Sau bốn giờ chiều, bóng mặt trời đã phủ lên những tán cây cách mặt đất hơn một mét.
Chẳng bao lâu, ánh sáng ban ngày sẽ biến mất hoàn toàn.
Mặc dù vẫn có thể nhìn thấy nhiều hạt dẻ trên mặt đất, nhưng Hà Điền vẫn quyết định kết thúc công việc thu nhặt hôm nay. Cô kéo theo Gạo chậm rãi đi xuống núi.
Từ đây về đến nhà mất hơn nửa tiếng. Trời vào thu, tốc độ mặt trời lặn ngày càng nhanh hơn, khi mặt trời lặn hết, nhiệt độ trong rừng sẽ nhanh chóng giảm xuống.
Hiện tại, nhiệt độ ước chừng khoảng mười độ. Bọn họ đi xuống núi, khi Hà Điền và Gạo hít thở, hơi nước trắng sẽ bốc ra từ miệng và mũi của họ, hai gò má cô cũng lạnh như băng.
Khi sắp về đến nhà, Hà Điền dừng lại, cô tháo cái thùng treo trên giỏ xuống, đi lấy nước.
Ngôi nhà bằng gỗ của Hà Điền được xây dựng gần một khe suối.
Nước trên núi từ khe suối chảy xuống, dọc theo thế núi chảy đến con sông bên cạnh.
Dòng sông vô danh ấy ngày đêm chảy xiết, chảy về hướng đông, chỉ đến mùa đông mới bị băng tuyết đóng băng.
Nhưng bên dưới lớp băng dày, dòng sông vẫn chảy lặng lẽ và chậm rãi.
Khu vực Hà Điền sinh sống là nơi có mặt sông rộng nhất, thậm chí có chiếc xe tuần lộc trượt tuyết chạy từ bờ này sang bờ bên kia cũng phải mất hơn một giờ đồng hồ, nơi hẹp nhất là giữa hai vách núi cao chót vót, đứng ở một bên, thoạt nhìn có thể dùng sức ném mạnh một hòn đá từ bên này sang phía đối diện.
Bà cô nói, tất cả các con sông cuối cùng rồi cũng sẽ chảy ra biển.
Biển như thế nào? Vào mùa đông, nó có đóng băng không?
Hà Điền đang suy nghĩ lung tung, đột nhiên nghe thấy tiếng kêu cạch cạch trong thùng.
Cô nhìn xuống, thấy có hai con tôm sông bơi vào thùng lúc nào không hay. Có thể chúng đã bị dòng nước cuốn vào, hoặc cũng có thể là do chúng đang mải mê đánh nhau, nên vô tình bước vào thùng nước của cô. Cả hai đều có chiều dài bằng ngón tay, là hai con đực trưởng thành.
Hà Điền nhấc thùng nước lên, hai con tôm vẫn còn vung vẩy, mãi lo đánh nhau.
Cô mỉm cười vui vẻ, bữa cơm tối nay coi bộ sẽ phong phú hơn mọi ngày.
Thỉnh thoảng có thể nhìn thấy tôm sông trong khe suối. Chúng ẩn mình trong các kẽ đá và trong bóng râm của những cây cao xung quanh. Những con tôm sông có màu xanh lam này gần như trong mờ, khi bơi dưới nước rất khó phát hiện, chúng bơi rất nhanh, nhưng không phải hoàn toàn không bắt được.
Buộc dây vào cành cây, hoặc một sợi dây rơm mỏng bền chắc, sau đó buộc mồi vào đầu sợi dây, chẳng hạn như mảnh da cá nhỏ, rồi kiên nhẫn ngồi đợi, chẳng bao lâu tôm sẽ bơi đến và đớp mồi thật mạnh. Người câu cần phải khéo léo, nhấc cần câu lên thật nhanh và ném tôm vào thùng.
Khi còn nhỏ, vào mùa hè, Hà Điền thường ngồi xổm bên bờ suối câu tôm, cô có thể bắt được bảy tám con tôm trong một buổi chiều, con lớn nhất không quá đầu ngón tay trỏ.
Bây giờ nhớ lại, nó đã trở thành một trò chơi rất xa xỉ.
Trong lúc đi câu tôm, bà cô vừa bửa củi, vừa bận rộn trồng trọt, lâu lâu bà cũng sẽ chạy đến xem cô có an toàn hay không.
Hà Điền xách theo thùng nước, Gạo đi ở phía trước, Hà Điền đã nuôi Gạo được hai năm, nó đã biết đường về nhà.
Trở lại ngôi nhà gỗ, Hà Điền mở một vại nước bên cạnh bếp lò ra, cái vại gốm này được đậy bằng nắp gỗ, trong vại có nuôi một con cá nhỏ.
Khi mùa đông đến, khe suối gần nhà cô sẽ là nơi đóng băng đầu tiên, mà như vậy thì cô sẽ phải ra sông lấy nước. Nước lấy về mỗi lần sẽ được cho vào vại nước, để phòng ngừa trường hợp sông bị đóng băng, nhất thời không làm vỡ được lớp băng đã đóng lâu ngày.
Nuôi một con cá trong vại, nó sẽ ăn những tạp chất nhỏ bám vào vại. Nếu không có cá, nước trong vại sẽ bị keo lại sau vài ngày và không thể sử dụng được nữa.
Cô đổ một nửa lượng nước vào vại, nửa còn lại thì đổ vào ấm đồng.
Hai con tôm bị cô để trong thùng, móng vuốt to lớn của chúng thỉnh thoảng gõ vào thành thùng kim loại, phát ra âm thanh đùng đùng.
Hà Điền mở tấm sắt bên ngoài bếp lò ra, than bên trong chỉ có một màu trắng xám, nơi sâu nhất thì vẫn còn một chút đốm than đỏ.
Cô móc tro than ra bên ngoài bằng một chiếc móc sắt, tro than vụn rơi ra từ khe hở của thanh sàng bằng gang ở đáy bếp sẽ rơi vào thùng đựng tro đặt trên sàn nhà, cái thùng này lúc sáng trước khi ra khỏi nhà cô đã đặt ở đó, lúc này khoai lang trồi lên từ đống tro tàn.
Khoai đã chín, cầm trên tay vẫn còn nóng hổi, cô có thể cảm nhận được phần thịt khoai mềm dưới lớp vỏ cứng sau khi nướng, mùi thơm cũng nhẹ nhàng tỏa ra.
Hà Điền đặt củ khoai lang lên trên nóc bếp, sau đó thêm một khúc củi được chặt to bằng bàn tay vào, rồi lại thêm một nhúm rêu khô.
Rêu lập tức bị bắt lửa bởi những đốm than đỏ nhỏ kia, ngọn lửa của nó lại đốt cháy củi, lửa càng ngày càng thịnh, Hà Điền lại cho thêm một thanh củi dày như một cục gạch vào lò. Dùng một cọng lau sậy đút vào trong lò, thổi thổi lên.
Lửa đỏ khiến mặt cô đỏ bừng. Ngọn lửa từ miệng lò bốc lên, Hà Điền đặt nồi đồng lên đó, đóng cửa sắt của lò lại.
Trong lúc đun nước, Hà Điền nhấc hai cái giỏ mây trên lưng gạo xuống, đặt dưới hiên nhà.
Hạt dẻ được để riêng thành một đống, ném vào sọt; cỏ và lá non cho vào một cái nia, san phẳng, mang vào nhà, treo cố định ở trên móc treo trên trần nhà; còn lại, đều là những loại hạt và trái cây dại, một vài chùm táo gai, táo tàu núi khô trên cành, một số hạt phỉ và sồi, còn có một vài cây nấm.
Hà Điền phân loại thu hoạch của ngày hôm nay vào các giỏ khác nhau, các loại hạt thì được cho vào hộp gỗ, ngày mai nếu thời tiết tốt, cô sẽ đem chúng ra phơi khô; táo gai và táo tàu tạm thời cho vào giỏ rơm trước, sau đó sẽ được xỏ bằng dây rơm, sau khi trời sáng sẽ đem đi treo trong nhà kho chuyên phơi trái cây khô, còn nấm hương thì để một lát sẽ ăn với tôm.
Ngoài cửa, tia nắng cuối cùng đã hoàn toàn biến mất, bầu trời chuyển sang màu xanh xám, màu vàng, cam; màu xanh của cây cối cũng mờ dần theo ánh nắng biến mất, chúng sẽ sớm trở thành bóng đen.
Hà Điền cởi tấm vải bố và dây cương ra khỏi người Gạo rồi dẫn nó ra sau nhà.
Nó tự bước vào chuồng, Hà Điền hạ hai cánh cửa sổ nhỏ bằng gỗ của chuồng tuần lộc xuống, buộc chặt lại, rồi xách một giỏ cỏ khô từ kho để củi vào. Cô cuộn cỏ non còn ẩm thành nhiều bó rồi treo lên một cái đinh được đóng trên tường, đống cỏ khô còn lại thì đặt ở một góc của chuồng, cô cũng giữ lại một sợi cỏ khô, quấn vào ngón tay của mình.
Cô sờ tai Gạo: “Ngủ ngon nhé.”
Gạo đong đưa đầu, nhai cỏ non.
Sau khi đóng cửa chuồng tuần lộc, trời đã chuyển đen.
Nhưng rừng cây lại không mấy yên bình.
Gió thổi vào những chiếc lá, cành khô và cỏ dại, chúng cọ xát vào nhau tạo ra nhiều âm thanh nhỏ khác nhau, xen lẫn với đó là tiếng kêu của những loài côn trùng cuối thu, tiếng động vật săn mồi vào ban đêm và tiếng chim cú ở xa.
Khi Hà Điền trở về căn nhà gỗ, ánh sáng duy nhất trong nhà là ngọn lửa đang bập bùng dưới ấm đun nước. Cô lấy đèn dầu đang treo ở cửa xuống, bước đến bên bếp lửa, mở chụp đèn ra, cho sợi cỏ khô quấn quanh ngón tay vào ngọn lửa dưới ấm, rồi đưa đến ngọn đèn dầu, châm bấc lên.
Cô treo đèn dầu trên móc dưới xà ngang, ánh sáng vàng mờ ảo tràn ngập cả căn nhà. Sau đó, cô đóng cánh cửa gỗ nặng nề, chốt lại bằng một thanh sắt dày bằng hai ngón tay rồi dùng chiếc cọc gỗ nhọn chống vào cánh cửa. Tất cả các cửa sổ trong nhà cũng được đóng chặt.
Lúc này, nước cũng đã sôi.
Hà Điền lấy một cái chén inox đặt trên bếp, thả hai con tôm vào, rồi đổ nước sôi vào.
Sau đó cô mới tháo bình nước đang mang trên lưng xuống, đổ đầy nước rồi cho vào túi giữ nhiệt.
Cô leo lên chiếc thang gỗ đóng đinh vào một bên tường, gác nhỏ được lát ván gỗ làm sàn, là chỗ ngủ của cô.
Chiếc giường đơn sơ được lót vải nỉ, có chăn bông vải hoa.
Hà Điền nhét bình nước vào chăn bông rồi leo xuống chuẩn bị ăn tối.
Hai con tôm giờ đã cong lại, từ đầu đến đuôi đều biến thành màu đỏ cam.
Cô vớt tôm ra, đặt lên một cái dĩa inox, cho nấm hương vào chén, dùng đũa khuấy đều, phần vỏ và chất bẩn trên nấm hương nổi lên, lơ lửng trên mặt nước.
Nấm hương xắt mỏng và thịt tôm sông trắng bóc nằm san sát nhau trên một chiếc dĩa inox, một bên là khoai lang vàng ươm, thức ăn nóng hổi bốc lên khói trắng dưới ánh đèn mờ ảo.
Hà Điền suy nghĩ một chút, cô lấy hủ ớt bột trên giá gia vị xuống, nhẹ nhàng lấy một nhúm nhỏ rồi rắc lên dĩa, sau đó lại rắc thêm một chút muối và vài giọt dầu hạt óc chó.
Bột ớt được cán từ ớt khô thu hoạch lúc hè, còn dầu hạt óc chó thì được ép từ hạt óc chó năm ngoái.
Ớt, muối, cùng chút hương thơm của dầu hạt ốc chó và nấm hương dại càng làm nổi bật vị tươi của tôm sông, lạ là vị ngọt của khoai cũng rất tương xứng với ớt.
Sau bữa tối, Hà Điền pha cho mình một tách trà hoa cúc. Hoa cúc được hái trong rừng vào đầu mùa thu. Cắt cả cây cả cành và lá, buộc chặt bằng dây rơm, cho vào rọ tre, cho đá vào rọ, ngâm cả rọ dưới suối trong núi nửa giờ rồi nhấc lên, bụi mịn bám trên hoa sẽ bị cuốn trôi hết.
Hoa và lá non vò nát đặt vào phên tre phơi khô, hoa ủ trà, lá cho vào ruột gối, khi ngủ tỏa ra mùi thơm ngát. Cành cây cũng rất có ích, thừa dịp chúng vẫn chưa khô hoàn toàn, có thể xen kẽ với những cọng cỏ dài và những sợi vỏ cây bạch dương xoắn lại với nhau, đan thành những chiếc giỏ nhỏ, phơi khô và treo trong phòng, bên trong đặt những cành thông, than củi và các loại hoa khô khác nhau, sẽ tỏa ra mùi thơm nhẹ suốt mùa đông. Treo giỏ hoa nhỏ này ở kho chứa ngũ cốc và đồ da, cũng có thể ngăn chặn côn trùng.
Chén dĩa và đồ dùng mà hôm nay Hà Điền dùng qua đều được đặt trong chậu gốm bên phải bếp lò, lỗ tròn dưới đáy chậu được nhét một nút gốm buộc bằng dây rơm. Bên dưới chậu có đặt một chiếc hủ gốm có nắp đậy.
Cô lấy một gáo nước từ vại nước đổ lên chén dĩa, sau đó lấy từ thùng đựng tro ra một ít tro, rắc lên. Đợi sáng mai rồi sẽ rửa chén. Đến lúc đó tro thực vật sẽ loại bỏ hết dầu mỡ.
Hà Điền lấy đèn dầu treo trên mái nhà xuống, đặt trên nóc bếp lò, cần phải xử lý số hạt dẻ và các loại hạt mà hôm nay đã nhặt được.
Bóc hạt dẻ ra khỏi lớp vỏ gai, chất lượng không tốt thì ném vào sọt mây cùng với vỏ gai, táo gai và táo tàu thì xâu vào dây rơm rồi tạm thời treo lên cửa sổ.
Lửa trong bếp phát ra tiếng động khe khẽ, Hà Điền ngáp một cái, vặn cổ, đấm bóp bả vai, cầm tách trà hoa cúc đặt trên nóc bếp lên nhấp vài ngụm.
Sau khi màn đêm buông xuống, nhiệt độ trong rừng sẽ nhanh chóng giảm xuống, có thể lên đến âm mười độ vào lúc bốn giờ sáng.
Nhưng trong căn nhà nhỏ của Hà Điền, nhiệt độ luôn trên hai mươi độ. Ống khói nối với bếp được làm bằng gạch men, mỗi viên gạch men có sáu lỗ, dùng để giữ nhiệt, ống khói bằng gạch này và tấm gỗ dày trên vách nhà gỗ giúp căn nhà giữ được nhiệt lượng trong bếp.
Sau khi bóc những hạt dẻ cuối cùng, cô đặt chúng trên một tảng đá, dùng rìu nhỏ chẻ một khe nhỏ ở đỉnh nhọn của hạt rồi đặt chúng lên nóc bếp.
Hà Điền rửa sạch mặt bằng nước ấm, sau đó treo đèn dầu lên xà nhà, đổ đầy nước vào ấm rồi đặt lên bếp, lại cho thêm hai que củi vào bếp, đợi cháy hết rồi đóng cửa sắt của bếp lại, leo lên giường.
Cạnh giường cô có một gậy trúc dài mảnh, chiều dài vừa đủ để chạm đến ngọn đèn dầu treo ở xà nhà.
Hà Điền đặt một đầu gậy trúc vào bấc, khều một cái, ngọn đèn dầu vụt tắt.
Cô quấn chặt chăn bông, ôm bình nước trong túi giữ nhiệt rồi chìm vào giấc ngủ.
Bên ngoài căn nhà gỗ, những bông hoa sương giá lặng lẽ kết tụ lại trên lá, trên cành cây, và cả trên bệ cửa sổ.
Khói trắng lượn lờ tỏa ra từ ống khói của căn nhà gỗ, trôi chầm chậm về phía không trung trên rừng cây.
Chẳng bao lâu, ánh sáng ban ngày sẽ biến mất hoàn toàn.
Mặc dù vẫn có thể nhìn thấy nhiều hạt dẻ trên mặt đất, nhưng Hà Điền vẫn quyết định kết thúc công việc thu nhặt hôm nay. Cô kéo theo Gạo chậm rãi đi xuống núi.
Từ đây về đến nhà mất hơn nửa tiếng. Trời vào thu, tốc độ mặt trời lặn ngày càng nhanh hơn, khi mặt trời lặn hết, nhiệt độ trong rừng sẽ nhanh chóng giảm xuống.
Hiện tại, nhiệt độ ước chừng khoảng mười độ. Bọn họ đi xuống núi, khi Hà Điền và Gạo hít thở, hơi nước trắng sẽ bốc ra từ miệng và mũi của họ, hai gò má cô cũng lạnh như băng.
Khi sắp về đến nhà, Hà Điền dừng lại, cô tháo cái thùng treo trên giỏ xuống, đi lấy nước.
Ngôi nhà bằng gỗ của Hà Điền được xây dựng gần một khe suối.
Nước trên núi từ khe suối chảy xuống, dọc theo thế núi chảy đến con sông bên cạnh.
Dòng sông vô danh ấy ngày đêm chảy xiết, chảy về hướng đông, chỉ đến mùa đông mới bị băng tuyết đóng băng.
Nhưng bên dưới lớp băng dày, dòng sông vẫn chảy lặng lẽ và chậm rãi.
Khu vực Hà Điền sinh sống là nơi có mặt sông rộng nhất, thậm chí có chiếc xe tuần lộc trượt tuyết chạy từ bờ này sang bờ bên kia cũng phải mất hơn một giờ đồng hồ, nơi hẹp nhất là giữa hai vách núi cao chót vót, đứng ở một bên, thoạt nhìn có thể dùng sức ném mạnh một hòn đá từ bên này sang phía đối diện.
Bà cô nói, tất cả các con sông cuối cùng rồi cũng sẽ chảy ra biển.
Biển như thế nào? Vào mùa đông, nó có đóng băng không?
Hà Điền đang suy nghĩ lung tung, đột nhiên nghe thấy tiếng kêu cạch cạch trong thùng.
Cô nhìn xuống, thấy có hai con tôm sông bơi vào thùng lúc nào không hay. Có thể chúng đã bị dòng nước cuốn vào, hoặc cũng có thể là do chúng đang mải mê đánh nhau, nên vô tình bước vào thùng nước của cô. Cả hai đều có chiều dài bằng ngón tay, là hai con đực trưởng thành.
Hà Điền nhấc thùng nước lên, hai con tôm vẫn còn vung vẩy, mãi lo đánh nhau.
Cô mỉm cười vui vẻ, bữa cơm tối nay coi bộ sẽ phong phú hơn mọi ngày.
Thỉnh thoảng có thể nhìn thấy tôm sông trong khe suối. Chúng ẩn mình trong các kẽ đá và trong bóng râm của những cây cao xung quanh. Những con tôm sông có màu xanh lam này gần như trong mờ, khi bơi dưới nước rất khó phát hiện, chúng bơi rất nhanh, nhưng không phải hoàn toàn không bắt được.
Buộc dây vào cành cây, hoặc một sợi dây rơm mỏng bền chắc, sau đó buộc mồi vào đầu sợi dây, chẳng hạn như mảnh da cá nhỏ, rồi kiên nhẫn ngồi đợi, chẳng bao lâu tôm sẽ bơi đến và đớp mồi thật mạnh. Người câu cần phải khéo léo, nhấc cần câu lên thật nhanh và ném tôm vào thùng.
Khi còn nhỏ, vào mùa hè, Hà Điền thường ngồi xổm bên bờ suối câu tôm, cô có thể bắt được bảy tám con tôm trong một buổi chiều, con lớn nhất không quá đầu ngón tay trỏ.
Bây giờ nhớ lại, nó đã trở thành một trò chơi rất xa xỉ.
Trong lúc đi câu tôm, bà cô vừa bửa củi, vừa bận rộn trồng trọt, lâu lâu bà cũng sẽ chạy đến xem cô có an toàn hay không.
Hà Điền xách theo thùng nước, Gạo đi ở phía trước, Hà Điền đã nuôi Gạo được hai năm, nó đã biết đường về nhà.
Trở lại ngôi nhà gỗ, Hà Điền mở một vại nước bên cạnh bếp lò ra, cái vại gốm này được đậy bằng nắp gỗ, trong vại có nuôi một con cá nhỏ.
Khi mùa đông đến, khe suối gần nhà cô sẽ là nơi đóng băng đầu tiên, mà như vậy thì cô sẽ phải ra sông lấy nước. Nước lấy về mỗi lần sẽ được cho vào vại nước, để phòng ngừa trường hợp sông bị đóng băng, nhất thời không làm vỡ được lớp băng đã đóng lâu ngày.
Nuôi một con cá trong vại, nó sẽ ăn những tạp chất nhỏ bám vào vại. Nếu không có cá, nước trong vại sẽ bị keo lại sau vài ngày và không thể sử dụng được nữa.
Cô đổ một nửa lượng nước vào vại, nửa còn lại thì đổ vào ấm đồng.
Hai con tôm bị cô để trong thùng, móng vuốt to lớn của chúng thỉnh thoảng gõ vào thành thùng kim loại, phát ra âm thanh đùng đùng.
Hà Điền mở tấm sắt bên ngoài bếp lò ra, than bên trong chỉ có một màu trắng xám, nơi sâu nhất thì vẫn còn một chút đốm than đỏ.
Cô móc tro than ra bên ngoài bằng một chiếc móc sắt, tro than vụn rơi ra từ khe hở của thanh sàng bằng gang ở đáy bếp sẽ rơi vào thùng đựng tro đặt trên sàn nhà, cái thùng này lúc sáng trước khi ra khỏi nhà cô đã đặt ở đó, lúc này khoai lang trồi lên từ đống tro tàn.
Khoai đã chín, cầm trên tay vẫn còn nóng hổi, cô có thể cảm nhận được phần thịt khoai mềm dưới lớp vỏ cứng sau khi nướng, mùi thơm cũng nhẹ nhàng tỏa ra.
Hà Điền đặt củ khoai lang lên trên nóc bếp, sau đó thêm một khúc củi được chặt to bằng bàn tay vào, rồi lại thêm một nhúm rêu khô.
Rêu lập tức bị bắt lửa bởi những đốm than đỏ nhỏ kia, ngọn lửa của nó lại đốt cháy củi, lửa càng ngày càng thịnh, Hà Điền lại cho thêm một thanh củi dày như một cục gạch vào lò. Dùng một cọng lau sậy đút vào trong lò, thổi thổi lên.
Lửa đỏ khiến mặt cô đỏ bừng. Ngọn lửa từ miệng lò bốc lên, Hà Điền đặt nồi đồng lên đó, đóng cửa sắt của lò lại.
Trong lúc đun nước, Hà Điền nhấc hai cái giỏ mây trên lưng gạo xuống, đặt dưới hiên nhà.
Hạt dẻ được để riêng thành một đống, ném vào sọt; cỏ và lá non cho vào một cái nia, san phẳng, mang vào nhà, treo cố định ở trên móc treo trên trần nhà; còn lại, đều là những loại hạt và trái cây dại, một vài chùm táo gai, táo tàu núi khô trên cành, một số hạt phỉ và sồi, còn có một vài cây nấm.
Hà Điền phân loại thu hoạch của ngày hôm nay vào các giỏ khác nhau, các loại hạt thì được cho vào hộp gỗ, ngày mai nếu thời tiết tốt, cô sẽ đem chúng ra phơi khô; táo gai và táo tàu tạm thời cho vào giỏ rơm trước, sau đó sẽ được xỏ bằng dây rơm, sau khi trời sáng sẽ đem đi treo trong nhà kho chuyên phơi trái cây khô, còn nấm hương thì để một lát sẽ ăn với tôm.
Ngoài cửa, tia nắng cuối cùng đã hoàn toàn biến mất, bầu trời chuyển sang màu xanh xám, màu vàng, cam; màu xanh của cây cối cũng mờ dần theo ánh nắng biến mất, chúng sẽ sớm trở thành bóng đen.
Hà Điền cởi tấm vải bố và dây cương ra khỏi người Gạo rồi dẫn nó ra sau nhà.
Nó tự bước vào chuồng, Hà Điền hạ hai cánh cửa sổ nhỏ bằng gỗ của chuồng tuần lộc xuống, buộc chặt lại, rồi xách một giỏ cỏ khô từ kho để củi vào. Cô cuộn cỏ non còn ẩm thành nhiều bó rồi treo lên một cái đinh được đóng trên tường, đống cỏ khô còn lại thì đặt ở một góc của chuồng, cô cũng giữ lại một sợi cỏ khô, quấn vào ngón tay của mình.
Cô sờ tai Gạo: “Ngủ ngon nhé.”
Gạo đong đưa đầu, nhai cỏ non.
Sau khi đóng cửa chuồng tuần lộc, trời đã chuyển đen.
Nhưng rừng cây lại không mấy yên bình.
Gió thổi vào những chiếc lá, cành khô và cỏ dại, chúng cọ xát vào nhau tạo ra nhiều âm thanh nhỏ khác nhau, xen lẫn với đó là tiếng kêu của những loài côn trùng cuối thu, tiếng động vật săn mồi vào ban đêm và tiếng chim cú ở xa.
Khi Hà Điền trở về căn nhà gỗ, ánh sáng duy nhất trong nhà là ngọn lửa đang bập bùng dưới ấm đun nước. Cô lấy đèn dầu đang treo ở cửa xuống, bước đến bên bếp lửa, mở chụp đèn ra, cho sợi cỏ khô quấn quanh ngón tay vào ngọn lửa dưới ấm, rồi đưa đến ngọn đèn dầu, châm bấc lên.
Cô treo đèn dầu trên móc dưới xà ngang, ánh sáng vàng mờ ảo tràn ngập cả căn nhà. Sau đó, cô đóng cánh cửa gỗ nặng nề, chốt lại bằng một thanh sắt dày bằng hai ngón tay rồi dùng chiếc cọc gỗ nhọn chống vào cánh cửa. Tất cả các cửa sổ trong nhà cũng được đóng chặt.
Lúc này, nước cũng đã sôi.
Hà Điền lấy một cái chén inox đặt trên bếp, thả hai con tôm vào, rồi đổ nước sôi vào.
Sau đó cô mới tháo bình nước đang mang trên lưng xuống, đổ đầy nước rồi cho vào túi giữ nhiệt.
Cô leo lên chiếc thang gỗ đóng đinh vào một bên tường, gác nhỏ được lát ván gỗ làm sàn, là chỗ ngủ của cô.
Chiếc giường đơn sơ được lót vải nỉ, có chăn bông vải hoa.
Hà Điền nhét bình nước vào chăn bông rồi leo xuống chuẩn bị ăn tối.
Hai con tôm giờ đã cong lại, từ đầu đến đuôi đều biến thành màu đỏ cam.
Cô vớt tôm ra, đặt lên một cái dĩa inox, cho nấm hương vào chén, dùng đũa khuấy đều, phần vỏ và chất bẩn trên nấm hương nổi lên, lơ lửng trên mặt nước.
Nấm hương xắt mỏng và thịt tôm sông trắng bóc nằm san sát nhau trên một chiếc dĩa inox, một bên là khoai lang vàng ươm, thức ăn nóng hổi bốc lên khói trắng dưới ánh đèn mờ ảo.
Hà Điền suy nghĩ một chút, cô lấy hủ ớt bột trên giá gia vị xuống, nhẹ nhàng lấy một nhúm nhỏ rồi rắc lên dĩa, sau đó lại rắc thêm một chút muối và vài giọt dầu hạt óc chó.
Bột ớt được cán từ ớt khô thu hoạch lúc hè, còn dầu hạt óc chó thì được ép từ hạt óc chó năm ngoái.
Ớt, muối, cùng chút hương thơm của dầu hạt ốc chó và nấm hương dại càng làm nổi bật vị tươi của tôm sông, lạ là vị ngọt của khoai cũng rất tương xứng với ớt.
Sau bữa tối, Hà Điền pha cho mình một tách trà hoa cúc. Hoa cúc được hái trong rừng vào đầu mùa thu. Cắt cả cây cả cành và lá, buộc chặt bằng dây rơm, cho vào rọ tre, cho đá vào rọ, ngâm cả rọ dưới suối trong núi nửa giờ rồi nhấc lên, bụi mịn bám trên hoa sẽ bị cuốn trôi hết.
Hoa và lá non vò nát đặt vào phên tre phơi khô, hoa ủ trà, lá cho vào ruột gối, khi ngủ tỏa ra mùi thơm ngát. Cành cây cũng rất có ích, thừa dịp chúng vẫn chưa khô hoàn toàn, có thể xen kẽ với những cọng cỏ dài và những sợi vỏ cây bạch dương xoắn lại với nhau, đan thành những chiếc giỏ nhỏ, phơi khô và treo trong phòng, bên trong đặt những cành thông, than củi và các loại hoa khô khác nhau, sẽ tỏa ra mùi thơm nhẹ suốt mùa đông. Treo giỏ hoa nhỏ này ở kho chứa ngũ cốc và đồ da, cũng có thể ngăn chặn côn trùng.
Chén dĩa và đồ dùng mà hôm nay Hà Điền dùng qua đều được đặt trong chậu gốm bên phải bếp lò, lỗ tròn dưới đáy chậu được nhét một nút gốm buộc bằng dây rơm. Bên dưới chậu có đặt một chiếc hủ gốm có nắp đậy.
Cô lấy một gáo nước từ vại nước đổ lên chén dĩa, sau đó lấy từ thùng đựng tro ra một ít tro, rắc lên. Đợi sáng mai rồi sẽ rửa chén. Đến lúc đó tro thực vật sẽ loại bỏ hết dầu mỡ.
Hà Điền lấy đèn dầu treo trên mái nhà xuống, đặt trên nóc bếp lò, cần phải xử lý số hạt dẻ và các loại hạt mà hôm nay đã nhặt được.
Bóc hạt dẻ ra khỏi lớp vỏ gai, chất lượng không tốt thì ném vào sọt mây cùng với vỏ gai, táo gai và táo tàu thì xâu vào dây rơm rồi tạm thời treo lên cửa sổ.
Lửa trong bếp phát ra tiếng động khe khẽ, Hà Điền ngáp một cái, vặn cổ, đấm bóp bả vai, cầm tách trà hoa cúc đặt trên nóc bếp lên nhấp vài ngụm.
Sau khi màn đêm buông xuống, nhiệt độ trong rừng sẽ nhanh chóng giảm xuống, có thể lên đến âm mười độ vào lúc bốn giờ sáng.
Nhưng trong căn nhà nhỏ của Hà Điền, nhiệt độ luôn trên hai mươi độ. Ống khói nối với bếp được làm bằng gạch men, mỗi viên gạch men có sáu lỗ, dùng để giữ nhiệt, ống khói bằng gạch này và tấm gỗ dày trên vách nhà gỗ giúp căn nhà giữ được nhiệt lượng trong bếp.
Sau khi bóc những hạt dẻ cuối cùng, cô đặt chúng trên một tảng đá, dùng rìu nhỏ chẻ một khe nhỏ ở đỉnh nhọn của hạt rồi đặt chúng lên nóc bếp.
Hà Điền rửa sạch mặt bằng nước ấm, sau đó treo đèn dầu lên xà nhà, đổ đầy nước vào ấm rồi đặt lên bếp, lại cho thêm hai que củi vào bếp, đợi cháy hết rồi đóng cửa sắt của bếp lại, leo lên giường.
Cạnh giường cô có một gậy trúc dài mảnh, chiều dài vừa đủ để chạm đến ngọn đèn dầu treo ở xà nhà.
Hà Điền đặt một đầu gậy trúc vào bấc, khều một cái, ngọn đèn dầu vụt tắt.
Cô quấn chặt chăn bông, ôm bình nước trong túi giữ nhiệt rồi chìm vào giấc ngủ.
Bên ngoài căn nhà gỗ, những bông hoa sương giá lặng lẽ kết tụ lại trên lá, trên cành cây, và cả trên bệ cửa sổ.
Khói trắng lượn lờ tỏa ra từ ống khói của căn nhà gỗ, trôi chầm chậm về phía không trung trên rừng cây.