Cánh cửa ký túc xá khép hờ, tiếng nói chuyện vọng ra từ bên trong.
“Này, anh làm được không đấy, không thì để em làm cho.” — Giọng của Đốn Châu.
“Nhào bột thôi mà, xem em làm như chuyện gì ghê gớm lắm.” — Lần này là Thời Tự.
Tối qua còn cãi nhau chí chóe cơ mà. Chúc Kim Hạ đứng ngoài cửa nghĩ thầm, xem ra là đã làm lành rồi.
Cuộc đối thoại vẫn tiếp diễn.
“Nói cho anh biết, người Hán các anh đúng là không biết làm đồ từ bột mì.”
“Hừ.” Thời Tự khịt mũi: “Lát một cái bánh thôi mà cũng ra vẻ ta đây.”
“Em không chỉ biết lát bánh, em còn biết ca hát, nhảy múa, có giỏi thì tối nay anh nhảy điệu Oa Trang thi với em xem nào.”
“Sao em không đi so nướng thịt cừu với người Tân Cương, so vật với người Mông Cổ ấy?”
“Ai nói với anh là người Tân Cương nào cũng biết nướng thịt cừu?”
“Vậy ai nói với em là người Hán nào cũng không biết làm đồ từ bột mì?”
…
Lại cãi nhau nữa rồi.
Chúc Kim Hạ khẽ ho một tiếng, gõ cửa, cắt ngang cuộc tranh luận của hai người.
Hai cái đầu trong bếp đồng loạt quay lại.
Tối qua vừa bị Thời Tự mắng vì đòi tiền ăn của cô, Đốn Châu vẫn còn áy náy nên tỏ ra vô cùng nhiệt tình: “A, cô giáo Chúc đến rồi! Tối qua cô ngủ ngon chứ? Có lạnh không? Giường có cứng không? Chỗ chúng tôi nước chảy ồn ào, có làm phiền cô ngủ không?”
Thời Tự chậm rãi cười: “Còn ồn ào bằng em sao?”
Lại sắp cãi nhau nữa.
Chúc Kim Hạ vội vàng bước vào, vừa nói mình ngủ rất ngon vừa khéo léo chuyển chủ đề: “Mọi người đang làm gì vậy?”
Bữa sáng rất đơn giản, trà bơ sữa yak, bánh tsampa, và một đĩa dưa muối ăn kèm.
Thời Tự chia một ít dưa muối, mang xuống cho các giáo viên khác, trước khi đi còn nháy mắt với Đốn Châu.
Chờ anh đi khuất, Đốn Châu gãi đầu, có chút ngại ngùng nói: “Cô giáo Chúc, cái đó, chuyện hôm qua…”
Cậu ấp úng, chưa nói được hai câu, mặt đã đỏ bừng.
Là giáo viên trẻ nhất trường, các thầy cô khác thường xem cậu như trẻ con, mọi việc đều nhường nhịn, phạm lỗi cũng cười xòa cho qua.
Không đợi cậu nói hết, Chúc Kim Hạ ngẩng đầu cười: “Hôm qua làm sao?”
Rồi cô giả vờ như chợt hiểu ra: “Chẳng lẽ Hiệu trưởng đến mách lẻo với cậu rồi?”
Đốn Châu ngẩn người: “Mách lẻo gì cơ?”
“Mách là tôi lỡ tay làm vỡ bát của anh ấy chứ gì?” Chúc Kim Hạ nhìn quanh bàn, cầm lấy cái bát trước chỗ Thời Tự, chỉ vào vết mẻ nhỏ xíu: “Chính là cái này.”
Đốn Châu cầm lấy cái bát, vô thức bị cô lái sang chuyện khác, nghe cô kể về việc mình không thích làm việc nhà, rồi lại lỡ tay làm vỡ bát…
Ngoài cửa, Thời Tự không biết đã quay lại từ lúc nào, tay bưng chiếc thau rỗng, dựa người vào khung cửa, lắc đầu.
Tên ngốc này, xin lỗi mà cũng lóng ngóng.
Thời Tự bước vào, ngồi xuống, liếc nhìn người đang ngồi ngay ngắn đối diện: “Cô ăn xong rồi?”
Chúc Kim Hạ gật đầu.
Trước mặt cô vẫn còn nửa chiếc bánh… quá cứng, cô cố gắng nhai nuốt mấy miếng, nhưng thực sự không thể ăn thêm được nữa.
Thời Tự vô cùng tự nhiên cầm lấy nửa chiếc bánh còn lại của cô, ăn ngon lành.
???
Chúc Kim Hạ sững sờ, hồi lâu sau mới thốt lên lời: “Trong đĩa còn nhiều bánh mà…”
“Là cô nói không ăn hết.”
“Nhưng anh cũng không thể ăn đồ thừa của tôi chứ!”
Thời Tự uống cạn trà bơ sữa yak trong bát, ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt cô: “Ở đây không có nhiều câu nệ như vậy, tôi chỉ biết không được lãng phí lương thực.”
Ánh mắt anh không hề có chút ngại ngùng hay bối rối, rõ ràng cũng không cho rằng hành động này có gì thân mật.
Chúc Kim Hạ bỗng nhiên nghẹn lời.
Chờ cô ra khỏi phòng với vẻ mặt khó tả, Thời Tự kéo Đốn Châu lại hỏi: “Xin lỗi chưa?”
Đốn Châu ngẩn người, ngơ ngác.
Hả? Vốn định xin lỗi rồi, nhưng mới chỉ nói được vài câu, chủ đề đã bị lái sang chuyện khác mất rồi.
Cậu định thanh minh liền bị Thời Tự búng trán.
“Động não chút đi, người ta đang cho em bậc thang xuống đấy.”
Thời Tự nói ngắn gọn, nhìn vẻ mặt ngơ ngác của Đốn Châu, anh chậm rãi cười: “Thôi vậy, người Hán tuy không biết ca hát nhảy múa, nhưng chúng tôi rất độ lượng.”
Đốn Châu: “…”
Mẹ kiếp, nói dông nói dài vậy mà vẫn còn cà khịa lại được, đúng là độ lượng thật đấy!
Cuộc sống dạy học tình nguyện của Chúc Kim Hạ bắt đầu từ việc dự giờ, và tiết học đầu tiên cô dự chính là tiết Toán của Thời Tự.
Trường ít học sinh, mỗi khối chỉ có một lớp.
Cô ngẩng đầu nhìn tấm biển lớp học: “Anh dạy lớp 6?”
“Lớp 6?” Thời Tự cười: “Tôi dạy cả 6 khối.”
“…”
Đây là đang xem con người ta là siêu nhân ư?
Chúc Kim Hạ muốn nói lại thôi.
Thời Tự: “Muốn hỏi gì thì cứ hỏi đi.”
“Vậy tôi mạo muội hỏi một câu vậy, cái đó…, à… lương của anh chắc là cao lắm nhỉ?”
Thời Tự nhìn cô với vẻ mặt không biểu cảm mấy giây, rồi quay người đi vào lớp.
Nếu hỏi ngày nào trong tuần bị học sinh ghét nhất thì thứ hai chắc chắn đứng đầu bảng. Còn môn học nào bị ghét nhất, Toán học xứng ngôi vị quán quân.
Mà thứ hai cộng thêm tiết Toán quả là một tổ hợp tuyệt vời, đến cả chocolate Dove và ngày mưa cũng không hợp nhau đến thế.
Nhưng hôm nay thì khác, sự xuất hiện của giáo viên mới như tiêm một liều doping vào lớp 6 đang uể oải — mặc dù cô chỉ lặng lẽ ngồi ở cuối lớp, cùng mọi người chăm chú nghe giảng cả tiết.
Hay nói đúng hơn là ngủ gật cả tiết.
Đầu tiên là tiếng chuông vào lớp vang lên, Thời Tự xuất hiện trên bục giảng, cả lớp chìm vào trạng thái im lặng đến đáng sợ.
Đến khi anh thông báo tiết học hôm nay có giáo viên mới dự giờ, lớp học bỗng chốc nổ tung bởi những tiếng la hét chói tai. Lũ trẻ tự động vỗ tay, đứa thì hét ầm ĩ, đứa thì đập bàn.
Khiến Chúc Kim Hạ từ cửa sau bước vào cứ ngỡ mình đang sải bước trên thảm đỏ.
Lúc này mà có nhạc nền, chắc chắn là bản 《Jesus Christ Superstar》oai phong lẫm liệt.
Ở cuối lớp, Thời Tự đã sắp xếp cho cô một chỗ ngồi trống, trên bàn còn có sẵn bút và sổ ghi chép.
Mãi cho đến khi Thời Tự hô “Ngồi xuống”, lớp trưởng hô “Chào thầy”, mọi người vẫn còn trong trạng thái phấn khích, tiếng “Chào cô giáo” đồng thanh vang lên như hàng ngàn con gà con kêu inh ỏi.
Thời Tự cố tình hỏi: “Các em rất vui sao?”
Mọi người đồng thanh đáp: “Vui ạ!”
“Cũng chẳng phải là lần đầu tiên các em học lớp của tôi, vui như vậy làm gì?”
“Là vì thấy cô giáo mới nên vui ạ!”
Có người bổ sung: “Nếu thầy không có ở đây, chúng em sẽ còn vui hơn!”
Giữa tiếng cười ồ của cả lớp, Thời Tự vẫn bình tĩnh tự tại: “Vui như vậy, hay là làm bài tập cho thêm phần hứng khởi nhỉ?”
Tiếng cười đùa lập tức biến thành tiếng kêu than.
“Không muốn làm bài tập thì ngoan ngoãn nghe giảng.” Thời Tự nhanh chóng vào bài, mở sách giáo khoa: “Hôm nay chúng ta học về hình tròn.”
Chúc Kim Hạ cũng mở nắp bút, lật sổ ghi chép, bước vào trạng thái học sinh đã lâu không được đụng đến.
Nhìn quanh lớp học, tuy cũ kỹ nhưng sạch sẽ, không có những thiết bị hiện đại như trong giảng đường đại học, tất cả đều ở trạng thái nguyên thủy nhất: bảng đen, phấn viết, và những hạt bụi phấn trắng xóa bay trong không khí khi Thời Tự lau bảng.
Phía sau là bảng tin được trang trí sặc sỡ, chủ đề kỳ này liên quan đến phòng cháy chữa cháy, ở góc trái là hình ảnh hoạt hình người lính cứu hỏa đang dập lửa với nụ cười toe toét.
Vô tình gợi lại những tháng ngày đã qua.
Chỉ là trong ký ức tuổi thơ của Chúc Kim Hạ, người thầy đứng trên bục giảng trông già nua hơn Thời Tự rất nhiều.
Cô chống cằm, nhìn người Hiệu trưởng trẻ tuổi trước mặt.
Công bằng mà nói, anh ta đẹp trai quá mức cho phép.
Làm gì có giáo viên Toán nào lại trông như vậy chứ? Rõ ràng những người cô gặp từ bé đến lớn đều là các ông lão râu tóc bạc phơ, đeo kính gọng nhỏ, nói chuyện còn hay bắn nước nữa…
Nếu giáo viên Toán nào cũng đẹp trai như vậy, cô còn học Ngoại ngữ làm gì, sớm đã là ứng cử viên cho giải Nobel Toán học rồi (Nếu trên đời này có giải thưởng đó…).
Chúc Kim Hạ thật sự không có ý xúc phạm giáo viên Toán, chỉ là miêu tả lại trải nghiệm cá nhân dưới ngòi bút phóng đại mà thôi.
Thời Tự trên bục giảng lật sách, đeo chiếc kính gọng bạc bên cạnh. Dưới lớp kính, ánh mắt có phần sắc bén trở nên nghiêm nghị, khí chất khó gần cũng được kiềm chế phần nào, trông anh ta dịu dàng hơn hẳn.
Trong ánh ban mai le lói, anh ta cầm phấn vẽ hình tròn, môi mấp máy giảng bài…
Nếu nội dung không quá nhàm chán, thì bức tranh đẹp như tranh vẽ thế này, dù có ngắm nhìn cả buổi cũng chẳng hề phí công.
Chúc Kim Hạ thề với trời, từ nhỏ cô đã là học sinh giỏi, chưa bao giờ ngủ gật trong giờ học.
Nhưng điều kiện tiên quyết là, tiết Toán không được đều đều, buồn ngủ và ru ngủ như thế này.
Lúc đầu cô còn cố gắng ghi chép được vài dòng, dần dần phải dùng ý chí để chống lại mí mắt cứ muốn díp xuống, đến cuối cùng, tai cô hoàn toàn không nghe thấy Thời Tự đang nói gì nữa, chỉ còn lại tiếng chuông báo động vang lên trong đầu:
“Đừng ngủ.”
“Đừng ngủ.”
“Tuyệt đối không được ngủ!”
Đáng tiếc, chưa đến nửa buổi học, Chúc Kim Hạ đã bước vào giấc mộng đẹp, mặc dù tiếng chuông báo động trong não đã biến thành:
“Dậy đi.”
“Mau dậy đi.”
Nhưng cô vẫn không thể nào mở mắt ra được.
Lúc cô tỉnh dậy, xung quanh là tiếng cười nói rôm rả, Chúc Kim Hạ ngẩng đầu lên, vật gì đó trên gáy rơi xuống đất đánh “bịch” một tiếng, cô giật mình, cúi xuống nhìn, thì ra là quyển sách Toán.
Một đám nhóc con cười híp mắt vây quanh bàn học, nhìn cô chằm chằm.
Cô giật mình, vội vàng đứng bật dậy.
“Tan học rồi à?”
Lũ trẻ cười ha hả: “Tan lâu rồi ạ!”
Chúc Kim Hạ theo bản năng nhìn lên bục giảng.
… Trống không.
“Thời… Hiệu trưởng đâu rồi?”
“Đi lâu rồi ạ.”
??
Đi mà cũng không thèm gọi cô!
Chúc Kim Hạ vội vàng thu dọn đồ đạc, nhặt quyển sách dưới chân lên, nhìn thấy hai chữ “Thời Tự” trên bìa, cô á khẩu không nói nên lời.
Chạy ra khỏi lớp học, phía sau là tiếng xì xào của lũ trẻ—
“Cô giáo ngủ gật kìa!”
“Hiệu trưởng có phạt cô ấy chạy bộ không nhỉ?”
“Cô ấy gan thật đấy. Hiệu trưởng đáng sợ như vậy mà cũng dám ngủ gật trong giờ.”
“Đúng vậy, em thà ngủ trong tiết nào cũng được, chứ không dám ngủ trong tiết của thầy ấy!”
Chúc Kim Hạ đã trải qua thất bại ê chề nhất trong sự nghiệp giảng dạy của mình: Tiết học còn chưa kịp bắt đầu, cô đã biểu diễn màn ngủ gật trước mặt cả lớp.
Danh tiếng học sinh giỏi tiêu tan.
Phẩm giá nhà giáo không còn một mảnh.
Cô chỉ có thể tự an ủi bản thân, mọi người xem, trước khi vào học lũ nhóc chỉ dám đứng từ xa nhìn cô, giờ tan học đã có thể vây quanh + trò chuyện ở cự ly gần rồi, điều này chứng minh điều gì?
Chứng minh rằng tình bạn bền chặt nhất định phải cùng nhau trải qua hoạn nạn, có phúc cùng hưởng có họa cùng chịu (không phải).
Phạm lỗi cùng học sinh trước, mới có thể dễ dàng hòa nhập với chúng.
Những suy nghĩ lung tung như đạn bắn xẹt qua đầu cô.
Cuối cùng, cô nhìn thấy “giáo viên Toán” của mình ở hành lang tầng một.
“Thời Tự!”
Người nọ dừng bước, quay đầu lại: “Ngủ dậy rồi à?”
“…” Chúc Kim Hạ thở hổn hển: “Sao anh không gọi tôi dậy?”
“Thấy cô ngủ ngon quá nên không nỡ đánh thức.”
Rõ ràng là do anh giảng bài quá buồn ngủ.
Chúc Kim Hạ đỏ mặt tía tai, chỉ có thể viện cớ là tối qua ngủ không ngon, nên lỡ ngủ quên mất.
“Thật sao.”
Hai người im lặng nhìn nhau.
Rõ ràng, anh nhớ, cô cũng nhớ, sáng nay lúc đến ký túc xá của anh, Đốn Châu hỏi cô ngủ có ngon không, cô rõ ràng đã trả lời là ngủ rất ngon.
Chúc Kim Hạ lấy sách giáo khoa trong cặp ra, lên án: “Anh úp sách lên đầu tôi làm gì?”
“Che cho cô.”
“Che cái gì?”
Thời Tự không trả lời câu hỏi của cô, mà hỏi ngược lại: “Cô có mang khăn giấy không?”
“Anh cần dùng à?” Chúc Kim Hạ cúi đầu, lấy khăn giấy trong túi vải ra, rút một tờ đưa cho anh.
Thời Tự không nhận, ngược lại hỏi: “Còn muốn tôi phải lau cho cô nữa à?”
Chúc Kim Hạ ngẩn người, sau đó nhận ra ánh mắt anh ta đang dừng lại ở…
Cô sờ sờ khóe miệng, chết đứng tại chỗ.
Hóa ra, thứ anh ta muốn che cho cô là… nước miếng.
Người ta nói vạn sự khởi đầu nan, nhìn lại toàn cục, Chúc Kim Hạ cảm thấy thất bại của mình coi như đã được định sẵn.
May mắn thay, Thời Tự là người biết tiến biết lùi, tuyệt đối không giậu đổ bìm leo, sau khi thưởng thức màn chết chìm trong nhục nhã của cô một phút, anh ta quyết định rộng lượng tha cho, nhìn đồng hồ.
“Tiết sau sắp bắt đầu rồi, tôi đã nói chuyện với A Bao, cô đến dự giờ lớp cô ấy, lớp 5 môn Ngữ văn.”
Chúc Kim Hạ lập tức vận dụng thành thạo kỹ năng lãng quên có chọn lọc, coi như chuyện gì cũng chưa từng xảy ra, nhanh chóng hỏi rõ phòng học lớp 5 ở đâu, có cần lưu ý gì không, rồi quay người bỏ đi.
Phía sau truyền đến lời “nhắc nhở” thong thả của Thời Tự: “Tính tình A Bao không được tốt như tôi đâu, cô cố gắng kiềm chế một chút, đừng ngủ quá lộ liễu.”
Chúc Kim Hạ quay đầu lại, không nhịn được nữa: “Rõ ràng là do anh giảng bài quá nhàm chán!”
Lớp 5 học ngay cạnh lớp 6, giờ ra chơi, lũ trẻ đều chạy ra ngoài hành lang chơi đùa.
Do sự cố ngủ gật vừa rồi, Chúc Kim Hạ có tật giật mình, trốn tránh rất kỹ, mãi đến khi chuông vào lớp vang lên, lũ trẻ đều đã vào lớp, cô mới rón rén theo sau.
A Bao là giáo viên Ngữ văn lớp 5, khác với Thời Tự, A Bao long trọng giới thiệu cô với cả lớp—
“Chờ cô đi rồi, cô Chúc sẽ là giáo viên Ngữ văn của các em. Cô ấy học cao hiểu rộng hơn cô nhiều, các em phải ngoan ngoãn nghe lời cô ấy, trân trọng cơ hội học tập hiếm có này.”
A Bao sắp đi à?
Đi đâu?
Cô sẽ tiếp quản lớp 5 môn Ngữ văn?
Là đương sự mà sao cô không biết gì cả!
Thời Tự chưa từng đề cập đến chuyện này, đây là lần đầu tiên Chúc Kim Hạ nghe nói.
Cảm ơn trời đất, tiết học của A Bao thú vị hơn hẳn so với vị Hiệu trưởng nào đó, tuy phát âm tiếng Phổ Thông chưa chuẩn, còn nhiều chỗ cần cải thiện, nhưng ít nhất cô ấy rất nhiệt tình trong công việc giảng dạy.
Tên đầy đủ của A Bao chính là A Bao, nhìn cô ấy chưa đến hai mươi lăm tuổi.
Có lẽ vì Chúc Kim Hạ dự giờ nên cô ấy hơi căng thẳng, giọng nói có phần cao hơn bình thường, nhưng sự nhiệt tình và thái độ nghiêm túc của cô ấy đã khiến tiết Ngữ văn trở nên sinh động và đáng yêu.
Thực tế, Chúc Kim Hạ đến trường chưa đầy một tuần, A Bao đã được điều chuyển công tác, họ thậm chí còn chưa kịp trở thành bạn bè. Nhưng sau này, mỗi khi nhớ lại khoảng thời gian dạy học tình nguyện ấy, cô đều nhớ đến A Bao, nhớ đến tiết Ngữ văn tưởng chừng như rất đỗi bình thường này—
Đó là buổi sáng chín giờ, ánh mặt trời sau muôn vàn khó khăn, cuối cùng cũng leo l*n đ*nh núi cao chót vót.
A Bao đang dạy lũ trẻ luyện tập đặt câu, viết đoạn văn, chủ đề là “Biểu cảm về mùa xuân”.
Dù A Bao có động viên thế nào, lũ trẻ vẫn không dám giơ tay, cuối cùng cô ấy đành phải gọi tên, một cậu bé rụt rè đứng dậy.
“Mùa xuân đến rồi, cây cối khoác lên mình chiếc áo mới xanh mướt, vươn mình lên cao, giống như chúng em đang ngồi trong lớp học này, đang nắm bắt cơ hội để lớn lên.”
Giọng cậu bé rất nhỏ, gần như mỗi câu đều phải nhờ A Bao nhắc lại, mọi người mới nghe rõ.
Đọc xong, cậu bé ngẩng đầu nhìn A Bao, sau đó lo lắng quay đầu nhìn Chúc Kim Hạ, gương mặt nhỏ nhắn đen nhẻm, lấm lem bụi đất, lộ rõ gò má cao nguyên ửng đỏ, đôi mắt ánh lên vẻ rụt rè, nhưng ẩn sâu trong đó là tia hy vọng mong manh.
Chính khoảnh khắc ấy, có gì đó đã thu hút ánh nhìn của Chúc Kim Hạ.
Cô quay đầu lại, nhìn thấy ánh mặt trời nơi khe núi chật hẹp, hai bên là núi cao, sau bao nhiêu khó khăn, cuối cùng cũng đã vượt qua đỉnh núi, chiếu rọi vào lớp học.
Chói chang đến mức khiến người ta không thể mở mắt ra nổi.
Tiết học kết thúc, A Bao gọi Chúc Kim Hạ ở hành lang, đỏ mặt nhờ cô nhận xét.
Cô ấy nói tháng trước mình vừa thi đậu biên chế, sắp tới sẽ được điều chuyển đến trường học ở độ cao hơn bốn nghìn mét so với mực nước biển, trước khi đi muốn giao lại lớp học cho Chúc Kim Hạ.
“Biết tin sẽ có giáo viên từ thành phố đến, tôi đã nói với Hiệu trưởng, hy vọng cô có thể đến dạy Ngữ văn cho lớp chúng tôi.”
Cô ấy nói bản thân luôn cố gắng hết sức để dạy Tiếng Trung cho lũ trẻ, nhưng vẫn không thể nào nâng cao được khả năng đọc hiểu và viết văn của chúng.
Cô ấy nghĩ là do kiến thức của mình còn hạn hẹp, nên hy vọng giáo viên tình nguyện có thể mang đến cho lũ trẻ những ngôn từ phong phú hơn, dẫn dắt chúng đến với một thế giới rộng lớn hơn.
Trên hành lang, ánh nắng cao nguyên chói chang rực rỡ.
Dù đứng ngược sáng, Chúc Kim Hạ vẫn cảm thấy lưng mình nóng ran.
Người giáo viên trẻ tuổi sắp sửa đến một nơi còn nhiều khó khăn gian khổ hơn, vậy mà trước khi đi vẫn nắm lấy tay cô, tha thiết nhờ cô chăm sóc lũ trẻ.
Khi A Bao nghẹn ngào nói ra câu “Nhờ cô chăm sóc chúng”, Chúc Kim Hạ cúi đầu xuống, nhìn thấy một giọt nước mắt nóng hổi rơi trên mu bàn tay mình.
Khoảnh khắc ấy, cô như bừng tỉnh khỏi giấc mộng.
Hành trình vốn dĩ chỉ là một cuộc chạy trốn của cô, bỗng chốc mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.