“Thần chết” giáng lâm, bầu không khí nhất thời trở nên căng thẳng. Khúc Trân thấy tình hình không ổn liền chuồn lẹ.
“Hai người cứ từ từ uống nhé, tôi đi tiếp khách đây!”
Chẳng mấy chốc, lại có người từ quầy lễ tân mang bia đến, vẫn là một thùng bia tươi. Có lẽ là do sắc mặt Thời Tự không tốt, lần này Khúc Trân đứng cách xa, chỉ đứng sau quầy bar, mấp máy môi với Chúc Kim Hạ: “Tôi mời.”
Chúc Kim Hạ mỉm cười, quay đầu nhìn thấy Thời Tự, nụ cười liền tắt ngúm.
Cô không cười nữa, Thời Tự lại cười: “Uống vui lắm à?”
“…”
Chúc Kim Hạ đột nhiên nhớ đến một câu chuyện cười, buột miệng hỏi: “Anh có biết định luật bảo toàn nụ cười không?”
“Không. Sao thế?”
“Theo định luật bảo toàn nụ cười, nụ cười không tự nhiên sinh ra, cũng không tự nhiên mất đi, nó chỉ chuyển từ gương mặt người này sang gương mặt người khác.”
“…”
Thời Tự không nói gì, cứ nhìn cô như vậy.
Chúc Kim Hạ thở dài, gọi một tiếng “Thầy Hiệu trưởng” — cô rất ít khi gọi Thời Tự như vậy.
“Tôi thừa nhận, về mặt danh nghĩa, anh là lãnh đạo của tôi.”
… Cùng lắm là lãnh đạo nửa vời, cô đâu phải giáo viên chính thức của trung tâm giáo dục đâu.
“Nhưng bây giờ chúng ta đã ra khỏi trường, anh có cần phải… quân sự hóa công tác quản lý nhân viên như vậy không?”
… Ngay cả ở trường, anh cũng không cần phải như vậy.
“Anh là Hiệu trưởng, tôi là giáo viên, giữa chúng ta chỉ có mối quan hệ cấp trên, cấp dưới trong công việc, liên quan đến đời sống cá nhân, anh có nên quản tôi như quản học sinh không?”
Rõ ràng là anh vô lý, vậy mà cô vẫn có thể nói chuyện một cách lý trí như vậy, Chúc Kim Hạ thầm thở dài trong lòng.
Thời Tự hỏi ngược lại: “Nhỡ có chuyện gì thì sao?”
“Nhỡ có chuyện gì thì cũng không liên quan đến anh. Tôi là người trưởng thành, có thể tự chịu trách nhiệm cho hành vi của mình.”
Thời Tự nhìn gương mặt ấy, đôi mắt sáng đến lạ thường sau khi uống rượu, cũng lặng lẽ thở dài.
“Phải, cô có thể tự chịu trách nhiệm cho hành vi của mình. Nhưng Chúc Kim Hạ, cô có nghĩ đến việc cô một mình chạy đến vùng núi này, không hiểu rõ môi trường, cũng thiếu ý thức tự bảo vệ bản thân, nếu tôi mặc kệ, nhỡ cô xảy ra chuyện gì, tôi sẽ tự trách mình không?”
“Nhưng tôi biết tửu lượng của mình, không thể nào để bản thân say được.”
“Vậy nhỡ trong rượu có thứ gì đó thì sao?”
“…”
“Nhỡ có người thấy cô xinh đẹp, cho dù cô không say cũng muốn quấy rối cô thì sao?”
“…”
Chúc Kim Hạ theo bản năng nhìn những lon bia đã uống hết trên bàn, ba lon. Ba lon bia mà đã khiến cô không còn sức chống cự? Không thể nào…
Cô chuyển chủ đề: “Này, anh thấy tôi xinh đẹp hả?”
Thời Tự mặt không cảm xúc, không bị cô đánh lạc hướng.
Chúc Kim Hạ đành phải bỏ cuộc, quay lại chủ đề chính: “Vậy tôi sẽ báo cảnh sát.”
“Chưa nói đến việc lực lượng cảnh sát ở vùng núi phân tán, nhỡ xảy ra chuyện gì, người ta chết rồi, cảnh sát còn chưa đến, huống chi đây là khu vực Tây Tạng…”
Người say rượu không hiểu thế nào là “đủ rồi”, đợi một lúc, không thấy anh nói tiếp, cô liền tự mình hỏi: “Khu vực Tây Tạng thì sao?”
Thời Tự: “…”
Thời Tự: “Khu vực Tây Tạng, nói dễ nghe là đoàn kết, nói khó nghe là bài ngoại. Cô là người ngoài, cho dù có xảy ra chuyện, cũng sẽ không có ai bảo vệ cô, cùng lắm là dàn xếp ổn thỏa. Nếu thật sự gây ra rắc rối, chuyện này sẽ trở thành vấn đề dân tộc, mức độ nghiêm trọng sẽ rất lớn, nên sẽ không có ai đòi lại công bằng cho cô.”
Anh nói chuyện nghiêm trọng như vậy, Chúc Kim Hạ càng không biết phải phản bác thế nào.
Đã nâng lên thành vấn đề dân tộc rồi, cô còn tranh luận gì nữa? Vắt óc suy nghĩ, cô chỉ nghĩ ra được một câu—
“Không phải anh đang tiếp khách sao?”
Không phải nói là phải đi uống rượu với lãnh đạo, kiếm cho trung tâm hai bộ thiết bị điện tử sao?
Thời Tự bật cười, hóa ra vừa nãy anh nói nhiều như vậy đều là vô ích, cô thậm chí còn không biết tại sao anh lại cưỡi gió đạp mây đến đây.
Nhưng nhìn những lon bia đã cạn, nhìn gương mặt ửng đỏ, đôi mắt sáng đến lạ thường của cô, anh chỉ biết lặng lẽ thở dài.
Một đêm nay anh thở dài còn nhiều hơn cả một năm.
“Còn uống gì nữa?” Anh mở một lon bia, cười khẩy: “Lãnh đạo bên kia không quan trọng bằng bên này, tất nhiên là phải ưu tiên bên quan trọng hơn.”
Chúc Kim Hạ theo bản năng cầm lon bia của mình: “Anh nói gì vậy, anh mới là lãnh đạo—”
“Tôi không phải, cô mới là.” Thời Tự uống cạn một hơi, bóp méo lon bia, ném lên bàn: “Cô là lãnh đạo của tôi.”
Nói xong câu này, anh lấy lon bia trong tay cô, lại uống cạn một hơi.
Chúc Kim Hạ trợn tròn mắt, chỉ vào bên cạnh: “Còn nhiều bia như vậy, sao anh lại cướp của tôi?”
“Tôi đã nói là cô là lãnh đạo rồi mà. Cô đã bao giờ thấy lãnh đạo uống rượu chưa? Tôi thay cô uống.”
“…”
Nói như vậy, hình như cũng không sai.
Đầu óc Chúc Kim Hạ hơi chậm chạp.
Thời Tự ngồi đối diện, hơi men xộc lên, vốn dĩ đang tức giận, nhìn thấy bộ dạng cô cố gắng suy nghĩ nhưng chẳng nghĩ ra được gì, cơn giận bỗng nhiên tan biến.
Trời biết anh đã đến đây bằng cách nào.
Cả ngày họp hành khiến đầu óc choáng váng, nhìn những kẻ bất tài ngồi ở vị trí cao, ba hoa chích chòe, nhìn những kẻ có chút quyền lực, vênh váo tự đắc. Rồi đến bàn tiệc, nói những lời trái lòng, nhìn những người cụng ly chúc tụng, nghe những lời lẽ sáo rỗng.
Nếu không phải anh hiểu rõ những trò ở vùng núi, nếu không phải nhìn thấy chú Vượng đã trải qua những chuyện này, nếu không phải trung tâm còn có một trăm bảy mươi tư miệng ăn, Thời Tự đã bỏ cuộc từ lâu rồi.
Chỉ là hai bộ thiết bị điện tử thôi, những người ở trên kia chỉ cần giơ tay lên, số tiền rơi ra từ kẽ tay cũng đủ mua không biết bao nhiêu bộ, vậy mà họ nhất quyết không chịu.
Năm ngoái Thời Tự đã xin, bị bác bỏ.
Năm nay lại xin, vẫn bị bác bỏ.
Sau đó, mỗi tháng anh đến xin một lần, đến tuần trước, vẫn bị bác bỏ.
Trường tiểu học ở ngọn núi bên cạnh cũng xin, xin sau anh, vậy mà người ta lại được phê duyệt. Không phải là Hiệu trưởng người ta giỏi hơn Thời Tự, thực tế người ta chỉ có bằng tốt nghiệp cấp ba, chỉ hơn anh ở một điểm, là người Tây Tạng.
Ở nơi này, xuất thân quyết định tất cả.
Thời Tự uống một ly, vô dụng.
Hai ly, vô dụng.
Nửa chai rượu trắng đã hết, vẫn không lay chuyển được.
Trong bữa tiệc, anh cảm thấy bực bội trong lòng, Hiệu trưởng trường tiểu học thị trấn Ngưu Gia bên cạnh quen biết anh, đưa cho anh một điếu thuốc: “Anh bạn, được không đấy? Uống như vậy chẳng phải là muốn chết sao? Ra ngoài hút điếu thuốc đi.”
Nghe đến đây, Chúc Kim Hạ không nhịn được chen vào: “Anh biết hút thuốc à?”
“Biết, nhưng không hút.” Thời Tự dựa vào ghế sofa, cười cười: “Hồi học cấp hai, đến tuổi nổi loạn, tôi đã lén học hút thuốc, bị chú Vượng phát hiện, suýt chút nữa bị đánh gãy chân.”
“Chú Vượng biết đánh người luôn?”
“Đánh chứ, sao lại không đánh? Vừa đánh vừa nói, ‘Thương cho roi cho vọt’, chỉ cần ông ấy còn sống, tôi dám hút thuốc là đánh chết.”
Vì vậy, Hiệu trưởng trường Ngưu Gia cũng không phải thật sự muốn anh hút thuốc, chỉ là tìm cớ kéo anh ra ngoài nghỉ ngơi thôi.
“Anh bạn, hà cớ gì phải chịu ấm ức như vậy.” Đối phương vỗ vai anh: “Chỉ là thiết bị điện tử thôi, không có thì thôi, đâu phải là không thể dạy học.”
Thời Tự không nói gì.
Có thiết bị điện tử mới có thể dạy học trực tuyến, đội ngũ giáo viên của trung tâm chủ yếu là “không có đội ngũ”, tầm nhìn của bọn trẻ đã hẹp, anh chỉ muốn mở thêm cho chúng một cánh cửa sổ.
“Thôi bỏ đi, không có khả năng đâu, anh không nhìn ra sao? Mấy người kia cố tình làm khó chúng ta, anh tưởng anh uống rượu là họ sẽ đồng ý à?”
“Không thử sao biết được?”
“Anh có uống chết, họ cũng sẽ không đồng ý, chỉ vui vẻ giải thể trung tâm thôi.”
Hiệu trưởng Lưu cũng là người Hán, trước đây còn làm việc ở cục trong huyện. Cục trưởng Cục Giáo dục nhiệm kỳ trước là người Hán, đã cất nhắc một nhóm người của mình, anh ta cũng nằm trong số đó. Tiếc là cục trưởng nhiệm kỳ này là người Tây Tạng, việc đầu tiên sau khi nhậm chức là: Thay thế hết những người cũ, những người không thể thay thế thì đày ra biên giới, dùng người của mình.
Thế là, Hiệu trưởng Lưu cũng bị đày đến “thị trấn biên giới” làm Hiệu trưởng.
Thị trấn Ngưu Gia cũng không có thiết bị điện tử, bảng cảm ứng, mạng internet, cái gì cũng không có.
Có lẽ là do sự chênh lệch quá lớn, Hiệu trưởng Lưu đã nản lòng, cam chịu số phận, nên mới khuyên nhủ Thời Tự.
Thời Tự vốn dĩ đã bực bội trong lòng, bị anh ta dội thêm gáo nước lạnh, càng thêm khó chịu. Không muốn nghe nữa, nhưng đối phương lại có ý tốt, anh đành phải kiên nhẫn mở điện thoại ra, chuyển hướng sự chú ý.
Trùng hợp thay, anh vừa hay lướt thấy bài đăng trên Moments của Chúc Kim Hạ.
Mấy bức ảnh đầu tiên còn bình thường, bức ảnh cuối cùng lại là quán bar, trước mặt còn bày một thùng bia, có vẻ như đã uống ba lon rồi.
Thời Tự không dám nán lại lâu, một cuộc điện thoại, lập tức rẽ sóng lướt gió đến đây, may mà thị trấn nhỏ, chạy nước rút trăm mét, rẽ qua nửa con đường là đến nơi.
“Lần trước chạy nhanh như vậy là hồi còn đi học, chạy 800 mét. Lần đó là vì giải nhất, một đôi giày.”
“Vậy lần này thì sao?”
“Lần này à?” Thời Tự liếc nhìn cô: “Lần này là để ngăn cô lên trang nhất tin tức xã hội.”
Chúc Kim Hạ cũng không phản bác, ôm chai bia cười ha hả.
Thời Tự cau mày: “Tửu lượng của cô thế nào vậy, ba ly là gục?”
Chúc Kim Hạ ợ một tiếng: “Nói bậy, tửu lượng của tôi rất tốt.”
“Vậy cô đứng dậy đi hai bước xem.”
Cô nghe lời đứng dậy, dồn hết sức muốn đi thẳng, vậy mà lại đi thành hình chữ S chuẩn.
Thời Tự cười khẩy: “Đây gọi là tửu lượng tốt?”
“…” Chúc Kim Hạ tìm một lý do chính đáng: “Tất cả là tại mì của quán lão Lưu quá dở, tôi chỉ ăn được hai miếng, coi như là uống rượu lúc bụng đói, đổi lại là anh, anh cũng say!”
Cô ngồi xuống xoa bụng, rõ ràng là dạ dày khó chịu.
Thời Tự: “Bụng đói mà còn dám uống rượu, đáng đời.”
Anh giơ tay gọi phục vụ, hỏi quán rượu có món ăn vặt gì không.
Trả lời: Khô bò Tây Tạng. 200 tệ một đĩa.
Chúc Kim Hạ giật mình, liên tục xua tay nói không ăn, Thời Tự không để ý đến cô, bảo người ta mang lên một đĩa.
“Thật sự không cần đâu, đắt quá!”
Thời Tự không để ý đến sự từ chối liên tục của cô, lấy một miếng khô bò ngửi ngửi, cười nói: “Thử xem, đây là khô bò Tây Tạng thật đấy.”
“…”
“Ăn đi, lót dạ, kẻo đau bụng.”
“…”
Thấy cô không động đậy, Thời Tự đẩy đĩa thức ăn về phía cô: “Tốn của tôi 200 tệ, không ăn thì lãng phí.”
Phải rồi, thầy Hiệu trưởng Thời ghét nhất là lãng phí đồ ăn.
Chúc Kim Hạ không nói gì, nhìn chằm chằm vào đĩa thức ăn hồi lâu, cầm một miếng cho vào miệng, thịt dai và cứng, còn có mùi tanh nồng nặc.
Cô cau mày, cái thứ gì vậy mà tận 200 tệ một đĩa. Mắng thì mắng, nhưng cuối cùng cô cũng không nhổ ra, vẫn cố gắng nhai nuốt xuống.
Chúc Kim Hạ nhận ra tâm trạng Thời Tự không tốt, chắc là do không xin được thiết bị điện tử còn rước thêm bực bội vào người. Suy nghĩ một chút, Chúc Kim Hạ nói: “Hay là anh uống thêm chút rượu nữa đi?”
Trên bàn còn nhiều bia như vậy, tuy Khúc Trân nói là tặng cô, nhưng ngay từ đầu cô đã không có ý định lợi dụng lòng tốt của người khác.
“Tôi mời.”
Thời Tự cầm một lon bia tươi lắc lắc trong tay, nói lon bia này bày bán ở siêu thị có giá 2 tệ rưỡi, đến quán bar thì tăng vèo lên tận 25 tệ.
Chúc Kim Hạ: “Tôi không thiếu tiền.”
Thời Tự cười cười: “Cũng đúng.”
“Không phải anh đã ở Bắc Kinh nhiều năm như vậy sao, anh thiếu tiền?” Cô cố tình hỏi.
“Thiếu. Thiếu nhiều năm rồi, quen tiết kiệm rồi.”
Người ta thường nói “từ điều kiện sống tốt chuyển sang điều kiện sống kém rất khó”, nhưng Thời Tự chưa bao giờ sống sung túc. Trong những năm tháng ở Bắc Kinh, lương tuy cao, nhưng anh gần như gửi hết cho chú Vượng. Lúc đó, sức khỏe của chú Vượng đã bắt đầu sa sút, không chỉ quản lý trung tâm, mà còn nuôi nấng một đám trẻ mồ côi, Đốn Châu cũng là một trong số đó.
Viện Khoa học Địa chất bao ăn, bao ở, còn có trợ cấp đi lại, đối với Thời Tự mà nói, đã là đủ để sống tốt.
Người ở vùng núi, ai cũng nghèo, ai cũng keo kiệt, chẳng ai hỏi anh tại sao.
Nhưng Chúc Kim Hạ lại hỏi. Cô không chỉ hỏi, mà còn chăm chú lắng nghe.
Lúc đầu chỉ là cô hỏi, anh trả lời, nhưng khi câu chuyện được mở ra, giống như chiếc hộp Pandora.
Thời Tự kể hai câu chuyện.
Năm anh tám tuổi, mẹ anh đưa anh đến xã Nghi Ba.
Bà là người ngoài, không biết từ đâu nghe nói trung tâm do Hiệu trưởng tự bỏ tiền túi ra giúp trẻ mồ côi, liền dẫn Thời Tự đến cầu xin, vừa khóc vừa van xin, cuối cùng chú Vượng đã phá lệ nhận anh, một học sinh chuyển trường người Hán.
Thời Tự không có hộ khẩu, cũng không có giấy tờ tùy thân, trường học tuy không thu học phí, nhưng ăn ở đã có định mức, anh không thể ở nội trú. Vì vậy, mẹ anh đã thuê một căn nhà nhỏ ven đường ở thị trấn gần đó, mua một chiếc xe máy cũ nát, chạy kêu loảng xoảng như sắp hỏng đến nơi.
Ban ngày bà đi làm ở thị trấn, buổi tối đến trường đón Thời Tự, ba bữa cơm của Thời Tự đều ăn cùng chú Vượng.
Cứ như vậy kéo dài khoảng nửa năm, cuối cùng một ngày nọ, sau khi đưa Thời Tự đến trường, người phụ nữ để lại một phong bì cho bác bảo vệ, nhờ bác ấy đưa cho chú Vượng, rồi biến mất.
Trong phong bì có 800 tệ, ngoài ra còn có một tờ giấy, trên đó chỉ có một câu: [Ông là người tốt, tôi giao đứa trẻ cho ông.]
Không có chữ ký, cũng không có lời nhắn nhủ nào dành cho con trai, người phụ nữ đó bỗng nhiên biến mất khỏi cuộc đời Thời Tự.
Chú Vượng là người đàn ông Tây Tạng, thô kệch cả đời, hỏi han khắp nơi hơn nửa tháng, không tìm thấy bà. Căn nhà thuê ở thị trấn trống trơn, tìm đến nơi bà làm việc, mới biết đó là một quán karaoke đèn mờ, nghe nói bà hát ở đó mỗi tối, kiêm luôn việc tiếp rượu, kiếm sống qua ngày.
Ông chủ nói: “Nhìn cô ta gầy như que củi, uống vài chai bia là nôn thốc nôn tháo trong nhà vệ sinh, tôi nào dám dùng cô ta? Nhỡ cô ta chết ở đó, tôi chẳng phải là mất toi sao?”
Người phụ nữ bị sa thải đã một tuần, bà đi khắp thị trấn hỏi han, nhưng vì không có kỹ năng gì, lại thêm việc làm ở thị trấn nhỏ đã bão hòa, bà mãi không tìm được việc.
Ngay cả bản thân còn không nuôi nổi, làm sao nuôi con? Chi bằng bỏ đi cho xong.
Chú Vượng tìm kiếm khắp nơi, không thu hoạch được gì, quay về trường học, nhìn đứa trẻ bị bỏ rơi, không còn cách nào khác, ông đưa tiền và tờ giấy cho Thời Tự xem, lắc đầu nói: “Chỉ có thể ở lại đây thôi, cố gắng sống qua ngày vậy.”
Thế là Thời Tự ở lại ký túc xá của Hiệu trưởng.
Lúc đó, chú Vượng vẫn còn ôm một tia hy vọng, biết đâu khi người phụ nữ kia ổn định cuộc sống, không còn túng quẫn nữa, sẽ quay lại đón con. Dù sao cũng là khúc ruột của mình, sao có thể nói bỏ là bỏ được?
Trước khi bà ấy quay lại, ông sẽ thay bà ấy nuôi nấng đứa trẻ, chỉ thêm một miệng ăn mà thôi.
Nhưng Thời Tự không nghĩ như vậy, cho dù lúc đó anh mới chín tuổi, anh cũng biết mẹ mình sẽ không quay lại.
Ngày cuối cùng đưa anh đến trường, người phụ nữ đã mặc cho anh bộ quần áo mới, mang đôi giày mới mua ở thị trấn hôm trước, thậm chí còn đeo cho anh chiếc cặp sách mới tinh. Hai mẹ con ăn một bát mì nóng hổi ở đầu thị trấn, người mẹ còn dịu dàng hỏi anh có muốn uống sữa, ăn trứng gà không.
Cuối cùng, bà tự tay bóc vỏ trứng, đút cho anh ăn từng miếng nhỏ.
Đối với Thời Tự, những thứ mà những đứa trẻ khác coi là bình thường, những tương tác hết sức bình thường giữa cha mẹ và con cái, thực ra rất xa xỉ, số lần chúng xuất hiện trong cuộc đời anh chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Vì vậy, sau khi biết mẹ mình đã bỏ đi, anh bỗng nhiên hiểu ra lý do của buổi sáng kỳ lạ hôm đó, đó là giấc mơ đẹp mà mẹ anh để lại.
Giấc mơ chỉ có một lần, và giấc mơ nào rồi cũng sẽ tỉnh.
Thời Tự không kịp đau buồn, bởi vì còn có nhiều nỗi lo lắng cấp bách hơn.
Trong phong bì mà mẹ anh để lại có 800 tệ, nhưng 800 tệ không đủ để nuôi một đứa trẻ — tuy còn nhỏ, nhưng Thời Tự vẫn có thể tính toán được, anh lo lắng mỗi ngày, sợ rằng khi 800 tệ hết sạch, chú Vượng sẽ không cần anh nữa.
“Vì vậy, tôi không dám ăn nhiều thịt, không dám mặc quần áo mới, sợ tiêu hết tiền.” Thời Tự uống một ngụm bia, nhớ lại bản thân lúc đó, chính anh cũng cảm thấy buồn cười.
Thực ra đã tiêu hết từ lâu rồi.
Chúc Kim Hạ đột nhiên nhớ đến lời của Đốn Châu.
Chú Vượng chưa bao giờ bạc đãi anh, bữa nào cũng no căng bụng, nhưng Thời Tự chỉ ăn cơm trắng, một miếng thịt cũng không động đến.
Tuổi dậy thì lớn phổng phao, chú Vượng dẫn anh đi mua quần áo mới, Thời Tự nhất quyết không chịu, vá chằng vá đụp, thêm ba năm nữa.
Bút chì chưa bao giờ thiếu, nhưng anh cứ gom nhặt đầu bút chì mà bạn học vứt đi, nối dài ra để dùng tiếp.
Hóa ra những chuyện trong quá khứ đều có nguyên do. Đốn Châu chỉ biết một, không biết hai.
Cô ngây người lắng nghe câu chuyện được kể một cách chi tiết, một lúc lâu sau mới hỏi: “Khi nào anh biết chú Vượng sẽ không bỏ rơi anh?”
“Rất nhanh. Năm sau, chú ấy tìm một số tấm ván, đóng cho tôi một chiếc giường nhỏ, đặt cạnh giường chú ấy. Cô biết đấy, ký túc xá của Hiệu trưởng nhỏ như vậy, phòng ngủ chỉ đủ kê một chiếc giường, một tủ quần áo, không còn chỗ để đồ gì khác. Để kê vừa chiếc giường của tôi, chú ấy đã tháo tủ quần áo của mình, quần áo đều được đựng trong thùng carton, xếp dưới gầm giường.”
“Vậy năm đầu tiên anh ngủ ở đâu?”
“Phòng khách. Lúc đó tôi còn nhỏ—” Thời Tự khựng lại, có chút ngượng ngùng cười cười: “Sợ bóng tối, sợ ma, ban đêm hay gặp ác mộng, cứ nửa đêm lại khóc thét tỉnh giấc. Sau đó, chú ấy mới nghĩ cách, chuyển tôi vào phòng ngủ ngủ cùng chú ấy.”
Từ lúc đó, anh biết chú Vượng sẽ không bỏ rơi anh.
Sau này học Toán, anh lại là một thiên tài, rất nhanh đã nhận ra 800 tệ kia đã tiêu hết sạch từ lâu, nhưng chú Vượng chưa bao giờ nhắc đến.
“Đã biết chú ấy sẽ không bỏ rơi anh, sao anh còn tiết kiệm như vậy?”
“Bởi vì chú Vượng còn tiết kiệm hơn cả tôi.” Thời Tự bình tĩnh nói: “Từ khi tôi còn bé, chú ấy chưa bao giờ mua quần áo mới. Hỏi chú ấy tại sao, chú ấy nói chú ấy không giống tôi còn nhỏ, sẽ lớn lên, chú ấy đã ngừng lớn rồi, quần áo cũng không cần thay nữa.”
Đường đường là một Hiệu trưởng, học xong đại học trở về quê hương xây dựng, vậy mà lại sống khổ hơn cả giáo viên.
Giáo viên ở vùng núi rất ít người có biên chế, đa số những người học xong đều chọn rời khỏi vùng núi, không ở lại. Vùng núi không tuyển được người, chỉ có thể tuyển giáo viên từ xã hội, vì vậy, trong trường, ngoài một số ít “quân chính quy”, thì đa số đều chưa tốt nghiệp cấp ba. Họ chỉ cần trải qua một bài kiểm tra qua loa là có thể vào trường dạy học, chỉ cần biết chữ, biết tính toán, có thể dạy người mù chữ thành người biết chữ, coi như là hoàn thành nhiệm vụ giảng dạy của trường tiểu học.
Giáo viên không có biên chế, lương rất thấp, đa số là người dân ở những ngọn núi lân cận. Chú Vượng tuy là Hiệu trưởng, nhưng lại sống khổ hơn cả họ.
Lúc nói những lời này, ánh mắt Thời Tự dừng lại trên lon bia đã cạn trong tay, giọng điệu không hề có chút phập phồng.
Nhưng Chúc Kim Hạ lại nhìn ra manh mối từ những ngón tay siết chặt lon bia, hơi trắng bệch của anh.
Cô không nói gì, chậm rãi cầm một lon bia mới, “cạch” một tiếng, mở nắp lon, nhẹ nhàng đặt bên cạnh anh, sau đó lấy đi lon bia đã bị anh bóp méo.
Thời Tự nhận lấy lon bia, kể câu chuyện thứ hai.
Trong ký ức ít ỏi trước khi anh tám tuổi, mẹ anh là một ca sĩ. Lúc đó, quán bar rất thịnh hành trong thành phố, mẹ anh không nổi tiếng, chỉ là một ca sĩ hát lót, hát cả đêm, hát đến khản cả giọng, uống đến say mèm, uống đến nôn mửa, mới kiếm được một ít tiền.
Nhưng quán bar có quy định, tiền boa đều thuộc về quán bar, không liên quan gì đến bà.
Anh không biết ba mình là ai, từ nhỏ đã lớn lên trong những quán bar, thường là còn chưa kịp nhớ hết mặt mũi mọi người, đã lại chuyển địa điểm. May mắn là, những người phụ nữ trang điểm lòe loẹt ấy đều đối xử rất tốt với anh, nhưng đa số đều trong trạng thái say xỉn cả ngày, không thể nói được một câu hoàn chỉnh.
Ai biết được, có lẽ là say quá, họ coi anh như con ruột của mình.
Mẹ anh thỉnh thoảng tỉnh táo, sẽ nhớ ra anh chưa ăn cơm, cho anh mấy đồng bảo anh ra ngoài mua gì đó ăn, tự lo liệu. Thỉnh thoảng say rượu, bà lại quên mất anh, hoặc là bản thân bà cũng quên mất con người ta cần phải ăn cơm.
Cũng có lúc say quá, bà say đến bất tỉnh nhân sự, Thời Tự đã thử lay bà dậy, nhưng lại phát hiện bà thậm chí còn không nhận ra anh là ai.
Cứ như vậy lớn lên trong cảnh bữa đói bữa no, Thời Tự trở nên đặc biệt trân trọng lương thực.
“Anh có hận bà ấy không?”
“Đã từng hận.” Thời Tự nói một cách nhẹ nhàng: “Hận bà ấy làm nghề không đàng hoàng, hận bà ấy sinh ra tôi rồi bỏ mặc tôi, hận bà ấy muốn bỏ rơi tôi cũng không tìm một nơi nào đó tốt hơn, lại nỡ lòng nào bỏ tôi ở nơi hoang vu hẻo lánh này.”
Câu chuyện đau lòng lại được anh kể như chuyện cười.
“Nhưng nhiều năm sau mới hiểu ra, đôi khi cuộc sống chính là như vậy, chúng ta chẳng có lựa chọn nào khác.”
Không phải người tốt nào cũng được báo đáp, nếu không, tại sao người tốt như chú Vượng lại mắc bệnh Alzheimer?
“Con đường đó không phải do bà ấy chọn. Bà ấy cũng không muốn.”
Thời Tự chậm rãi hồi tưởng, lon bia trong tay lại cạn đáy.
“Sau này tôi mới nhớ ra, năm tám tuổi, lúc đưa tôi vào núi, có lẽ bà ấy đã bị bệnh, chỉ trong vòng nửa năm, gầy trơ xương…”
Làm sao mà không bị bệnh được chứ? Từ khi anh còn nhỏ, bà chưa bao giờ có một ngày tỉnh táo, hát hò, tiếp rượu, thậm chí có lúc còn không biết ngủ ở đâu.
Cuộc sống hỗn loạn như vậy, có thể sống lâu trăm tuổi mới là lạ.
Cuối cùng là một tiếng cười nhạt: “Vì vậy tôi cũng không hận nữa, tôi thậm chí còn không nhớ rõ bà trông như thế nào, hà cớ gì phải tốn công sức để hận?”
Chúc Kim Hạ ngồi đối diện, ngây người nhìn anh, muốn an ủi, nhưng mãi không nói nên lời, cuối cùng mới nhớ ra điều gì đó.
“Anh đã từng nuôi mèo chưa?”
“Bản thân còn không nuôi nổi, nuôi mèo gì chứ?”
“…”
Chúc Kim Hạ: “Tôi nghe nói, mèo nhà rất có tình cảm với chủ, đến lúc sắp chết, chúng sẽ tìm một góc khuất trốn đi, không để chủ nhân biết mình sắp lìa đời…”
Thời Tự hiểu ý của cô, nhưng lại hỏi ngược lại: “Cô so sánh mẹ tôi với mèo sao?”
Chúc Kim Hạ vội vàng giải thích, nói được một nửa, thấy anh cười, mới nhận ra anh đang cố tình gây sự. Cô định nghiêm mặt mắng anh mấy câu, nhưng lúc này, trong mắt cô, Thời Tự chỉ là một đứa trẻ đáng thương không ai yêu thương, làm sao cô nỡ lòng nào mắng anh chứ.
Anh ghét rượu. Không thích những nơi ăn chơi trác táng.
Nhưng vì muốn xin thiết bị điện tử cho bọn trẻ, anh vẫn uống rượu, vẫn nâng ly chúc tụng. Lúc này, anh đang ngồi đối diện, cùng cô uống loại bia rẻ tiền, nói là thỉnh thoảng mới uống.
Anh keo kiệt.
Không bao giờ tiêu xài hoang phí.
Nhưng từ khi cô đến dạy học tình nguyện, anh đã không tiếc tiền bạc, cho dù là những thứ cần thiết hay không cần thiết.
Lúc này, Chúc Kim Hạ đột nhiên nhớ đến câu nói mà cô từng nghe giáo viên nói khi học sư phạm: Bản chất của giáo dục là gì? Là dạy dỗ con người.
Bạn cho loại ánh sáng nào thì sẽ mọc ra loại cây đó. Nếu ánh sáng của bạn chỉ mờ nhạt, cây cũng sẽ còi cọc và yếu ớt. Chỉ khi bạn đủ mạnh mẽ, cây mới có thể phát triển khỏe mạnh, vươn mình thành một cây đại thụ che trời.
Mà nay, cuối cùng cô cũng hiểu rõ ý nghĩa của câu nói này, bởi vì cho dù chưa từng gặp mặt, cô cũng nhìn thấy bóng dáng của chú Vượng trên người Thời Tự.
Ánh sáng đó phải chói lọi đến mức nào mới có thể nuôi dưỡng nên một người như vậy.
Cô rất muốn gặp chú Vượng, muốn biết thêm về Thời Tự, về những chi tiết nhỏ nhặt của trung tâm, cô ước gì đêm nay dài hơn, rượu nhiều hơn, anh uống chậm hơn, nói nhiều hơn.
Cô có vô số câu hỏi, nhưng cuối cùng lại không hỏi câu nào, anh nói đến đâu, cô nghe đến đó.
Ca sĩ trên sân khấu vẫn đang hát, một bài hát rất cũ:
Đêm đã khuya, còn ai
Khiến em thức trắng đêm, đếm từng vết thương lòng.
Sao trước khi ngủ, em lại muốn để một ngọn đèn,
Nếu anh không muốn nói, em sẽ không hỏi.
Nếu anh không muốn nói, em sẽ không hỏi.
••••••••
Lời tác giả:
- Bài hát xuất hiện ở cuối chương là《Vết thương lòng》của Lâm Y Liên.
- Cốt truyện về dạy học tình nguyện được lấy từ cuộc sống, nhân vật đều là hư cấu, không liên quan đến thực tế.
- Nhưng quán rượu nhỏ là thật, việc cô chủ quán rượu trẻ tuổi đáng yêu tặng bia cho tôi cũng là thật ^-^.