“Tối hôm đó, anh trai tôi quay về thì ngủ sớm lắm. Sáng ngày hôm sau, anh ấy lại dậy rất sớm. Chúng tôi cùng nhau ăn sáng, rồi khi tôi nhắc đến chuyện tối qua, anh ấy chỉ cười, nói tối qua bị hoa mắt, tự mình hù mình mà thôi. Tôi hỏi anh ấy nhìn thấy gì, anh ấy nói một khuôn mặt trắng toát treo trên cây, cứ thế nhìn mình chằm chằm, đôi mắt đen sâu hoắm như bị móc ra vậy, cứ nhìn anh trân trân. Lúc ấy tôi nghe còn phá lên cười, anh trai tôi cũng ngại ngùng mà cười. Chúng tôi đều cho rằng anh ấy bị hoa mắt… Công viên ấy không có đèn, nhưng có công an trực ban đi tuần, đôi khi bật đèn pin rọi đây rọi đó hoặc có ai đó hút thuốc thì mới có ánh sáng. Anh trai tôi chắc là hoa mắt khi nhìn thấy những thứ ấy. Mấy ngày sau cứ vào ca, tan ca cũng chẳng có chuyện gì… anh trai tôi vẫn hẹn hò với cô gái ấy, hẹn nhau ở công viên. Tối hôm đó… tối hôm đó, anh ấy lại bỏ chạy về trước…”
“Ông ấy lại thấy khuôn mặt đó sao?”
“Đúng vậy, anh ấy lại thấy khuôn mặt đó.”
Cạch!
“Phù… Chàng trai, cậu có hút thuốc không?”
“Dạ không, cảm ơn!”
“Phù… Anh trai tôi bỏ về trước, lần này thì không nói gì cả, chỉ xông thẳng vào phòng, tự nhốt mình lại. Hồi đó hai anh em tôi ngủ chung phòng. Nhà chúng tôi nói chung là tương đối có điều kiện một chút, vì ông già chúng tôi làm chủ nhiệm phòng trong xưởng, chia nhà thành thành hai phòng ngủ và một phòng khách, hai ông bà một phòng, hai anh em chúng tôi một phòng. Lúc ấy tôi đang xem tivi với bố mẹ thì anh ấy vội vội vàng vàng xông vào, đóng cửa cái rầm, chúng tôi có nói gì anh ấy cũng không mở cửa. Tối đó tôi không vào phòng được, đành ngủ ngoài phòng khách. Nhưng thực ra cũng không ngủ được bao nhiêu. Cô gái người yêu anh ấy đuổi theo đến tận nhà, cũng xông vào, vừa vào đã bắt đầu chửi bới, hàng xóm bu lại hóng chuyện. Lúc ấy, mẹ tôi phải năn nỉ, khuyên nhủ cô ta hết lời để đóng cửa nói chuyện. Cô gái ấy vừa nói vừa khóc. Tôi nghe cô ấy kể loạn xì ngầu, mãi sau mới hiểu hết chuyện cô ta kể. Lúc đó anh trai tôi đang ấy ấy với cô ta, quần áo mới cởi được một nửa, đột nhiên anh ấy bỏ mặc cô ta lại một mình rồi bỏ chạy, như thế có làm con nhà người ta tức điên lên không cơ chứ? Cô ta mặc đồ vào xong thì lại lo lắng cho anh trai tôi, rồi nghe mẹ tôi nói anh ấy tự nhốt mình vào phòng thì cũng trở nên căng thẳng, đòi phá cửa nói chuyện với anh tôi. Anh tôi vẫn ở trong phòng, không mở miệng nói câu gì, ông già tôi mới nổi máu, sai tôi phá cửa, lúc ấy anh tôi gào lên, cấm mọi người vào trong phòng. Tiếng gào ấy… không phải thái độ của người nổi giận, là tiếng gào của sự sợ hãi… Phù…”
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó… Mẹ tôi kéo cô gái vào phòng bên tỉ tê. Nói chuyện xong thì tiễn cô ta về. Tôi nhìn theo cô ta bỗng thấy lo lắng, nhưng cô ấy đi rồi. Mẹ tôi tiễn cô ấy xong, quay đầu nói nhỏ cái gì đó về anh tôi với bố tôi… Đại khái là đột nhiên ở đó có chuyện nên mới được một nửa đã bỏ cô gái lại rồi bỏ chạy, bây giờ còn nhốt mình trong phòng. Tôi không tin chuyện đó, nhưng bố mẹ tôi thì tin. Đến lượt họ leo lên khe hở ở phía trên cửa, làm công tác tư tưởng cho anh tôi, khuyên anh ấy đi khám bệnh gì gì đó, mãi đến nửa đêm, anh tôi thấy phiền quá, nên lại hét lên một tiếng, bảo mọi người đi ngủ sớm. Sáng ngày hôm sau, anh ấy đang nằm gục ở cửa. Kiểm tra đôi mắt thì thấy đen ngòm giống như mắt người chết vậy. Lúc này, mẹ tôi bắt đầu sốt ruột, bảo bố tôi đi xin phép nghỉ học cho tôi rồi cả nhà cùng đưa anh ấy đến bệnh viện. Anh trai tôi lúc ấy cũng tỉnh lại, liền đồng ý đi. Hôm đó, tôi cũng đi. Phù….”
“Bệnh của anh trai tôi khó mà cho người khác biết được. Chúng tôi không đi bệnh viện trong xưởng, mà đi bệnh viện lớn trên thành phố. Cả nhà tôi đạp xe đạp đi, đi lâu lắm. Lúc đầu thì còn ổn, nhưng khi đến thành phố thì chỉ còn duy nhất một con đường vào bệnh viện. Con đường như thế hồi đó ít gặp lắm, vì ở đó trồng nhiều cây, hai hàng cây tăm tắp hai bên đường. Tôi vẫn nhớ đó là mùa hè, những chiếc lá xanh ngắt, che rợp kín cả lối đi, dưới ánh nắng mặt trời, con đường như sáng rực lên. Con đường đó sau này còn được quay phim tài liệu mà tôi từng được xem qua, là con đường tình yêu nổi tiếng nhất thành phố khi đó. Thanh niên khu vực đó khi hẹn hò vẫn thường đến đó, cũng giống như công viên hẹn hò trong xưởng vậy.”
“Là đường Khang Tân phải không ạ?”
“Đúng, đúng rồi! Đó là lần đầu tiên tôi đi qua đó, nên thấy khá là thích thú. Cả nhà chúng tôi xưa nay vẫn sống ở đó, nông dân nhà quê cả; đến khi dựng xưởng thì thành công nhân, có bao giờ đến thành phố đâu. Tôi và mẹ tôi đều thấy nơi ấy rất đẹp nên đạp xe khá chậm, đột nhiên nghe tiếng chuông ring ring… Chúng tôi ngoái đầu lại thì thấy anh trai tôi bị ngã xuống đường. Xe thì chạy chậm, xung quanh cũng chẳng có xe khác, vậy mà anh ấy ngã đấy. Xe đạp nằm ngang đường, một chân thì bị xe đạp đè lên, người nằm sóng soài trên đất, cổ ngửa ngược, ánh mắt đờ đẫn. Lúc ấy tôi cũng ở gần họ, nhìn thấy mặt anh tái xám, mồ hôi chảy ròng trên trán, chảy xuống mặt… Cả cơ thể anh cuốn lấy chiếc xe, nằm vật ra đất, cứ kêu lên cạch cạch… Gió vẫn thổi, lá xào xạc, anh ấy bắt đầu kêu lên…”
“Chú Lý, cẩn thận điếu thuốc…”
“Hả? À… Phù… Mãi cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ tiếng kêu của anh ấy, tôi chưa bao giờ từng nghe thấy tiếng kêu ấy. Tôi nhớ lúc anh ấy vào xưởng, có đệ tử theo học, có lần lỡ tay mém chút máy cuốn cả người vào trong, anh ấy cũng chẳng kêu một tiếng, khuôn mặt bình tĩnh đến lạ, chỉ gọi người ở bên mau mau tắt máy. Người trong xưởng ai cũng nói anh ấy gan to, có tài. Nhưng lúc ấy, anh ấy ngồi trên đất mà gào, mà kêu… Kêu đến mức người chung quanh đều tụm lại. Phù… Tôi mới qua dìu anh ấy, vừa đặt tay lên vai anh ấy thì mới biết, trời mùa hè nắng chói chang mà người anh ấy lại lạnh cóng như một tảng băng. Có thể do tôi chắn tầm nhìn nên anh ấy có nhìn tôi một lúc rồi từ từ bình tĩnh lại. Tôi đỡ anh ấy dậy, anh cúi đầu, lau mồ hôi, rồi cả người cứng đơ như gỗ. Tôi và mẹ tôi hỏi anh bị sao, anh chẳng nói gì. Sau đó tôi nghĩ, chắc lúc ấy anh lại nhìn thấy khuôn mặt kia.”
“Xin chờ một chút, ông luôn nói là anh trai ông có nhìn thấy một khuôn mặt?”
“Đúng vậy, anh ấy nói với tôi rằng anh ấy nhìn thấy một khuôn mặt…”
“Không phải đầu người sao?”
“Đầu người… cũng có thể là đầu người đấy. Tôi chưa từng nhìn thấy thứ mà anh ấy nói. Anh ấy luôn nói với tôi đó là một “khuôn mặt”.”
“Ồ. Xin lỗi vì đã ngắt lời ông. Ông nói tiếp đi!”
“Sau đó chúng tôi cùng đến bệnh viện. Mẹ tôi đi bắt số, còn tôi ở lại với anh ấy. Xếp hàng, khám bác sĩ… nhưng anh ấy cứ ngơ ngơ như người mất hồn. Vị bác sĩ đó khá tốt bụng, khuyên anh ấy một hồi, giải thích cho anh rằng bệnh đó rất bình thường, không chết được, còn khẳng định là có thể chữa khỏi. Sau đó chúng tôi lại phải xếp hàng xét nghiệm này nọ… Chúng tôi đi lại trong bệnh viện, đột nhiên anh ấy dừng lại, nhìn chằm chằm vào một bảng thông báo của bệnh viện, chỉ vào một tấm hình rồi bảo muốn vị bác sĩ trong hình khám cho. Tôi và mẹ cùng bu đầu vào xem, vị bác sĩ đó là bác sĩ nhãn khoa, cái gì mà chuyên gia gì đó. Mẹ tôi hỏi anh có chuyện gì, anh không đáp, rồi tự mình chạy đi bốc số. Mẹ tôi đuổi không kịp, chỉ có tôi đuổi theo kịp, hỏi anh có chuyện gì, anh chỉ hừ một tiếng, rồi bắt số, tôi cũng đành chịu, quay qua bảo anh rằng tôi đi tìm mẹ rồi cùng đi khám vị bác sĩ đó. Đưa anh ấy về chỗ ngồi chờ, anh bắt đầu nói chuyện, nói bâng quơ không đầu không đuôi, đại khái là bị bệnh về mắt. Tôi nghĩ, không bị bệnh về mắt thì bắt số khoa mắt làm gì? Phù… Sau đó, tôi tìm thấy mẹ, nghe bà cằn nhằn mấy câu, rồi tôi dẫn bà về khoa mắt. Anh tôi không chịu cho chúng tôi ngồi cạnh, đuổi chúng tôi đi, muốn tự mình đi khám một mình cơ. Khi anh ấy ra khỏi phòng khám, bỗng nhiên lại vội vã bảo muốn đi bốc số khám bệnh ở khoa… thần kinh.
“Ông ấy lại thấy khuôn mặt đó sao?”
“Đúng vậy, anh ấy lại thấy khuôn mặt đó.”
Cạch!
“Phù… Chàng trai, cậu có hút thuốc không?”
“Dạ không, cảm ơn!”
“Phù… Anh trai tôi bỏ về trước, lần này thì không nói gì cả, chỉ xông thẳng vào phòng, tự nhốt mình lại. Hồi đó hai anh em tôi ngủ chung phòng. Nhà chúng tôi nói chung là tương đối có điều kiện một chút, vì ông già chúng tôi làm chủ nhiệm phòng trong xưởng, chia nhà thành thành hai phòng ngủ và một phòng khách, hai ông bà một phòng, hai anh em chúng tôi một phòng. Lúc ấy tôi đang xem tivi với bố mẹ thì anh ấy vội vội vàng vàng xông vào, đóng cửa cái rầm, chúng tôi có nói gì anh ấy cũng không mở cửa. Tối đó tôi không vào phòng được, đành ngủ ngoài phòng khách. Nhưng thực ra cũng không ngủ được bao nhiêu. Cô gái người yêu anh ấy đuổi theo đến tận nhà, cũng xông vào, vừa vào đã bắt đầu chửi bới, hàng xóm bu lại hóng chuyện. Lúc ấy, mẹ tôi phải năn nỉ, khuyên nhủ cô ta hết lời để đóng cửa nói chuyện. Cô gái ấy vừa nói vừa khóc. Tôi nghe cô ấy kể loạn xì ngầu, mãi sau mới hiểu hết chuyện cô ta kể. Lúc đó anh trai tôi đang ấy ấy với cô ta, quần áo mới cởi được một nửa, đột nhiên anh ấy bỏ mặc cô ta lại một mình rồi bỏ chạy, như thế có làm con nhà người ta tức điên lên không cơ chứ? Cô ta mặc đồ vào xong thì lại lo lắng cho anh trai tôi, rồi nghe mẹ tôi nói anh ấy tự nhốt mình vào phòng thì cũng trở nên căng thẳng, đòi phá cửa nói chuyện với anh tôi. Anh tôi vẫn ở trong phòng, không mở miệng nói câu gì, ông già tôi mới nổi máu, sai tôi phá cửa, lúc ấy anh tôi gào lên, cấm mọi người vào trong phòng. Tiếng gào ấy… không phải thái độ của người nổi giận, là tiếng gào của sự sợ hãi… Phù…”
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó… Mẹ tôi kéo cô gái vào phòng bên tỉ tê. Nói chuyện xong thì tiễn cô ta về. Tôi nhìn theo cô ta bỗng thấy lo lắng, nhưng cô ấy đi rồi. Mẹ tôi tiễn cô ấy xong, quay đầu nói nhỏ cái gì đó về anh tôi với bố tôi… Đại khái là đột nhiên ở đó có chuyện nên mới được một nửa đã bỏ cô gái lại rồi bỏ chạy, bây giờ còn nhốt mình trong phòng. Tôi không tin chuyện đó, nhưng bố mẹ tôi thì tin. Đến lượt họ leo lên khe hở ở phía trên cửa, làm công tác tư tưởng cho anh tôi, khuyên anh ấy đi khám bệnh gì gì đó, mãi đến nửa đêm, anh tôi thấy phiền quá, nên lại hét lên một tiếng, bảo mọi người đi ngủ sớm. Sáng ngày hôm sau, anh ấy đang nằm gục ở cửa. Kiểm tra đôi mắt thì thấy đen ngòm giống như mắt người chết vậy. Lúc này, mẹ tôi bắt đầu sốt ruột, bảo bố tôi đi xin phép nghỉ học cho tôi rồi cả nhà cùng đưa anh ấy đến bệnh viện. Anh trai tôi lúc ấy cũng tỉnh lại, liền đồng ý đi. Hôm đó, tôi cũng đi. Phù….”
“Bệnh của anh trai tôi khó mà cho người khác biết được. Chúng tôi không đi bệnh viện trong xưởng, mà đi bệnh viện lớn trên thành phố. Cả nhà tôi đạp xe đạp đi, đi lâu lắm. Lúc đầu thì còn ổn, nhưng khi đến thành phố thì chỉ còn duy nhất một con đường vào bệnh viện. Con đường như thế hồi đó ít gặp lắm, vì ở đó trồng nhiều cây, hai hàng cây tăm tắp hai bên đường. Tôi vẫn nhớ đó là mùa hè, những chiếc lá xanh ngắt, che rợp kín cả lối đi, dưới ánh nắng mặt trời, con đường như sáng rực lên. Con đường đó sau này còn được quay phim tài liệu mà tôi từng được xem qua, là con đường tình yêu nổi tiếng nhất thành phố khi đó. Thanh niên khu vực đó khi hẹn hò vẫn thường đến đó, cũng giống như công viên hẹn hò trong xưởng vậy.”
“Là đường Khang Tân phải không ạ?”
“Đúng, đúng rồi! Đó là lần đầu tiên tôi đi qua đó, nên thấy khá là thích thú. Cả nhà chúng tôi xưa nay vẫn sống ở đó, nông dân nhà quê cả; đến khi dựng xưởng thì thành công nhân, có bao giờ đến thành phố đâu. Tôi và mẹ tôi đều thấy nơi ấy rất đẹp nên đạp xe khá chậm, đột nhiên nghe tiếng chuông ring ring… Chúng tôi ngoái đầu lại thì thấy anh trai tôi bị ngã xuống đường. Xe thì chạy chậm, xung quanh cũng chẳng có xe khác, vậy mà anh ấy ngã đấy. Xe đạp nằm ngang đường, một chân thì bị xe đạp đè lên, người nằm sóng soài trên đất, cổ ngửa ngược, ánh mắt đờ đẫn. Lúc ấy tôi cũng ở gần họ, nhìn thấy mặt anh tái xám, mồ hôi chảy ròng trên trán, chảy xuống mặt… Cả cơ thể anh cuốn lấy chiếc xe, nằm vật ra đất, cứ kêu lên cạch cạch… Gió vẫn thổi, lá xào xạc, anh ấy bắt đầu kêu lên…”
“Chú Lý, cẩn thận điếu thuốc…”
“Hả? À… Phù… Mãi cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ tiếng kêu của anh ấy, tôi chưa bao giờ từng nghe thấy tiếng kêu ấy. Tôi nhớ lúc anh ấy vào xưởng, có đệ tử theo học, có lần lỡ tay mém chút máy cuốn cả người vào trong, anh ấy cũng chẳng kêu một tiếng, khuôn mặt bình tĩnh đến lạ, chỉ gọi người ở bên mau mau tắt máy. Người trong xưởng ai cũng nói anh ấy gan to, có tài. Nhưng lúc ấy, anh ấy ngồi trên đất mà gào, mà kêu… Kêu đến mức người chung quanh đều tụm lại. Phù… Tôi mới qua dìu anh ấy, vừa đặt tay lên vai anh ấy thì mới biết, trời mùa hè nắng chói chang mà người anh ấy lại lạnh cóng như một tảng băng. Có thể do tôi chắn tầm nhìn nên anh ấy có nhìn tôi một lúc rồi từ từ bình tĩnh lại. Tôi đỡ anh ấy dậy, anh cúi đầu, lau mồ hôi, rồi cả người cứng đơ như gỗ. Tôi và mẹ tôi hỏi anh bị sao, anh chẳng nói gì. Sau đó tôi nghĩ, chắc lúc ấy anh lại nhìn thấy khuôn mặt kia.”
“Xin chờ một chút, ông luôn nói là anh trai ông có nhìn thấy một khuôn mặt?”
“Đúng vậy, anh ấy nói với tôi rằng anh ấy nhìn thấy một khuôn mặt…”
“Không phải đầu người sao?”
“Đầu người… cũng có thể là đầu người đấy. Tôi chưa từng nhìn thấy thứ mà anh ấy nói. Anh ấy luôn nói với tôi đó là một “khuôn mặt”.”
“Ồ. Xin lỗi vì đã ngắt lời ông. Ông nói tiếp đi!”
“Sau đó chúng tôi cùng đến bệnh viện. Mẹ tôi đi bắt số, còn tôi ở lại với anh ấy. Xếp hàng, khám bác sĩ… nhưng anh ấy cứ ngơ ngơ như người mất hồn. Vị bác sĩ đó khá tốt bụng, khuyên anh ấy một hồi, giải thích cho anh rằng bệnh đó rất bình thường, không chết được, còn khẳng định là có thể chữa khỏi. Sau đó chúng tôi lại phải xếp hàng xét nghiệm này nọ… Chúng tôi đi lại trong bệnh viện, đột nhiên anh ấy dừng lại, nhìn chằm chằm vào một bảng thông báo của bệnh viện, chỉ vào một tấm hình rồi bảo muốn vị bác sĩ trong hình khám cho. Tôi và mẹ cùng bu đầu vào xem, vị bác sĩ đó là bác sĩ nhãn khoa, cái gì mà chuyên gia gì đó. Mẹ tôi hỏi anh có chuyện gì, anh không đáp, rồi tự mình chạy đi bốc số. Mẹ tôi đuổi không kịp, chỉ có tôi đuổi theo kịp, hỏi anh có chuyện gì, anh chỉ hừ một tiếng, rồi bắt số, tôi cũng đành chịu, quay qua bảo anh rằng tôi đi tìm mẹ rồi cùng đi khám vị bác sĩ đó. Đưa anh ấy về chỗ ngồi chờ, anh bắt đầu nói chuyện, nói bâng quơ không đầu không đuôi, đại khái là bị bệnh về mắt. Tôi nghĩ, không bị bệnh về mắt thì bắt số khoa mắt làm gì? Phù… Sau đó, tôi tìm thấy mẹ, nghe bà cằn nhằn mấy câu, rồi tôi dẫn bà về khoa mắt. Anh tôi không chịu cho chúng tôi ngồi cạnh, đuổi chúng tôi đi, muốn tự mình đi khám một mình cơ. Khi anh ấy ra khỏi phòng khám, bỗng nhiên lại vội vã bảo muốn đi bốc số khám bệnh ở khoa… thần kinh.