay em chắc sẽ ăn tối với bạn học cũ."
Chu Lịch: "Bạn học?"
Lương Uyển: "Bạn cùng phòng hồi đại học. Bọn em hôm nay về thăm trường, làm sinh viên một ngày, trẻ lại một chút."
Chu Lịch: "Là đại học Z?"
Lương Uyển: "Ừ, đi nghe một giáo sư giảng bài. Thật không ngờ, giáo sư này chính là chủ nhà hiện tại của em."
Lương Uyển chờ một lúc, nhưng Chu Lịch bên kia lại như chiếc băng từ bị mắc kẹt, bỗng dưng im bặt.
Vừa bước ra khỏi căng tin, thầy giáo nhìn cô chăm chú vào điện thoại, cười tủm tỉm hỏi: "Có bạn trai rồi hả?"
Lương Uyển không phủ nhận: "Vâng."
Tiểu Trang ngạc nhiên: "Lần trước lúc dự đám cưới, cậu còn chưa có bạn trai mà? Nhanh thế, yêu từ cái nhìn đầu tiên à?"
Với Chu Lịch, có lẽ cô đúng là yêu từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng có những thứ tình cảm phải đến sau này mới dần dần cảm nhận được.
"Xem như vậy đi."
Ba người nói chuyện phiếm rồi lại bàn về giáo sư Trình. Các thầy cô trong trường biết về bà nhiều hơn.
"Đúng rồi, bố chồng của giáo sư Trình sở hữu một bệnh viện tư nhân lớn ở châu Âu, không phải phòng khám nhỏ đâu. Ông ấy là một bác sĩ thần kinh ngoại khoa nổi tiếng cả trong lẫn ngoài nước, rất xuất sắc. Mấy người bạn học của tôi ở Bắc Y (Đại học Y Bắc Kinh) từng nhắc đến ông ấy hai lần. Còn mẹ chồng bà ấy thì có một phần tư dòng máu Đức, là một nhà thám hiểm. Bà ấy cực kỳ ngầu, bảy mươi tuổi vẫn đi leo núi. Bà cụ ấy tràn đầy sức sống, cơ thể khỏe mạnh lắm."
"Đức à."
Lương Uyển lặp lại trong lòng.
Một cơn gió thu xào xạc cuốn theo những chiếc lá vàng rơi xuống, đung đưa như con thuyền cướp biển rồi đáp xuống trước mũi giày cô.
Cô dừng bước, mở khung chat với Chu Lịch.
Chu Lịch: "Tối nay anh đến đại học Z đón em."
Cô ngẩn người một chút.
"Được."
Theo tính cách của cô, lẽ ra phải viết "không cần."
Lại nghe thầy giáo nói: "Chồng và con gái của giáo sư Trình gần đây cũng theo cô ấy về nước rồi. Cô bé này chắc mới lần thứ hai về nước thôi, lần trước còn quá nhỏ."
Tiểu Trang ngạc nhiên: "Giáo sư Trình có con gái à? Không phải bà ấy chỉ có một cậu con trai thôi sao?"
"Có chứ, cô bé còn nhỏ lắm, kém anh trai hơn hai mươi tuổi. Sinh sau khi bà ấy rời đại học Z để trở về Đức."
"Trời ơi... Vậy thì nguy hiểm quá, lúc đó cũng hơn bốn mươi tuổi rồi."
"Đúng vậy, nhưng giáo sư vẫn luôn muốn có một cô con gái. May mà điều kiện y tế của gia đình bà ấy rất tốt, sức khỏe của bà ấy cũng rất ổn."
Anh trai, em gái.
Lương Uyển lắng nghe, không nói gì.
"Con trai bà ấy không về nước cùng sao?"
Thầy giáo nhíu mày suy nghĩ một lát: "Nghe nói con trai bà ấy đã về nước từ lâu rồi, nhưng cũng không chắc lắm, có khi vẫn ở lại Đức. Hồi bé cậu nhóc đó đẹp trai lắm, đôi mắt ấy, sau này không biết sẽ làm bao nhiêu cô gái xiêu lòng. Tiếc là sau này ít khi thấy nữa, mà giáo sư Trình cũng không thích đăng ảnh lên mạng xã hội, có đăng cũng chỉ là phong cảnh hoặc đồ ăn."
Sau đó, họ còn nói rất nhiều chuyện khác.
Ví dụ như mấy năm nay, Trình Liên Thư học triết học ở Đức, trở lại thân phận của một sinh viên, còn cùng một số nhân vật liên quan trong ngành thực hiện vài thí nghiệm xã hội. "Học không có điểm dừng" có lẽ chính là phương châm sống của bà ấy.
Sau khi chia tay thầy giáo, Lương Uyển và Tiểu Trang tìm một chỗ ngồi ở phía sau hội trường.
Trong hội trường ồn ào, các sinh viên trẻ tuổi tràn đầy sức sống. Lương Uyển mặc giống họ, nhưng trong lòng chỉ cảm thấy mệt mỏi vô cùng.
Năm phút trước khi buổi diễn thuyết bắt đầu, ba nam sinh lao vào chỗ trống bên cạnh cô, vừa thở hổn hển vừa vui mừng vì vẫn kịp giờ. Một người vô tình làm đổ chai nước khoáng của Lương Uyển, may mà nắp đậy chặt nên nước không tràn ra ngoài.
Nam sinh đó nói xin lỗi với cô.
Hội trường bật máy sưởi, không lạnh như bên ngoài, nên Lương Uyển cởi áo khoác lông vũ.
Bảng đen xanh lục, màn chiếu vẫn chưa hạ xuống.
Chẳng bao lâu sau, một người phụ nữ tóc hơi hoa râm bước ra giữa sân khấu. Bà mặc một chiếc áo len màu be, khoác một chiếc khăn choàng màu cà phê. Mái tóc đen pha chút bạc có độ dài giống như trong buổi học mở, đuôi tóc uốn cong vào trong.
Thị lực của Lương Uyển không tệ, nhưng vì khoảng cách xa nên không thể nhìn rõ ngũ quan của Trình Liên Thư, chỉ có thể nhận ra bà đang mỉm cười dịu dàng.
Tiểu Trang phấn khích lắc lắc cánh tay của Lương Uyển, hạ giọng thì thầm: "Lại được gặp nữ thần rồi! Không hổ danh nữ thần của mình, khí chất đúng là xuất sắc."
Lương Uyển chỉ mỉm cười.
Từ nhỏ đến lớn, cô chưa từng có tình cảm đặc biệt với bất kỳ giáo viên nào, nhiều nhất chỉ là sự kính trọng.
Giống như Lương Liên Thấm từng nói, có lẽ cô vô tình hơn người khác một chút.
Trình Liên Thư không chuẩn bị bất kỳ bài thuyết trình nào, tay bà chỉ đơn giản đan vào nhau, thỉnh thoảng khoanh tay. Bà không đến để giảng bài, chỉ muốn chia sẻ những gì mình đã thấy và trải nghiệm. Còn mỗi người có thể lĩnh hội được điều gì, thì tùy vào bản thân họ.
Lúc đầu, bà theo chồng sang Đức là vì bệnh của mẹ, cần sang Đức phẫu thuật. Cha dượng cũng đi cùng.
Lương Uyển chưa từng xem hết buổi học mở đó, nhưng lần này lại vô tình biết được phần tiếp theo của câu chuyện.
Thì ra sau này mẹ của Trình Liên Thư đã chọn cách đón nhận.
Cha dượng là một kiến trúc sư, có sự đồng điệu về tâm hồn với mẹ bà.
Mẹ bà đã suy nghĩ rất kỹ và nhận ra rằng, chia ly là một bài học không thể tránh khỏi. Nếu người mình yêu rời đi trước, bà sẽ phải chịu đựng sự mất mát, tự mình vượt qua đau khổ. Nhưng nếu trốn tránh việc ở bên người ấy, bà sẽ phải chịu đựng sự chia ly ngay trong hiện tại và có thể hối hận suốt nhiều năm.
Cách duy nhất để tránh chia ly là không gặp nhau ngay từ đầu. Một khi gặp gỡ, nhất định sẽ tạo ra sự ràng buộc. Đến khi nhận ra và muốn rút lui, thì đã quá muộn.
Cuối cùng, mẹ bà đã chọn nghe theo trái tim mình.
Trình Liên Thư cũng nhắc đến chồng mình.
Bà gọi ông là "ông Chu."
Trong thời gian mẹ bà bị bệnh, "ông Chu" cũng thức trắng nhiều đêm, sử dụng mối quan hệ của mình để liên hệ với các chuyên gia khắp nơi, cuối cùng lập ra một kế hoạch phẫu thuật. Ca phẫu thuật rất thành công, mẹ bà tiếp nhận quá trình phục hồi ở Đức, mỗi ngày trồng hoa, viết sách.
"Hình như mình nhớ ra rồi, mình từng thấy một bài báo về bố chồng của giáo sư Trình. Ông ấy tên là Chu Diên. Trước đây, có một ca bệnh hiếm ở trong nước, người ta mời ông ấy trở về làm bác sĩ phẫu thuật chính, còn lên hot search nữa."
Lương Uyển không lên tiếng.
Cô không còn thấy bất ngờ nữa.
Ngay từ lúc bước vào hội trường, trong lòng cô đã có một dự cảm mãnh liệt.
Cô không thích định nghĩa mọi sự trùng hợp trên thế giới này là có chủ ý. Nhưng trùng hợp đến mức này, quả thực không thể tự lừa dối bản thân.
Trình Liên Thư, e rằng chính là mẹ của Chu Lịch, cũng là chủ nhà của cô.
Trần Mạn, không đúng, phải là Trình Mạn, em gái của Chu Lịch, cũng chính là con gái của Trình Liên Thư. Người Hàng Châu thường không phân biệt được âm mũi trước và âm mũi sau, cô vô thức nghĩ rằng ai cũng vậy.
Lương Uyển khó có thể diễn tả cảm xúc của mình sau khi suy luận ra sự thật.
Giận ư? Có lẽ một chút.
Chu Lịch đã giấu cô chuyện anh là người giúp cô tìm nhà, cô đã bị "sắp đặt." Lương Uyển không thích bị sắp đặt. Nhưng cô cũng không quá kiểu cách đến mức trách móc một hành động có ý tốt.
Dù vậy, cô vẫn cảm thấy không thoải mái.
Cảm giác khó chịu ấy giống như bị một con kiến cắn, nhưng không phải loại kiến có thể gây chết người.
Cô uống từng ngụm nước, trong lòng càng lúc càng bứt rứt.
Giọng nói trầm tĩnh của Trình Liên Thư vang lên qua micro, phát ra từ loa trong hội trường. Vì đứng gần một chiếc loa hơn, đột nhiên có tiếng rè chói tai cắt ngang bài nói chuyện, âm thanh nổ lách tách như những tia lửa. Giống hệt tâm trạng của Lương Uyển lúc này.
Trình Liên Thư không hề hoảng loạn, bà nhẹ nhàng che micro lại, bước sang một bên và tiếp tục chậm rãi kể chuyện.
Trong một khoảng thời gian dài, não bộ của Lương Uyển không thể tiếp nhận thêm thông tin mới, như những phím đàn trống rỗng. Cho đến khi Trình Liên Thư bắt đầu trả lời câu hỏi của sinh viên.
Có một nữ sinh chia sẻ rằng cô ấy có tính cách dễ tự tiêu hao năng lượng. Cô vừa thương cha mẹ mình bị ông bà nội coi thường, vừa oán trách họ, oán trách họ không có chí tiến thủ, oán trách họ chỉ biết truyền tải cảm xúc tiêu cực xuống thế hệ sau, cuối cùng làm tổn thương chính cô.
Cô cảm thấy bản thân rất mâu thuẫn, rất ích kỷ.
"Không, tôi tuyệt đối không dùng hai chữ 'ích kỷ' để hình dung em."
Trình Liên Thư nói.
"Việc em không thể nhẫn tâm oán hận họ, không thể cắt đứt nguồn cội với họ, là bởi vì em có sự 'không nỡ'. Người thực sự ích kỷ sẽ không có sự không nỡ này—trừ khi... sự 'không nỡ' ấy chỉ là diễn cho người khác xem."
Lương Uyển siết chặt nắp chai nước, càng vặn càng chặt.
Buổi tọa đàm kéo dài thêm mười phút, nhưng vẫn có rất nhiều cánh tay giơ lên.
Cuối cùng, một giảng viên khác phải đứng ra thông báo kết thúc và bày tỏ lời cảm ơn đến Trình Liên Thư.
Sau khi kết thúc, Tiểu Trang nói muốn đi tìm Trình Liên Thư để chụp ảnh chung, liền kéo tay Lương Uyển định đi ra. Nhưng người trong hội trường quá đông, họ vẫn bị kẹt ở ghế ngồi.
Bên cạnh bỗng có một nam sinh lên tiếng: "Bạn học, bạn thuộc khoa nào vậy?"
Dòng suy nghĩ của Lương Uyển còn trôi dạt xa xăm, phản ứng có chút chậm chạp. Tiểu Trang trêu chọc: "Cô ấy thuộc khoa tiếng Anh."
"Có thể kết bạn WeChat không?"
Lương Uyển lấy lại tinh thần, nói: "Tôi hai mươi chín tuổi rồi, vẫn muốn kết bạn sao?"
"À... xin lỗi nhé."
Nam sinh bị bạn kéo đi giữa đám đông, trong lúc đó còn vang lên tiếng cười trêu ghẹo từ đồng bọn.
"Là sinh viên đại học đấy, một chàng trai trẻ như vậy, mà cậu lại từ chối thẳng thừng thế à?"
Lương Uyển thản nhiên đáp: "Mình không có bộ lọc đặc biệt nào dành cho sinh viên đại học cả. Một người là thế nào thì không liên quan đến tuổi tác của họ."
Sự băng hoại của một con người cũng không phải chỉ bắt đầu sau hai mươi lăm tuổi, chỉ là trước đó ta chưa nhận ra mà thôi.
Giống như đoạn hội thoại mà cô vô tình nghe được vào ngày đám cưới nọ.
Sau khi phần lớn người trong hội trường đã rời đi, Tiểu Trang mới kéo Lương Uyển đến gần Trình Liên Thư.
Dưới ánh đèn dịu nhẹ, Lương Uyển cuối cùng cũng nhìn rõ bà.
Khi bà ấy mỉm cười, khóe mắt hiện lên không ít nếp nhăn, như những gợn sóng lăn tăn, đặc biệt xinh đẹp. Lương Uyển dần hiểu được tại sao có nhiều người yêu thích bà đến vậy.
Trình Liên Thư mang một vẻ đẹp và sự điềm tĩnh đầy mẫu tính.
Nhưng nét mẫu tính này không xuất phát từ danh phận "người mẹ", mà giống như một sự vững chãi của đất mẹ. Lương Uyển gần như có thể chắc chắn rằng bà ấy là một người có nội tâm cực kỳ kiên định, dù đứng giữa giông tố cũng không hề biến sắc—một "người lớn" thực sự.
Đến lượt Tiểu Trang.
Cô ấy vừa run rẩy gọi thân thiết: "Giáo sư Trình!", vừa được Trình Liên Thư nắm lấy hai tay. Lương Uyển đứng bên cạnh mỉm cười nhạt, Tiểu Trang thực sự xem Trình Liên Thư như một ngôi sao để theo đuổi.
Tiểu Trang không quên giới thiệu Lương Uyển với giáo sư Trình.
"Đây là bạn thân của em, Lương Uyển, cùng khóa với em. Hồi trước cô ấy từng ngủ gật trong buổi học công khai của giáo sư, nhưng đó là vì tối hôm trước cô ấy làm ca đêm ở cửa hàng tiện lợi, chứ không phải cố ý đâu ạ!"
Trình Liên Thư ngước mắt lên, khẽ mím môi cười. Đôi mắt cô ấy còn sáng hơn phần lớn người trẻ tuổi, nhìn Lương Uyển qua cặp kính.
"Lương Uyển."
Hai chữ được nhắc đến nhẹ nhàng, như liễu rủ bên Tây Hồ trong tiếng chim hót ở Liễu Lãng Văn Oanh.
Cơn gió thoảng qua làm những sợi liễu bay lơ lửng như tơ lụa.
Mặt hồ tựa như gấm vóc cũng gợn sóng theo gió, nhẹ nhàng vỗ lên ba hòn đảo nhỏ giữa nước.
"Chào giáo sư Trình."
Lương Uyển nói.
Họ có lẽ đã gặp nhau lần thứ hai.
Lần đầu tiên là trong buổi học công khai.
Nhưng Lương Uyển lại không dám chắc chắn.
"Chị Lương Uyển!"
Đột nhiên, một bóng dáng nhỏ bé chạy từ cửa bên vào, kéo lấy cổ tay Trình Liên Thư và lắc lư.
Cô bé dùng tiếng Đức nói với Trình Liên Thư: "Mẹ ơi, đây chính là người mà anh trai thích."
Trình Liên Thư nhẹ nhàng nắm lấy tay Trình Mạn, mỉm cười, cũng dùng tiếng Đức đáp lại: "Mẹ biết rồi."