Tên tôi do bố mẹ cùng đặt.
Nếu nói mỗi cái tên đều ẩn chứa một kỳ vọng của người đặt, thì không khó để nhận ra, bố mẹ tôi có bản tính thích kiểm soát, đã thể hiện rõ ngay từ trước khi tôi ra đời.
Tôi theo họ bố là Phương, tên kép là Ứng Trác, rất nhiều người khen tên tôi hay, Phương Ứng Trác - vừa hài hòa về âm luật, vừa tao nhã về ý nghĩa, đúng là một cái tên hay, nhưng tôi lại rất ghét nó - từ khoảnh khắc tôi hiểu được ý nghĩa của nó.
Trong mắt họ, tôi là một viên ngọc chưa được mài giũa, cần phải được họ đích thân chế tác, mới có thể phát huy được giá trị lớn nhất. Họ chưa bao giờ nghĩ rằng, biết đâu tôi chỉ là một hòn đá cuội.
Từ nhỏ đến lớn, bố mẹ chưa từng nói nặng lời với tôi, vì dưới sự đàn áp và uốn nắn lâu dài không chút dấu vết của họ, tôi đúng là một đứa con ngoan ngoãn, hiểu chuyện.
Ban đầu, khi mang thai tôi, mẹ muốn sinh con gái, tốt nhất là một cô con gái thừa hưởng tất cả những ưu điểm về ngoại hình của cả hai vợ chồng, xinh đẹp như mẹ, có thể trở thành ngôi sao lớn, nhưng tiếc là sự thật không như ý muốn, bà sinh ra một đứa con trai. Tuy nhiên, bà nhanh chóng phát hiện ra, tôi rất giống bà. Ai cũng có thể nhận ra ngay, tôi và bà là mẹ con ruột thịt.
Vì vậy, khi còn nhỏ, mẹ nói với tôi: "Ứng Trác, con thử nuôi tóc dài xem sao, như vậy trông sẽ đẹp hơn."
Bà nói gì, tôi làm nấy, nên tôi đã làm theo.
Mặc dù tôi không biết "đẹp" rốt cuộc có tác dụng gì.
Mặc dù tôi nhận ra tóc dài bất tiện hơn nhiều so với tóc ngắn của các bạn nam khác, và thực sự rất nóng vào mùa hè.
Bắt đầu đi học, tôi mới nhận ra gia đình mình kỳ lạ đến mức nào. Hóa ra bố mẹ của những đứa trẻ khác không lắp đặt camera ở nhà, hóa ra những đứa trẻ đó có thể tự do lựa chọn hoạt động giải trí, hóa ra tôi chỉ là bề ngoài trông có vẻ lịch sự, học giỏi, thực ra tôi mới là kẻ dị biệt hoàn toàn. Thậm chí, ngay cả việc được thưởng thức đồ ăn vặt mình thích cũng là một điều xa xỉ đối với tôi.
Tôi cũng từng bày tỏ sự khó hiểu và bất mãn của mình với bố mẹ, bên cạnh chiếc bàn ăn dài, vẻ mặt của hai người họ càng ngày càng nghiêm trọng, từ đó về sau, họ bắt đầu hạn chế việc kết bạn của tôi nghiêm ngặt hơn.
"Không thể để con bị người khác làm hư." Họ nói như vậy.
Trong số những người tôi quen biết, rất ít người có thể được coi là bạn bè bình thường, còn bạn thân thì chỉ có Bùi Sóc. Tình bạn của chúng tôi là sự tiếp nối tình bạn của thế hệ trước, cũng chính vì vậy, chỉ khi tôi qua lại với Bùi Sóc, bố mẹ mới không nói gì nhiều.
Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn thực sự cho rằng, được quen biết Bùi Sóc là một điều may mắn. Bùi Sóc là một người rất tốt.
Bùi Sóc nhận ra tôi cảm thấy rất áp lực ở nhà, nên thường xuyên mời tôi đến nhà cậu ấy chơi. Bùi Sóc có một mối quan hệ gia đình mà ai cũng phải ghen tị, lớn lên trong môi trường như vậy, tính cách của cậu ấy rất cởi mở, hòa đồng, có thể thoải mái thể hiện sự thiện chí và nhiệt tình với người khác, còn tôi thì ít nói hơn nhiều.
Lên cấp hai, Bùi Sóc bắt đầu hẹn hò với một bạn nữ cùng trường, tôi cũng thường xuyên nhận được lời tỏ tình từ người khác, cũng vào lúc đó, tôi nảy sinh một nỗi băn khoăn mới. Tình yêu chớm nở của tuổi dậy thì rất phổ biến trong trường học, còn tôi lại không có cảm giác gì với những cô gái xung quanh - tôi có thể đánh giá cao ưu điểm của họ, cũng sẽ thừa nhận họ xinh đẹp hoặc dễ thương, nhưng chỉ dừng lại ở đó, tôi sẽ không tưởng tượng đến việc bắt đầu mối quan hệ yêu đương với bất kỳ ai trong số họ, ngược lại, đôi khi khi nhìn thấy một số bạn nam, tôi mới có cảm giác khác lạ.
Trong thời đại thông tin không hề bị bưng bít, tôi đương nhiên biết tình trạng này được gọi là gì, nhưng nỗi băn khoăn này không kéo dài quá lâu - mặc dù tôi phát hiện ra mình có hứng thú với người đồng giới hơn một chút, nhưng không có ai cụ thể để thích.
Tôi chưa từng kể chuyện này với ai khác.
Sau một kỳ thi tháng ở trường cấp ba, trường cho học sinh nghỉ sớm, đây là ngày tôi mong chờ nhất trong mỗi tháng, vì có thể đường đường chính chính trốn học, tạm thời thoát khỏi lồng giam để th* d*c. Hôm đó, Bùi Sóc đề nghị tôi có muốn đi dạo phố không, gần đây cậu ấy nghe nói có một khu chợ, bán đủ thứ đồ kỳ lạ, nhiều người thấy khá thú vị.
Cứ như vậy, tôi và Bùi Sóc đi hai mươi lăm bến xe buýt mới đến nơi, đó là một con phố đi bộ rất dài, chiều hè trời vẫn còn sáng, ánh nắng chiếu xuống rực rỡ, da hơi nóng lên.
Khi sắp đi đến cuối phố, tôi vô tình nhìn thấy một gian hàng, trên bàn bày la liệt máy ảnh cũ các loại, chủ gian hàng là một người đàn ông trung niên, tóc xoăn dài ngang vai, râu ria xồm xoàm, đội một chiếc mũ tai bèo màu xanh đen. Bùi Sóc tinh ý nhận ra ánh mắt tôi dừng lại, liền chủ động hỏi tôi: "Có muốn qua xem không?"
Dù sao cũng không có việc gì khác, tôi gật đầu: "Được."
Ông chủ giới thiệu với tôi và Bùi Sóc, những chiếc máy ảnh này đều là đồ sưu tầm của ông ấy, bày bán không phải vì kiếm tiền, mà chỉ để giết thời gian, nếu chúng tôi có hứng thú với mẫu máy nào, thì có thể thoải mái dùng thử. Lúc đó tôi hoàn toàn không hiểu gì về máy ảnh và nhiếp ảnh, không nhìn ra được manh mối gì, nhưng sự chú ý của tôi lại hoàn toàn bị những chiếc máy trước mặt thu hút. Thấy tôi tỏ ra hơi tò mò, ông chủ càng nhiệt tình giới thiệu hơn, tôi đành thành thật nói với ông ấy, tôi là người mới, không hiểu những thứ này.
Thấy vậy, ông chủ chọn một chiếc máy ảnh mà ông ấy cho là thân thiện với người mới, ông ấy nói với tôi, hai mươi năm trước khi ông ấy mới chơi nhiếp ảnh, đã sử dụng chiếc máy ảnh này, bây giờ nó đã ngừng sản xuất trên thị trường, giá máy ảnh cũ bị đẩy lên rất cao.
Ông chủ bắt đầu giải thích cho tôi chức năng của các nút bấm trên thân máy, cũng như cách điều chỉnh khẩu độ và tiêu cự, sau khi hiểu được những thao tác đơn giản này, tôi lại thử chụp vài bức. Nhìn lại sau này, những bức ảnh đó được chụp rất nghiệp dư, bố cục bình thường, chỉ là cảnh đường phố hết sức bình thường, cũng không có gì tinh tế trong cách sắp xếp bố cục, nhưng chính những bức ảnh hơi thô ráp và mộc mạc này, đã lần đầu tiên khiến tôi nhận ra mình thực sự thích thứ gì.
Cho dù là Bùi Sóc hay ông chủ gian hàng, đều dành cho tôi những lời động viên và khen ngợi, như thể tôi đã là một nhiếp ảnh gia lão luyện, tôi cười ngượng ngùng, hỏi ông chủ giá của chiếc máy ảnh này, định mua nó.
Ông chủ lại xua tay nói: "Vì con có duyên với chiếc máy ảnh này, nên chú tặng cho con."
Nghe vậy, tôi lập tức từ chối: "Không được. Làm gì có kiểu buôn bán nào như vậy ạ?"
Cuối cùng, tôi nhất quyết trả tiền cho ông chủ, ông chủ liền cho tôi số liên lạc của ông ấy, bảo tôi có gì không hiểu thì có thể tiếp tục hỏi ông ấy. Sau khi có người thầy đầu tiên, kỹ năng chụp ảnh của tôi tiến bộ rất nhanh, đồng thời, tôi cũng đăng ký tài khoản trên mạng xã hội, dần dần tích lũy được một lượng người hâm mộ. Sau đó, tôi mua thêm nhiều máy ảnh và ống kính mới.
Tôi không học trường quốc tế, cũng không chọn con đường du học, mà tham gia kỳ thi đại học trong nước như hầu hết mọi người, bố mẹ tôi không ngăn cản việc này, dù sao trong mắt họ, cho dù tôi trượt đại học, thì vẫn có thể nộp đơn vào các trường đại học nước ngoài, học bằng cấp quốc tế, tương tự, trong mắt họ, nếu không thi đỗ top 2 thì sẽ bị xếp thẳng vào nhóm thi đại học trượt.
Rất tiếc, vào cuối tháng 6 năm 2016, sau khi có điểm thi đại học, sắc mặt bố mẹ tôi ảm đạm một thời gian, mặc dù trường nhận tôi cũng khá nổi tiếng, nhưng họ cho rằng vẫn còn kém một bậc, khiến họ mất mặt. Tuy nhiên, Bùi Sóc và tôi cùng được nhận vào cùng trường, cùng chuyên ngành, dù sao cậu ấy cũng là bạn từ nhỏ lớn lên cùng tôi, bố mẹ cho rằng hai chúng tôi vẫn có thể chăm sóc lẫn nhau ở đại học, nên không ép tôi ra nước ngoài.
Trong khoảng thời gian đầu mới vào đại học, tôi đã trải qua những ngày tháng tương đối vui vẻ, tuy nhiên, biến cố thường xảy ra vào lúc con người ta lơ là cảnh giác. Không ai ngờ, Bùi Sóc lại đột ngột được chẩn đoán mắc u thần kinh đệm, khi phát hiện ra thì đã là giai đoạn bốn, không chỉ vậy, bác sĩ còn nói vị trí của khối u không tốt, không thể phẫu thuật.
Năm đó tôi và Bùi Sóc đều 18 tuổi, chúng tôi đã từng rất mong chờ cuộc sống tương lai, chúng tôi còn rất nhiều việc muốn làm, những tưởng tượng đó giống như lớp kem tươi vừa được phết lên bánh gato, còn chưa kịp dàn đều, thì cả chiếc bánh đột nhiên rơi xuống đất, biến thành một đống bùn nhão.
Sau khi bị báo trước kết cục, Bùi Sóc được chuyển từ phòng chăm sóc đặc biệt sang phòng bệnh thường. Khi tôi đến thăm Bùi Sóc, cậu ấy nằm trên giường bệnh nắm lấy tay tôi, cậu ấy cố gắng phát ra tiếng từ cổ họng, nói với ttôi "Ứng Trác, sau này tôi không còn nữa, tôi hơi lo lắng cho cậu... Tính cách cậu ôn hòa như vậy, rất dễ bị tổn thương... Nhưng cậu nhất định phải sống thật tốt, sống hết mình, yêu hết mình, ghi lại hết mình, thay tôi nhìn ngắm thế giới này thật kỹ."
Tôi cúi đầu nhìn những ngón tay gầy guộc, khô héo của Bùi Sóc, đau buồn nhận ra, ngoài việc gật đầu đồng ý với yêu cầu của Bùi Sóc, tôi chẳng còn có thể làm gì khác.
"À đúng rồi, còn một việc nữa..." Bùi Sóc ho vài tiếng, rồi nói với tôi. "Gần đây tôi có tham gia một hoạt động viết thư cho học sinh cấp ba miền núi, hiện tại mới chỉ gửi đi một bức thư, Ứng Trác, cậu có thể giúp tôi, tiếp tục viết thư được không..."
"Được, tôi hứa với cậu."
Tôi không nỡ nhìn dáng vẻ đau đớn của Bùi Sóc trên giường bệnh nữa, nhắm mắt lại. Hai hàng nước mắt lạnh lẽo lăn dài trên má.
Một tháng sau, Bùi Sóc qua đời.
Một sinh mệnh trẻ tuổi đã kết thúc vào lúc cậu ấy vừa chuẩn bị vẫy vùng khám phá thế giới.
Khi thu dọn di vật của Bùi Sóc, tôi tìm thấy những bức thư mà cậu ấy đã nhắc đến trước đó. Một bức thư đến, một bức thư hồi âm, nằm lặng lẽ trong hộp. Tôi mở hai bức thư ra, bắt đầu đọc. Khi viết thư, Bùi Sóc dùng bút danh là Phi Bắc, được chuyển đổi từ tên thật của cậu ấy, người kia cũng dùng bút danh, gọi là Trục Thanh.
Bùi Sóc chỉ kịp viết cho Trục Thanh một bức thư, trong thư không nói rõ nội dung gì nhiều, chỉ đề cập đến việc cậu ấy là sinh viên khoa Báo chí trường R, và nói một số lời động viên người kia. Trường và chuyên ngành của tôi giống với Bùi Sóc, quả thực có thể tiếp tục duy trì việc viết thư mà không ai phát hiện ra manh mối.
Tuy nhiên, chữ viết của tôi và Bùi Sóc không giống nhau, Bùi Sóc tính cách cởi mở, hướng ngoại, nét chữ phóng khoáng, sắc bén, còn tôi thì hoàn toàn ngược lại. May mà tôi luyện thư pháp nhiều năm, việc bắt chước chữ viết của người khác, đặc biệt là của người bạn thân nhiều năm, không phải là việc khó đối với tôi.
Từ đó về sau, tôi bắt đầu dùng bút danh "Phi Bắc" để viết thư cho Trục Thanh.
Khoảng thời gian đó, thế giới của tôi vốn là một màu xám xịt, còn cái tên "Trục Thanh" như một nét xanh tươi nhảy nhót, dần dần hiện ra trước mắt tôi.
Tôi vẫn chưa biết người này sẽ thay đổi cuộc đời tôi hoàn toàn như thế nào.
---
Lời tác giả: Chính thức tiết lộ một số chuyện cũ