Ngô Tiếu Thiên làm chung một phòng thực nghiệm với Giang Cốc, tuy anh làm việc chăm chỉ hơn Giang Cốc, nhưng ngay từ lúc đầu bà chủ Hứa Mai đã phân biệt đối xử với họ. Tiến sĩ trong nước nếu đem so với tiến sĩ tốt nghiệp ở Mỹ thì bất luận trình độ thực tế của họ ra sao, sếp vẫn coi trọng các vị tiến sĩ tốt nghiệp ở Mỹ hơn. Lối suy nghĩ thiên vị như vậy thường tồn tại phổ biến trong các sếp phòng thực nghiệm. Hứa Mai, người đàn bà đến từ Đài Loan này cũng thế. Bôn ba ở Mỹ đã nhiều năm nên bà ta đặc biệt coi trọng hoàn cảnh xuất thân của cấp dưới. Hứa Mai đã vào khoảng năm mươi, nhưng vẫn chưa con cái gì cả. Lúc rảnh, hai vợ chồng Hứa Mai sưu tập tranh sơn dầu. Nhà họ giống như phòng triển lãm tranh. Mấy năm trước suýt chút nữa bà nhận giải Nobel, nên có địa vị rất quan trọng trong ngành.
Ngô Tiếu Thiên cũng làm công việc phân tích tế bào ung thư như Giang Cốc nhưng chế độ đãi ngộ của Ngô Tiếu Thiên không khác gì các nhân viên kỹ thuật bình thường khác trong phòng thực nghiệm. Mỗi ngày anh phụ trách giết chuột, phân tế bào, cứ như thế đã hơn ba tháng, sự hào hứng trong anh ngày một vơi đi. Thậm chí anh không có lấy được một lần báo cáo trước hội nghị phòng thực nghiệm. Nhưng anh vẫn cắm cúi chịu khó làm việc, anh nghĩ, cứ thể hiện hết năng lực của mình rồi sẽ có một ngày anh sẽ đạt được những gì mình mong ước. Trước mắt chịu thiệt thòi một chút, sau này có thể có điều lành.
Còn Giang Cốc thì không vậy. Sau đó, anh chàng Tony người Do Thái cùng phòng với họ chuyển sang một công ty dược khác, bên ấy trả lương năm cho anh ta cao gấp đôi so với lương ở đây. Trước đây Tony là lão làng của phòng, anh ta vừa đi, Hứa Mai liền quyết định chuyển giao các thí nghiệm sắp hoàn thành mà Tony làm trước đây cho Giang Cốc tiếp nhận. Giang Cốc chỉ cần bổ sung thêm một vài số liệu, hơn ba tháng sau, kết quả nghiên cứu được công bố trên tập san Cell.
Tuy Ngô Tiếu Thiên không nói, nhưng trong lòng anh thật sự không phục. Anh nghĩ, trong các số liệu Giang Cốc làm có đến hơn một nửa là do anh thực hiện, còn trên tập san, tên của anh lại được để vào vị trí thứ hai từ dưới đếm lên.
Mọi người đều biết, lúc đăng bài nghiên cứu, thường thì các tác giả chính sẽ được đưa lên hàng đầu, tên của bà chủ sẽ đặt ở cuối cùng. Tên của Ngô Tiếu Thiên ở sau tên bà chủ, điều đó cho thấy cống hiến của anh trong phòng thực nghiệm thực ra có hay không cũng thế. Nếu thế chẳng lẽ công lao hơn ba tháng trời nay của anh là công cốc hay sao. Anh rất buồn. Lúc nghe tin kết quả nghiên cứu sắp được công bố, anh không nói một lời, lặng lẽ về chung cư sớm.
Tối đó, anh mua một bình rượu nho đỏ Cali.
Bà Trình và cháu bé ở cùng nhà đã đi ngủ, chỉ còn một mình ông Trình xem trận đấu NBA, ông là fan hâm mộ của đội Lakers của Los Angeles, từ trước tới giờ ông chưa bao giờ bỏ lỡ một trận đấu của đội này. Ngô Tiếu Thiên lấy hai cái ly định uống rượu cùng với ông Trình, nhưng ông từ chối. Trận đấu vừa bắt đầu thì ông Trình đã thao thao hết chuyện đội bóng này đến cầu thủ kia, chuyện gì ông cũng tỏ. Trước đây khi còn đi học ông từng chơi bóng rổ, bởi thế vừa nói chuyện thi đấu này nọ là thao thao bất tuyệt.
Ngô Tiếu Thiên định bụng ngồi tâm sự, nhưng rồi anh chẳng thể chen vào được lấy một câu. Tai anh lùng bùng tên các cầu thủ và hết trận này đến trận khác của đội Lakers. Anh đành buồn bã uống rượu một mình.
Trận đấu kết thúc, ông Trình nói cũng đã mệt. Đột nhiên ông hỏi Ngô Tiếu Thiên: “Anh có cô bạn gái nào nói giọng miền Nam tên Thu Địch không?”
Ngô Tiếu Thiên ngạc nhiên, anh nói: “Sao ông biết? Nhưng mà cô ấy không phải là bạn gái của tôi.”
Ông Trình cười: “Cô ấy mơí vừa gọi điện thoại tới, nhắn anh khi nào về gọi điện thoại cho cô ấy. Giọng của cô ấy cứ uốn a uốn éo y như bên Hồng Kông hay Đài Loan đang hát vậy.”
Ngô Tiếu Thiên nghe qua, anh gọi điện thoại cho Trần Thu Địch, không có người nghe. Gọi di động cho cô cũng không nghe máy.
Anh nghĩ, chắc giờ này Trần Thu Địch đã ngủ rồi. Anh nhớ lại lần trước sau khi gặp mặt Trần Thu Địch, anh không liên lạc với cô ấy nữa. Trần Thu Địch gọi điện thoại hai lần đến phòng thực nghiệm tìm anh, anh đều mượn cớ đang bận để tránh né. Anh nghĩ, chưa đạt được thành quả gì ở phòng thực nghiệm thì anh không muốn giao du thân mật với cô làm gì. Nhưng hôm nay tâm trạng anh không vui, anh lại rất muốn nói chuyện với cô.
Anh uống rượu tới gần 11 giờ, anh gọi điện cho Trần Thu Địch mà đầu óc cứ mơ mơ màng màng. Lần này đã có người nhấc máy, nhưng không ngờ đầu dây bên đó lại là một người đàn ông. Người đó nói Trần Thu Địch đang tắm, lại còn hỏi ngược lại anh là ai.
Ngô Tiếu Thiên nghe giọng người đàn ông đó sang sảng, có vẻ rất gần gũi với Trần Thu Địch. Anh bỗng chốc hiểu ra. Anh buông điện thoại, đất trời như sụp xuống dưới chân anh. Thì ra những điều cô nói với anh lần trước đều là giả dối. Anh thấy mình bị gạt thêm lần nữa. Đây là đất Mỹ, không thể tin được bất cứ ai! Đây quả là một sự thực không thể chấp nhận được. Anh nhớ lại những lời Hà Như đã nói với anh, trong mười người đã có khoảng tám-chín người là giả dối. Những người trước đây đã từng thân thiết với anh nhất, bây giờ từng người một lừa dối anh. Nước Mỹ đúng là nơi làm cho người ta “trưởng thành” lên.
Anh nghĩ, nếu cứ ở đây than thở chi bằng cố gắng làm việc tạo dựng sự nghiệp.
Anh vào toa-lét, vã nước lên mặt, rồi nhìn mình trong gương. Trong gương, một gương mặt tiều tụy, mắt vằn những tia máu, trông hệt như kẻ bại trận đang nhìn anh. Bất giác anh không nén nổi bật khóc.
Hôm sau, lúc Ngô Tiếu Thiên đang giết chuột ở phòng thực nghiệm, Giang Cốc đi vào nói với anh có một cô gái gọi điện tới xin gặp anh. Anh đoán có thể là Trần Thu Địch, anh bảo Giang Cốc nói với cô ấy là anh không rảnh. Nhưng Giang Cốc đi một lát rồi lại quay vào, nói cô gái ấy nhất định muốn gặp anh.
Ngô Tiếu Thiên đành phải nghe điện thoại. Thu Địch nói: “Tiếu Thiên, tối qua anh gọi cho em hả?”
Anh ậm à ậm ừ rồi nói: “Tại anh tự chuốc buồn khổ vào thân! Ăn no không có chuyện gì làm ấy mà.”
Trần Thu Địch cười: “Anh đừng có nghĩ bậy bạ. Ba em vừa từ Đài Loan sang thăm em hôm trước, tối qua ông cụ bốc máy. Ông còn hỏi em anh là ai.”
Ngô Tiếu Thiên nghe xong, tự nhiên nhẹ hết cả người. Trước đây anh có nghe Trần Thu Địch kể về cha mình. Ông ấy là quân nhân, chả trách giọng ông to thế. Anh hỏi:
- Em có nói cho ba em biết anh là ai không?
- Tất nhiên là nói chứ. Em nói anh là bạn trai của em, tụi mình đang chuẩn bị làm đám cưới.
- Tầm phào! Bây giờ tụi mình có là gì của nhau? Lại còn kết hôn kết hiếc cái gì!
- Cái gì, anh định ăn quỵt hả? Không phải tụi mình đã là vợ chồng thực tế từ lâu rồi sao?”
Ngô Tiếu Thiên định nói rốt cuộc ai ăn quỵt ai, nhưng sau đó anh lại nói:
- Đó đã là chuyện xưa rồi. Anh nghĩ tụi mình bây giờ tốt hơn hết là bạn bình thường của nhau, chuyện đã qua cũng đã qua rồi, không có gì phải ầm ĩ. Sự nghiệp của anh vẫn chưa bắt đầu gì cả.
- Lẽ nào sự nghiệp của anh lại quan trọng hơn cả em? Em biết em đã từng mắc nợ anh, nhưng mà bây giờ em không phải trả nợ tiền cho anh, mà là trả nợ tình.
- Nếu là như vậy, thì nợ tình đó em không cần phải trả. Lúc ban đầu anh đến Mỹ là vì em thật đấy, nhưng giờ đây anh dồn hết tâm trí cho công việc. Anh không muốn trở thành một kẻ thất bại ở đây, ở nơi đất khách quê người sẽ bị người ta khinh thường. Rồi sẽ có một ngày anh sẽ đạt được mong ước.
- Lẽ nào anh lại chia tay với em như vậy? Nói như vậy, thì anh cũng nợ tình em.
Ngô Tiếu Thiên cầm chiếc ống nghe, anh trầm mặc không nói. Trần Thu Địch đổi giọng: “Tiếu Thiên, Ba em muốn gặp anh. Ngày mai là cuối tuần anh có đến được không? Tụi mình dẫn ông đi dạo Wikipedia.”
Ngô Tiếu Thiên suy nghĩ một lát, anh nói: “Được rồi. Anh sẽ sang thăm ông. Nhưng em đừng có nhắc đến việc kết hôn gì gì đó nữa đấy nhé.”
Trần Thu Địch cười: “Chỉ sợ đến lúc đó không đến lượt của anh! Ngày mai tụi mình đưa ông đi dạo phố Trung Hoa nhé.”
Ngô Tiếu Thiên cũng làm công việc phân tích tế bào ung thư như Giang Cốc nhưng chế độ đãi ngộ của Ngô Tiếu Thiên không khác gì các nhân viên kỹ thuật bình thường khác trong phòng thực nghiệm. Mỗi ngày anh phụ trách giết chuột, phân tế bào, cứ như thế đã hơn ba tháng, sự hào hứng trong anh ngày một vơi đi. Thậm chí anh không có lấy được một lần báo cáo trước hội nghị phòng thực nghiệm. Nhưng anh vẫn cắm cúi chịu khó làm việc, anh nghĩ, cứ thể hiện hết năng lực của mình rồi sẽ có một ngày anh sẽ đạt được những gì mình mong ước. Trước mắt chịu thiệt thòi một chút, sau này có thể có điều lành.
Còn Giang Cốc thì không vậy. Sau đó, anh chàng Tony người Do Thái cùng phòng với họ chuyển sang một công ty dược khác, bên ấy trả lương năm cho anh ta cao gấp đôi so với lương ở đây. Trước đây Tony là lão làng của phòng, anh ta vừa đi, Hứa Mai liền quyết định chuyển giao các thí nghiệm sắp hoàn thành mà Tony làm trước đây cho Giang Cốc tiếp nhận. Giang Cốc chỉ cần bổ sung thêm một vài số liệu, hơn ba tháng sau, kết quả nghiên cứu được công bố trên tập san Cell.
Tuy Ngô Tiếu Thiên không nói, nhưng trong lòng anh thật sự không phục. Anh nghĩ, trong các số liệu Giang Cốc làm có đến hơn một nửa là do anh thực hiện, còn trên tập san, tên của anh lại được để vào vị trí thứ hai từ dưới đếm lên.
Mọi người đều biết, lúc đăng bài nghiên cứu, thường thì các tác giả chính sẽ được đưa lên hàng đầu, tên của bà chủ sẽ đặt ở cuối cùng. Tên của Ngô Tiếu Thiên ở sau tên bà chủ, điều đó cho thấy cống hiến của anh trong phòng thực nghiệm thực ra có hay không cũng thế. Nếu thế chẳng lẽ công lao hơn ba tháng trời nay của anh là công cốc hay sao. Anh rất buồn. Lúc nghe tin kết quả nghiên cứu sắp được công bố, anh không nói một lời, lặng lẽ về chung cư sớm.
Tối đó, anh mua một bình rượu nho đỏ Cali.
Bà Trình và cháu bé ở cùng nhà đã đi ngủ, chỉ còn một mình ông Trình xem trận đấu NBA, ông là fan hâm mộ của đội Lakers của Los Angeles, từ trước tới giờ ông chưa bao giờ bỏ lỡ một trận đấu của đội này. Ngô Tiếu Thiên lấy hai cái ly định uống rượu cùng với ông Trình, nhưng ông từ chối. Trận đấu vừa bắt đầu thì ông Trình đã thao thao hết chuyện đội bóng này đến cầu thủ kia, chuyện gì ông cũng tỏ. Trước đây khi còn đi học ông từng chơi bóng rổ, bởi thế vừa nói chuyện thi đấu này nọ là thao thao bất tuyệt.
Ngô Tiếu Thiên định bụng ngồi tâm sự, nhưng rồi anh chẳng thể chen vào được lấy một câu. Tai anh lùng bùng tên các cầu thủ và hết trận này đến trận khác của đội Lakers. Anh đành buồn bã uống rượu một mình.
Trận đấu kết thúc, ông Trình nói cũng đã mệt. Đột nhiên ông hỏi Ngô Tiếu Thiên: “Anh có cô bạn gái nào nói giọng miền Nam tên Thu Địch không?”
Ngô Tiếu Thiên ngạc nhiên, anh nói: “Sao ông biết? Nhưng mà cô ấy không phải là bạn gái của tôi.”
Ông Trình cười: “Cô ấy mơí vừa gọi điện thoại tới, nhắn anh khi nào về gọi điện thoại cho cô ấy. Giọng của cô ấy cứ uốn a uốn éo y như bên Hồng Kông hay Đài Loan đang hát vậy.”
Ngô Tiếu Thiên nghe qua, anh gọi điện thoại cho Trần Thu Địch, không có người nghe. Gọi di động cho cô cũng không nghe máy.
Anh nghĩ, chắc giờ này Trần Thu Địch đã ngủ rồi. Anh nhớ lại lần trước sau khi gặp mặt Trần Thu Địch, anh không liên lạc với cô ấy nữa. Trần Thu Địch gọi điện thoại hai lần đến phòng thực nghiệm tìm anh, anh đều mượn cớ đang bận để tránh né. Anh nghĩ, chưa đạt được thành quả gì ở phòng thực nghiệm thì anh không muốn giao du thân mật với cô làm gì. Nhưng hôm nay tâm trạng anh không vui, anh lại rất muốn nói chuyện với cô.
Anh uống rượu tới gần 11 giờ, anh gọi điện cho Trần Thu Địch mà đầu óc cứ mơ mơ màng màng. Lần này đã có người nhấc máy, nhưng không ngờ đầu dây bên đó lại là một người đàn ông. Người đó nói Trần Thu Địch đang tắm, lại còn hỏi ngược lại anh là ai.
Ngô Tiếu Thiên nghe giọng người đàn ông đó sang sảng, có vẻ rất gần gũi với Trần Thu Địch. Anh bỗng chốc hiểu ra. Anh buông điện thoại, đất trời như sụp xuống dưới chân anh. Thì ra những điều cô nói với anh lần trước đều là giả dối. Anh thấy mình bị gạt thêm lần nữa. Đây là đất Mỹ, không thể tin được bất cứ ai! Đây quả là một sự thực không thể chấp nhận được. Anh nhớ lại những lời Hà Như đã nói với anh, trong mười người đã có khoảng tám-chín người là giả dối. Những người trước đây đã từng thân thiết với anh nhất, bây giờ từng người một lừa dối anh. Nước Mỹ đúng là nơi làm cho người ta “trưởng thành” lên.
Anh nghĩ, nếu cứ ở đây than thở chi bằng cố gắng làm việc tạo dựng sự nghiệp.
Anh vào toa-lét, vã nước lên mặt, rồi nhìn mình trong gương. Trong gương, một gương mặt tiều tụy, mắt vằn những tia máu, trông hệt như kẻ bại trận đang nhìn anh. Bất giác anh không nén nổi bật khóc.
Hôm sau, lúc Ngô Tiếu Thiên đang giết chuột ở phòng thực nghiệm, Giang Cốc đi vào nói với anh có một cô gái gọi điện tới xin gặp anh. Anh đoán có thể là Trần Thu Địch, anh bảo Giang Cốc nói với cô ấy là anh không rảnh. Nhưng Giang Cốc đi một lát rồi lại quay vào, nói cô gái ấy nhất định muốn gặp anh.
Ngô Tiếu Thiên đành phải nghe điện thoại. Thu Địch nói: “Tiếu Thiên, tối qua anh gọi cho em hả?”
Anh ậm à ậm ừ rồi nói: “Tại anh tự chuốc buồn khổ vào thân! Ăn no không có chuyện gì làm ấy mà.”
Trần Thu Địch cười: “Anh đừng có nghĩ bậy bạ. Ba em vừa từ Đài Loan sang thăm em hôm trước, tối qua ông cụ bốc máy. Ông còn hỏi em anh là ai.”
Ngô Tiếu Thiên nghe xong, tự nhiên nhẹ hết cả người. Trước đây anh có nghe Trần Thu Địch kể về cha mình. Ông ấy là quân nhân, chả trách giọng ông to thế. Anh hỏi:
- Em có nói cho ba em biết anh là ai không?
- Tất nhiên là nói chứ. Em nói anh là bạn trai của em, tụi mình đang chuẩn bị làm đám cưới.
- Tầm phào! Bây giờ tụi mình có là gì của nhau? Lại còn kết hôn kết hiếc cái gì!
- Cái gì, anh định ăn quỵt hả? Không phải tụi mình đã là vợ chồng thực tế từ lâu rồi sao?”
Ngô Tiếu Thiên định nói rốt cuộc ai ăn quỵt ai, nhưng sau đó anh lại nói:
- Đó đã là chuyện xưa rồi. Anh nghĩ tụi mình bây giờ tốt hơn hết là bạn bình thường của nhau, chuyện đã qua cũng đã qua rồi, không có gì phải ầm ĩ. Sự nghiệp của anh vẫn chưa bắt đầu gì cả.
- Lẽ nào sự nghiệp của anh lại quan trọng hơn cả em? Em biết em đã từng mắc nợ anh, nhưng mà bây giờ em không phải trả nợ tiền cho anh, mà là trả nợ tình.
- Nếu là như vậy, thì nợ tình đó em không cần phải trả. Lúc ban đầu anh đến Mỹ là vì em thật đấy, nhưng giờ đây anh dồn hết tâm trí cho công việc. Anh không muốn trở thành một kẻ thất bại ở đây, ở nơi đất khách quê người sẽ bị người ta khinh thường. Rồi sẽ có một ngày anh sẽ đạt được mong ước.
- Lẽ nào anh lại chia tay với em như vậy? Nói như vậy, thì anh cũng nợ tình em.
Ngô Tiếu Thiên cầm chiếc ống nghe, anh trầm mặc không nói. Trần Thu Địch đổi giọng: “Tiếu Thiên, Ba em muốn gặp anh. Ngày mai là cuối tuần anh có đến được không? Tụi mình dẫn ông đi dạo Wikipedia.”
Ngô Tiếu Thiên suy nghĩ một lát, anh nói: “Được rồi. Anh sẽ sang thăm ông. Nhưng em đừng có nhắc đến việc kết hôn gì gì đó nữa đấy nhé.”
Trần Thu Địch cười: “Chỉ sợ đến lúc đó không đến lượt của anh! Ngày mai tụi mình đưa ông đi dạo phố Trung Hoa nhé.”