Những năm đầu sau khi kết hôn, phần lớn thời gian Lương Liên Thấm vẫn ở trong nước, vừa chăm sóc cuộc sống của Lương Uyển, vừa giảng dạy tại trường đại học.
Những người bạn Hoa kiều quen ở Mỹ khuyên bà nên nhanh chóng lấy thẻ xanh, nhưng Lương Liên Thấm từ chối. Khi ấy, Lương Uyển vẫn còn là một học sinh trung học, không liên lạc với cha, nếu mẹ cũng không ở bên cạnh thì thực sự không ổn.
Lương Liên Thấm muốn Lương Uyển sang Mỹ du học.
Nhà họ không phải là quá nghèo, tiền tiết kiệm đủ để chi trả học phí cho Lương Uyển. Cha dượng Jonathan là một nha sĩ với thu nhập khá cao, cũng rất sẵn lòng lo liệu chi phí sinh hoạt cho cô.
Mỗi khi đến kỳ nghỉ hè và đông, Lương Liên Thấm thường một mình sang Mỹ sống một thời gian. Dĩ nhiên, bà muốn đưa Lương Uyển đi cùng, nhưng Lương Uyển từ chối.
Có một lần, khi gọi video, Jonathan cũng tham gia vào cuộc trò chuyện. Ông ta chân thành giải thích với Lương Uyển về hành động của mình khi ấy: "Ba xin lỗi vì đã khiến con sợ hãi, nhưng xin con hãy tin rằng ba không hề có ý nghĩ xấu xa nào. Ba luôn mong muốn có một cô con gái, muốn biến con thành nàng công chúa xinh đẹp, vì thế mới nói những lời như vậy."
"Khi đó, ba và mẹ con đã yêu nhau, ba đã xem con như con gái ruột của mình. Sau khi mẹ con nói cho ba biết cảm nhận của con, ba mới nhận ra mình đã suy nghĩ chưa thấu đáo, không để ý rằng hành động của mình có thể khiến con hoảng sợ. Ba thề trước Chúa, ba chỉ yêu thương con với tư cách là một người cha."
Lương Uyển không tin, cũng không có thiện cảm với ông ta.
Từ năm lớp 10 đến lớp 11, có không ít bạn bè xung quanh Lương Uyển chuẩn bị du học, trong đó có Trần Tri Nguyên. Cô nghe cậu ấy nói rằng người Mỹ rất thích dùng tiếp xúc cơ thể để thể hiện sự thân thiết.
Dần dần, dù ngoài miệng không nói ra, nhưng trong lòng Lương Uyển bắt đầu nghĩ: liệu có phải mình đã hiểu lầm Jonathan? Lương Liên Thấm cũng kể lại chuyện này cho Jonathan nghe, ông ta lựa chọn giải thích một cách lý trí. Vào dịp sinh nhật và Giáng sinh của Lương Uyển, ông ta cũng gửi email chúc mừng và gửi quà từ bên kia đại dương.
Ở cái tuổi còn ngây ngô, quen dựa dẫm vào mẹ, Lương Uyển bị ép phải hợp lý hóa tất cả những hành vi khiến cô cảm thấy không thoải mái.
Đôi khi, cô bỏ qua cảm xúc chân thật nhất của mình.
Lương Uyển bắt đầu, dù bị động hay chủ động, tìm hiểu về chuyện du học.
Thành tích học tập của cô luôn xuất sắc. Sau một thời gian ôn luyện, điểm TOEFL lần đầu đã đạt 110, sau đó cô cũng thi SAT tại Singapore.
Giáo viên của trung tâm tư vấn du học cho rằng cô có thể ứng tuyển vào một số trường rất tốt.
Nhưng Lương Uyển cảm thấy mơ hồ.
Cô không biết mình muốn học ngành gì, không biết sau khi sang Mỹ có thể hòa nhập với người nước ngoài hay không.
Cô không hề khao khát nước Mỹ, cô chỉ không muốn xa mẹ quá lâu.
Lương Uyển biết sau khi cô vào đại học, Lương Liên Thấm sẽ phải ở Mỹ ít nhất hai năm để làm thủ tục lấy thẻ xanh.
Điều đó có nghĩa là một khoảng thời gian rất dài không được gặp mẹ.
Nếu muốn gặp, chỉ có cách duy nhất là tự mình bay hơn mười tiếng đồng hồ sang đó.
Khi theo câu lạc bộ tranh biện tham gia thi đấu, Lương Uyển nghe thấy rất nhiều người bàn luận về các trường đại học Mỹ: Ivy League, trường nghệ thuật tự do, đại học công lập... Ai cũng có kế hoạch rõ ràng—có người theo đuổi thực tế với tiền đồ rộng mở, có người theo đuổi ước mơ.
Nhưng Lương Uyển cảm thấy bản thân ngày càng mất phương hướng.
Cảm giác không thoải mái ấy càng ngày càng sâu đậm theo thời gian.
Có một lần xem phim, chỉ trong khoảnh khắc thoáng qua, Lương Uyển bất chợt có ý nghĩ quay đầu lại.
Cô nói với Lương Liên Thấm rằng mình muốn ở lại trong nước học đại học, vì bản thân không dễ thích nghi với môi Tr**ng X* lạ.
Chuyện này thực ra vẫn có thể bàn bạc được, lúc ấy Lương Uyển cũng chưa quyết tâm.
Nhưng khi nghe thấy, sắc mặt Lương Liên Thấm chợt sa sầm, bà nhắm mắt hít sâu một hơi, đặt đũa xuống, khoanh tay dựa lưng vào ghế.
Bà cúi đầu, ánh mắt lạnh nhạt nhìn mặt bàn: "Vậy thì con đừng mong gặp lại mẹ nữa, như vậy cũng ổn chứ?"
Lương Uyển sững sờ, bị sự lạnh lùng ấy làm cho chấn động.
Lương Liên Thấm chậm rãi nói: "Sao con lại cứng đầu như vậy? Chẳng lẽ mẹ sẽ hại con sao? Con có biết kiếm việc ở trong nước khó thế nào không? Sau này có thể có tiền đồ gì? Con sang Mỹ mở mang tầm mắt, sau này tư duy cũng sẽ khác."
Tầm mắt.
Từ này thực sự quá xa vời.
Lương Uyển im lặng hồi lâu, rồi nói: "Con không thích bị sắp đặt."
Lương Liên Thấm cười khẩy: "Suy nghĩ của con quá ngây thơ. Trước đây con nói muốn học vẽ, nhưng có bao nhiêu người có thể sống bằng nghệ thuật? Giờ lại bỏ qua cơ hội du học, con có biết bao nhiêu người vắt óc tìm cách sang Mỹ không? Mẹ đi qua nhiều cây cầu còn hơn con đi trên đường, gặp nhiều kẻ xấu còn hơn con gặp người, mẹ chưa bao giờ chọn sai đường."
Lương Uyển buột miệng: "Vậy cuộc hôn nhân của mẹ chẳng phải là một sai lầm sao?"
Sắc mặt Lương Liên Thấm lập tức thay đổi, biểu cảm trở nên đặc sắc, hàng lông mày nhíu chặt đầy oán hận, rất lâu không nói gì.
Những ký ức về cha trong tâm trí Lương Uyển ít ỏi đến đáng thương, 99% đến từ lời kể của Lương Liên Thấm.
Ông ấy tên là Từ Học Tri, dáng vẻ điển trai, nhưng học vấn chỉ ở mức bình thường, biết làm ăn nhỏ, ngoài ra không có ưu điểm nào khác.
Con đường để Lương Liên Thấm đến với ông rất trắc trở—cha mẹ phản đối, bà kiên quyết chống lại, thậm chí từng tuyệt giao, mãi đến khi Lương Uyển ra đời mới dịu đi.
Nhưng Từ Học Tri không xứng đáng.
Sau khi kết hôn, ông bận rộn với việc kinh doanh, chưa bao giờ quan tâm đến con cái. Dáng vẻ đẹp trai, có chút tiền, xung quanh không tránh khỏi những cô gái vây quanh.
Dù ông đảm bảo với Lương Liên Thấm rằng mình sẽ không phản bội bà, nhưng bà chưa bao giờ cảm thấy an toàn.
Bước ngoặt của cuộc hôn nhân này là năm Từ Học Tri đón cha mẹ đến Hàng Châu sống cùng.
Mẹ chồng là người có học thức, từng là giáo viên. Bà bị ép gả cho một người chồng vô học, sống một cuộc đời không tình cảm suốt nửa thế kỷ.
Sự xuất hiện của ông bố chồng chính là cơn ác mộng của Lương Liên Thấm.
Những quyết định giáo dục con cái của Lương Liên Thấm không được cha chồng hiểu, ông ta lại thích dùng những phương pháp cổ hủ, mê tín. Ông ta trọng nam khinh nữ, không hài lòng khi Lương Liên Thấm cho Lương Uyển ăn những món đắt đỏ, suốt ngày lẩm bẩm: "Nuôi một đứa con gái mà tốn công tốn sức như vậy để làm gì?"
Lương Liên Thấm vất vả dạy học, đôi khi cần họ giúp trông con, nhưng cha chồng chỉ nói: "Cô cứ ở nhà an phận lo chồng con là được rồi, con trai tôi giỏi kiếm tiền như vậy, cô còn muốn ra ngoài gây chuyện gì nữa?" Còn mẹ chồng thì chỉ ngồi đó, ôm lấy Lương Uyển, không buồn nói một lời.
Dưới sự chia rẽ của cha chồng, lần đầu tiên Từ Học Tri ra tay đánh Lương Liên Thấm. Nhưng bà không bỏ về nhà mẹ đẻ, vì đây là cuộc hôn nhân mà bà đã kiên trì theo đuổi, thậm chí còn chống đối cha mẹ để có được. Bà không thể đánh mất thể diện của mình.
Sau khi Lương Uyển đủ lớn để vào mẫu giáo, cha mẹ chồng cũng quay về quê.
Cuộc sống dường như có thể tiếp tục trôi qua.
Từ Học Tri bận rộn với việc kinh doanh bên ngoài, Lương Liên Thấm vẫn tiếp tục giảng dạy tại trường đại học. Bà có những người bạn tốt, là chỗ dựa giúp bà vượt qua những năm tháng gian khó.
Nhưng rồi những mâu thuẫn vẫn không ngừng phát sinh. Đến khi thất vọng tích tụ quá nhiều, Lương Liên Thấm không thể chịu đựng thêm nữa, quyết định kết thúc cuộc hôn nhân vốn chỉ còn trên danh nghĩa. Bà không lấy một đồng nào, chỉ cần con gái, rời đi với hai bàn tay trắng.
Cũng chính người bạn ấy đã giúp đỡ hai mẹ con bà khi họ rơi vào cảnh khốn khó.
Lương Liên Thấm kể rằng, ngày bé, bà ấy hay mua đồ ăn cho Lương Uyển. Nhiều bộ quần áo hàng hiệu mà Lương Uyển mặc lúc nhỏ là quần áo con trai bà ấy đã mặc qua, những chiếc váy đẹp cũng là bà ấy mua tặng.
Sau này, bà ấy chuyển đến Bắc Kinh dạy học, rồi lại ra nước ngoài sinh sống. Những lần trở về ngày càng thưa thớt, đến mức dần dần mất liên lạc, chỉ còn lại vài lời chúc hỏi thăm vào dịp lễ tết.
Lương Liên Thấm vừa dạy học vừa theo người thân kinh doanh, cuộc sống dần khởi sắc.
Chỉ là, bà đã mất đi một người bạn.
Tối hôm đó, khi nhìn vẻ mặt trầm lặng của mẹ, trong lòng Lương Uyển dâng lên cảm giác tội lỗi. Cô hiểu mẹ đã vất vả nuôi dạy mình, nhưng mà...
Lương Uyển cũng muốn có quyền lựa chọn cho riêng mình.
Cô không thể phớt lờ cảm giác khó chịu và gượng ép trong lòng.
Lương Liên Thấm thực sự không quay về, suốt hai năm liền, cho đến khi bà ấy có được thẻ xanh Mỹ.
Lương Uyển cũng không sang đó, bà vẫn không thể chấp nhận Jonathan.
Lương Liên Thấm từng có một nhận xét về Lương Uyển.
Bề ngoài trông cô có vẻ mềm lòng nhất, nhưng thực ra lại là người cứng rắn nhất. Nhìn thì có vẻ hay do dự, thiếu quyết đoán, nhưng kỳ thực cô sẽ không bao giờ đi về phía mà mình không thích.
Cô không nghe lời khuyên, cũng chẳng tiếp thu ý kiến của người khác, bướng bỉnh vô cùng.
Rất giống Lương Liên Thấm.
Trong hai năm đó, Lương Liên Thấm vẫn chuyển tiền sinh hoạt vào tài khoản ngân hàng của Lương Uyển, chỉ là cô không dùng đến, chỉ nhận số tiền được chia từ việc bán căn nhà.
Mất đi ngôi nhà ở Hàng Châu, suốt bốn năm đại học, Lương Uyển chỉ quay về một lần, ở khách sạn như một vị khách.
Từ lúc ấy, cô bắt đầu hiểu cảm giác lênh đênh không nơi bám víu là như thế nào.
Khi nghỉ lễ, bạn bè đều về nhà, cô chỉ có thể thuê tạm một căn phòng nhỏ, tiếp tục đi làm thêm.
Lương Liên Thấm từng đến đại học Z một lần, cùng Lương Uyển ăn cơm trong căng tin trường.
Ba món mặn một món canh, im lặng thật lâu.
Cuối cùng, vẫn là Lương Liên Thấm phá vỡ bầu không khí trầm mặc: "Ra trường rồi, có muốn sang Mỹ làm việc không? Mẹ có thể nhờ người sắp xếp."
Lương Uyển cúi đầu, nói khẽ: "Không cần, mẹ lo cho bản thân đi, đừng làm bà nội trợ."
Lương Liên Thấm từng bị cha chồng cằn nhằn suốt bao năm, nhưng chưa từng từ bỏ công việc. Ít nhất, bà không nên đánh mất điều đó.
Cô nói: "Mẹ đang dạy ở UCSD."
Lương Uyển gật đầu, không hỏi chi tiết.
Lương Liên Thấm sau đó nói thêm nhiều chuyện.
Chẳng hạn như dù Lương Uyển không sang Mỹ, nhưng đại học Z cũng là một trường đại học tốt, không làm mẹ mất mặt. Hay như người bạn từng mua quần áo cho cô lúc nhỏ giờ cũng đang dạy ở đại học Z. Hoặc là bà đã chứng kiến cảnh đẹp thế nào ở Công viên quốc gia Sequoia.
Rồi lại kể, bà và Jonathan đã chuyển nhà đến khu người giàu, nơi có an ninh tốt hơn.
Lương Uyển không còn tâm trạng nghe nữa, lời mẹ nói như gió thoảng qua tai, chỉ khiến lòng cô thêm bực bội.
"Mẹ dự định sẽ sinh con với Jonathan."
Lương Uyển sững người, vô thức cắn vào lưỡi mình. Nhưng gương mặt cô không chút biểu cảm, chỉ hỏi lại: "Mẹ điên rồi à? Sinh con ở tuổi này rất nguy hiểm."
"Cơ thể mẹ không có vấn đề gì, Jonathan cũng sẽ cung cấp điều kiện y tế tốt nhất cho mẹ."
Đồng tử Lương Uyển khẽ run rẩy, rồi cô cúi đầu, không nói gì thêm.
Về sau, Lương Uyển chứng minh lựa chọn của mình là đúng.
Bằng thực lực, cô đã được nhận vào thực tập ở một công ty 4A ngay từ khi còn trong đợt tuyển dụng tại trường, sau đó còn chính thức trở thành nhân viên.
Lương Liên Thấm lại quay về một lần nữa. Bà vẫn chưa có thai. Có lẽ là do tuổi tác, hoặc cũng có thể là vì chất lượng ti.nh trù.ng của Jonathan không còn tốt. Họ bắt đầu tìm đến các biện pháp hỗ trợ sinh sản.
Khi ấy, Lương Uyển đang bận rộn đến mức đầu tắt mặt tối với công việc thực tập, tâm trạng vô cùng tệ. Cô lạnh nhạt nói: "Thật không hiểu nổi mẹ. Chừng này tuổi rồi còn tự làm khổ mình."
Lương Liên Thấm nhìn thẳng vào mắt cô, nói một câu khiến cô mãi không quên: "Bởi vì mẹ muốn có một đứa con của riêng mình. Con cái là sự tiếp nối của sinh mệnh, là người thân thiết nhất, là người sẽ không bao giờ rời bỏ mẹ."
Bởi lẽ, dù có gãy xương, thì máu mủ vẫn luôn gắn kết.
Mùa đông năm ấy, tuyết phủ kín con đường trước quán cà phê, trên chiếc bàn ngoài trời có một người tuyết nhỏ, ai đó còn chu đáo quàng cho nó một chiếc khăn đỏ.
Lương Uyển cầm ly cà phê, mở miệng định nói gì đó, nhưng rồi lại thôi. Biểu cảm trên mặt cô không rõ là cười hay khóc, nhưng cuối cùng vẫn không hỏi: "Thế con thì sao? Con không phải con của mẹ sao?"
Cô dời ánh mắt ra ngoài cửa sổ. Đợi khi thời tiết ấm lên, người tuyết tan thành một vũng nước, nơi đó chỉ còn lại một chiếc khăn quàng.
Mùa đông năm đó, lúc rời đi, Lương Liên Thấm đã tặng Lương Uyển một chiếc khăn quàng.
Màu bạc hà, đan mũi trơn, do chính tay Lương Liên Thấm đan.
Sau đó, Lương Uyển nhận được tin bà ấy mang thai.
Rồi là tin đứa trẻ chào đời.
Là một bé trai.
Lương Uyển không có cảm giác gì, dường như đó là chuyện của một người không liên quan đến mình.
Trong vòng bạn bè, có một người họ hàng còn cố tình đăng một bài chúc mừng, giọng điệu tâng bốc: "Đứa trẻ sinh ra đã là công dân Mỹ."
Lương Uyển vẫn không có cảm giác gì.
Nhưng cô đã chỉnh quyền hạn của người họ hàng đó thành: chỉ có thể nhắn tin riêng.
Dù sao cô cũng chẳng bao giờ nói chuyện với người đó.
Sau này, cuộc trò chuyện giữa mẹ và con gái chỉ còn lại những lời chúc "Sinh nhật vui vẻ", "Năm mới vui vẻ" từ phía Lương Liên Thấm. Lương Uyển không nhắn, bà ấy cũng không nhắn nữa.
Lương Uyển chưa từng mở quyền xem nhật ký của Lương Liên Thấm, không biết bà ấy thường đăng những hình ảnh hạnh phúc thế nào. Dù sao, trong cuộc sống gia đình ba người đó cũng không có cô.
Cô là một người không liên quan.
Thỉnh thoảng, khi có họ hàng đến Bắc Kinh tìm gặp Lương Uyển, họ sẽ kể cho cô nghe một chút về tình hình của Lương Liên Thấm.
"Cô ấy hình như không còn ở trường đại học trước kia nữa, đã chuyển sang một nơi khác."
"Biệt thự có cả hồ bơi, tốt đến mức không thể tả."
"Cô ấy không còn tin Phật nữa, sang đó đã được rửa tội, giờ theo đạo Thiên Chúa rồi."
"Mẹ cháu bây giờ hoàn toàn là một quý bà thượng lưu."
Mẹ cháu.
Danh xưng xa lạ và xa vời.
"Thật khâm phục cô ấy, lúc nào cũng biết mình muốn gì. Ông bà ngoại cháu dưới suối vàng chắc cũng an lòng lắm."
Không biết nữa.
Lương Uyển cũng không biết ông bà ngoại mong muốn Lương Liên Thấm sống cuộc đời thế nào.
Trong mắt cô, có lẽ Lương Liên Thấm vẫn luôn là đứa trẻ muốn chứng minh với họ rằng "lựa chọn của cô ấy không sai".
Bà không chịu thừa nhận việc kết hôn với Từ Học Tri là một sai lầm. Bà có lòng kiêu hãnh của mình, tuyệt đối không thể cúi đầu.
Lương Uyển hiểu tâm lý ấy.
Vì bản thân cô cũng là một người như vậy.
Chỉ khác là, Lương Uyển sẽ không bao giờ tha thứ cho bà ấy nữa.
*
Lương Uyển nằm quay lưng về phía Chu Lịch rất lâu, rèm cửa ngăn cách cuồng phong và cơn mưa dữ dội.
Hơi thở cô đều đặn như thể đã ngủ. Nhưng dưới ánh sáng lờ mờ, tấm lưng mỏng manh thỉnh thoảng lại run nhẹ.
"Không ngủ được à?"
Chu Lịch ôm lấy cô từ phía sau.
Hơi thở của Lương Uyển phả lên cánh tay anh, lúc nặng, lúc nhẹ.
Cô thoát ra khỏi dòng hồi ức, giọng điệu bình thản.
"Một chút." Cô xoay người, nép vào lòng anh, nhắm mắt. "Nếu anh chưa buồn ngủ, mình xem phim đi?"
"Được, em muốn xem gì?"
"Giáng Sinh mà," Lương Uyển nghĩ một chút. "Xem 'Ở Nhà Một Mình' đi."
Xem từ phần đầu tiên.
"Vẫn còn táo, có muốn ăn không?"
Lương Uyển nhướng mày: "Được đấy."
Cô theo anh ra phòng khách đi một vòng cho tỉnh táo, nhìn anh gọt táo.
Ngồi trên quầy bar, cô mỉm cười nhàn nhạt: "Nói cho anh nghe một điều mê tín nhé."
"Gì cơ?"
"Không được chia lê cho nhau."
Chu Lịch chưa từng nghe: "Tại sao?"
"Chia lê là chia ly."
Chia nhau ăn lê sẽ chia xa.
Chu Lịch dừng tay, nhìn cô.
"Nhớ rồi."
Lương Uyển cười khẽ: "Chỉ là mê tín thôi mà."
Hồi nhỏ đã nghe đến phát chán rồi.
Táo có thể chia, nhưng lê thì không – đó là điều Lương Liên Thấm từng nói.
"Chu Lịch, anh từng đến Mỹ chưa?"
"Có rồi."
"Thấy thế nào? Thích không?"
"Bình thường."
"Anh đi những thành phố nào?"
"New York, Los Angeles, Santa Barbara, chắc chỉ vậy thôi."
"Em chỉ từng đến San Francisco."
Chu Lịch đưa đĩa táo cho cô, theo yêu cầu của Lương Uyển, cô muốn ăn nguyên quả. Như thế mới gọi là 'quả bình an'.
"Có thích không?"
"Bình thường." Lương Uyển cười nhẹ. "Em thích những con dốc dựng đứng nối tiếp nhau. Đi bộ chắc là thảm họa, với tài xế thì có lẽ cũng không dễ chịu, nhưng với người ngồi xe như em thì rất thú vị, như tàu lượn siêu tốc vậy."
"Vậy còn gì nữa?"
"Cây cầu đó, lúc hoàng hôn trông cũng đẹp. Còn lại thì..." Cô dừng một chút. "Chẳng nhớ gì nữa."
Lương Uyển muốn xem phim trong phòng khách, thế là hai người nằm trên sofa giường, đắp một chiếc chăn mỏng.
Những gam màu sáng lăn tăn trên màn hình tivi.
Mới mấy phút đầu, Lương Uyển đã cười phá lên, vỗ vai Chu Lịch mà cảm thán.
"Bố mẹ này bất cẩn quá, sao có thể để lạc con mình được chứ? Bảo sao là phim hài, lối diễn xuất phóng đại."
Lúc nhỏ xem chỉ nhớ nam chính chọc phá hai tên trộm thế nào. Khi lớn lên, góc nhìn khác đi, mới để ý đến những nhân vật phụ.
Thời gian trôi qua rất lâu, phim kết thúc.
Mẹ của nam chính trở về nhà, bất kể trên đường gặp bao nhiêu khó khăn trắc trở, bà cũng chưa từng chùn bước. Chỉ muốn về nhà để chắc chắn rằng con mình an toàn.
Lương Uyển dùng khăn giấy lau tay sau khi cầm quả táo, vẻ mặt bình thản, nở một nụ cười nhẹ: "Ít nhất, họ chưa bao giờ thực sự bỏ rơi cậu bé."